Wyszukaj w wideo
Atomoksetyna
5 minut o leku
"5 minut o leku" to seria wideo, w których w telegraficznym skrócie eksperci z różnych dziedzin medycyny omawiają wybrane substancje czynne i ich zastosowanie.
Odcinek 44
Atomoksetyna jest niestymulującym lekiem stosowanym w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Dzięki selektywnemu hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny poprawia uwagę, koncentrację i kontrolę impulsów, stanowiąc ważną alternatywę dla psychostymulantów u wybranych pacjentów.
- Kiedy atomoksetyna może być preferowanym wyborem terapeutycznym?
- Czym różni się jej mechanizm działania od leków stymulujących i jak wpływa to na skuteczność oraz profil bezpieczeństwa?
- Na jakie aspekty dawkowania, monitorowania i działań niepożądanych warto zwrócić uwagę w codziennej praktyce?
Na te pytania odpowiada dr n. med. Piotr Wierzbiński, omawiając mechanizm działania atomoksetyny, jej miejsce w terapii ADHD oraz najważniejsze praktyczne aspekty prowadzenia leczenia.
[muzyka intro] Dzień dobry państwu.Ja nazywam się Piotr Rzybiński,jestem psychiatrą i w naszej serii„5 minut o leku” porozmawiamydzisiaj o atomoksetynie.
Atomoksetyna jest wskazana do leczenianadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi udzieci w wieku sześć lati starszych, u młodzieży i udorosłych, jako element kompleksowego programuleczenia.Dodatkowo, co nie jest zarejestrowanymwska-wskazaniem, atomoksetynę próbuje się również stosowaću pacjentów z depresją opornąna leczenie.
