Escitalopram

Scitalopram jest lekiem przeciwdepresyjnym, którynależy do grupy selektywnych inhibitorówwychwytu zwrotnego serotoniny, czyli SSRI.Jest czystym enancjomerem escitalopramu, coprzekłada się na jego wysoką selektywnośćwobec transportera i dzięki temuna dość dobrą tolerancję kliniczną.W praktyce lekarza POZ możnaz powodzeniem stosować escitalopram jako lekpierwszego rzutu w leczeniu depresjiczy w zaburzeniach lękowych.

Mechanizm escitalopramu polega na selektywnymhamowaniu transportera serotoniny w szczelinie synaptycznej,co prowadzi do zwiększonej jejdostępności w ośrodkowym układzie nerwowym.

Efekt kliniczny nie pojawia sięnatychmiast.Jest wypadkową zmian adaptacyjnych, którezachodzą w ośrodkowym układzie nerwowym irozwija się zazwyczaj w ciągukilku tygodni.Warto podkreślić, że escitalopram charakteryzujesię dość szybkim działaniem.U części pacjentów odnotowuje siępoprawę kliniczną nawet w pierwszym tygodniujego stosowania.

I podobnie jak inne SSRI'enie, nie ma on potencjału uzależniającego.Ponadto ma relatywnie niski potencjałinterakcji lekowych związanych z aktywnością enzymówCYP, dzięki czemu sprawdza sięu pacjentów z wielochorobowością lub polifarmakoterapią.

W Polsce escitalopram jest zarejestrowanydo leczenia dużych epizodów depresyjnych, zaburzenialęku panicznego z agorafobią lubbez, fobii społecznej, zaburzenia lękowego uogólnionegooraz w zaburzeniach obsesyjno kompulsywnych

Rozpoznanie epizodu depresyjnego opiera się nawystępowaniu przynajmniej dwóch z objawów

osiowych, takich jak obniżenie nastroju, anhedonia,czyli zmniejszona zdolność do odczuwaniaprzyjemności lub obniżenie energii plus je--przynajmniej jeden z objawów towarzyszących,takich jak zaburzenia snu, spadek łaknienia,trudności z koncentracją, myśli samobójcze,obwinianie się czy krytyczne myślio sobie.Objawy te powinny występować przynajmniejdwa tygodnie.

Jeśli chodzi o zaburzenia lękowe,mamy do czynienia albo z występowaniemobjawów lęku uogólnionego, które powinnyutrzymywać się przez sześć miesięcy lubmamy do czynienia z występowaniemnapadów lęku panicznego.

Bardzo ważne jest, żeby omówićz pacjentem przed włączeniem tego leku,jak długo będzie trwała terapia.Jest to niezbędne do tego,żeby ta terapia była skuteczna wdługoterminowym myśleniu i będzie tozapobiegało zbyt wczesnym nawrotom objawów, którychmoże doświadczać pacjent.Ten czas będziemy liczyli odmomentu uzyskania remisji, czyli wycofania sięobjawów, z którymi zgłosił siędo nas pacjent.

W zależności od tego, zjakim rozpoznaniem mamy do czynienia, tylepowinna trwać terapia.W pierwszym epizodzie depresyjnym tenczas powinien wynosić około sześciu dodziewięciu miesięcy Jeżeli mamy doczynienia z dwoma lub większą ilościąepizodów depresyjnych, czyli mamy doczynienia z zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi, musimyto leczenie utrzymać przynajmniej dwalata.

U pacjentów, u których mamydo czynienia z zaburzeniami lękowymi, tenczas leczenia powinien wynosić przynajmniejdziewięć, dwanaście miesięcy.Jednak jest spora część pacjentów,u których to leczenie będzie musiałotrwać dłużej.W przypadku OCD leczenie powinnowynosić przynajmniej dwa lata.

Lekarz POZ z powodzeniem możewłączyć escitalopram w przypadku pacjentów z

łagodną lub umiarkowaną depresją lubjeżeli zgłoszą się do niego pacjenciz zaburzeniami lękowymi.Czasami pacjenci tacy będą wymagalikonsultacji psychiatrycznej, szczególnie jeżeli mamy doczynienia z dużym nasileniem objawów,jeżeli występują epizody psychotyczne w przebiegudepresji, jeżeli pacjent zgłasza myślisamobójcze, przejawia jakieś zachowania zagrażające lubprzebieg zaburzenia ma charakter nawrotowyalbo nie uzyskujemy wystarczającej poprawy pomimowłączonej czy modyfikowanej farmakoterapii.

Escitalopram podaje się w pojedynczejdawce dobowej, niezależnie od posiłków.Zazwyczaj zalecamy, aby pacjent przyjmowałlek rano.

W leczeniu zaburzeń depresyjnychzaczynamy zazwyczaj od dawki dziesięciu miligramów.Tę dawkę można stopniowo zwiększaćdo dawki dwudziestu miligramów.Podobnie jest w leczeniu zaburzeńlękowych, będziemy oscylowali pomiędzy dziesięcioma adwudziestoma miligramami W grupie pacjentów,takiej jak osoby starsze, osoby powyżejsześćdziesiątego piątego roku życia, wartozacząć od niższej dawki, jak naprzykład pięć miligramów.Pozwala to na zredukowanie nasileniadziałań niepożądanych w pierwszym okresie leczeniai wpływa na ym większąwspółpracę pacjenta w leczeniu w zakresienieodstawiania tego leku ze względuna jego lepszą tolerancję.

U pacjentów, którzy mają obawyco do nasilenia działań niepożądanych wpierwszym okresie stosowania tego leku,zawsze możemy stosować tę mniejszą dawkępięć miligramów, na przykład przezsześć, siedem dni i następnie zwiększyćte dawkę do dziesięciu miligramów.

Lek jest przeciwwskazanym u pacjentów,którzy mają nadwrażliwość na substancję czynnąlub na jakąkolwiek substancję pomocnicząlub jeśli równocześnie stosują leki zgrupy inhibitorów MAOPonadto nie powinniśmy

stosować tego leku, jest on przeciwwskazanyu pacjentów, u których stwierdzamywydłużenie odstępu QT lub u którychjest zdiagnozowany wrodzony zespół wydłużonegoQT.Istotnym działaniem niepożądanym w przebiegustosowania leków z grupy SSRI jesthiponatremia.Jest to działanie niepożądane, którejest związane z zespołem nieadekwatnego wydzielaniaADH.U pacjentów starszych, stosujących teleki wskazana jest regularna kontrola elektrolitów.Ponadto u chorych, u którychjest zdiagnozowana cukrzyca, stosowanie leków zgrupy SSRI może wpłynąć napomiar glikemii i konieczne będzie dostosowaniedawki insuliny czy doustnych lekówhipoglikemizujących.U chorych, u których mamydo czynienia ze stabilną chorobą wieńcową,należy przed włączeniem leku rozważyćwykonanie badania EKG.

Escitalopram, podobnie jak pozostałe lekiz grupy SSRI może dawać działanianiepożądane.Często występują one w okresiepierwszych dziesięciu, czternastu dni i majątendencję do tego, żeby wtym, po tym okresie czasu ustępować.Działania niepożądane, które w tymczasie najczęściej występują, to dolegliwości bólowegłowy, zawroty głowy, zmiana rytmuwypróżnień, uczucie nudności czy nasilenie lękulub niepokoju.

Zawsze warto o tym rozmawiaćz pacjentem i poinformować go omożliwości wystąpienia tych objawów ipoinformować go o tym, że raczejbędą miały one tendencję dotego, żeby się wycofywać.Dzięki temu pacjent rzeczywiście wbardziej świadomy sposób będzie mógł kontynuowaćto leczenie i zredukuje toteż lęk pacjenta, który może siępojawić wokół wystąpienia tych działańniepożądanych.

Część działań niepożądanych ma niestetytendencję do tego, żeby utrzymywać sięw sposób bardziej przewlekły.Warto tutaj szczególną uwagę poświęcićdysfunkcjom seksualnym, takim jak spadek libido,

trudność w osiągnięciu erekcji czyejakulacji.I warto zawsze aktywnie dopytywaćpacjenta, czy takie objawy wystąpiły wprzebiegu leczenia, dlatego, że pacjentmoże nie czuć się wystarczająco komfortowo,żeby poruszać ten temat czyomawiać ten aspekt działań niepożądanych, któremogły u niego wystąpić.

Escitalopram, tak jak wszystkie lekiz grupy SSRI wymaga czasu, żeby,żebyśmy w pełni mogli ocenićjego działanie.Możemy mieć do czynienia zczymś, co jest nazywane wczesną poprawąw przebiegu leczenia, która jestdefiniowana jako spadek nasilenia objawów depresyjnychw przeciągu pierwszych dwóch, trzechtygodni o około dwadzieścia, trzydzieści procentz użyciem skal klinicznych oceniającychnasilenie depresji, takiej jak Madras czyskala Hamiltona Jest to dobryczynnik prognostyczny, jeśli chodzi o narastanietej poprawy w kolejnych tygodniach.

Zwykle oceniamy działanie tego lekupo okresie około czterech, sześciu tygodni.Wtedy w pełni możemy ocenić,co dana dawka wniosła i jakieopraw-- jakie objawy w dalszymciągu się utrzymują i czy jestkonieczność na przykład podniesienia dawki.Po podniesieniu dawki będzie konieczneponowne odczekanie trzech, czterech tygodni, takżeby móc w pełni ocenićskuteczność i działanie tego leku.

Escitalopram należy odstawiać stopniowo przezkilka tygodni po zmniejszeniu dawki, takżeby uniknąć zespołu dyskontynuacji.Zespół dyskontynuacji będzie występował wtedy,kiedy dawka terapeutyczna leku zostanie odstawionazbyt szybko i objawy, którenajczęściej mogą występować, to są zawrotygłowy, parestezje, drażliwość czy zaburzeniasnu.Zawsze warto omówić z pacjentemkonieczność stopniowej redukcji dawki.Badania pokazują, że nawet czterdzieściprocent pacjentów samodzielnie odstawia te lekiw okresie pierwszych dziewięćdziesięciu dniterapii.

U jakiego pacjenta warto wybraćescitalopram?Jest to pacjent, który zgłaszanadmierne napięcie, u którego może występowaćdrażliwość.Pacjent, który zgłasza się dogabinetu z objawami depresyjnymi lub znasilonym lękiem Escitalopram daje dosyćszybką odpowiedź, więc pacjent, który jestw dyskomforcie psychicznym, w cierpieniupsychicznym i poszukuje szybkiej redukcji tychobjawów i poprawy komfortu życia,może skutecznie osiągnąć ten cel stosującescitalopram.

Reasumując, escitalopram z powodzeniem możebyć stosowane w gabinecie lekarza POZzarówno w leczeniu depresji, jaki zaburzeń lękowych.W przypadku wątpliwości diagnostycznych, brakuodpowiedzi na leczenie lub nawrotowości objawówzawsze warto rozważyć konsultację psychiatryczną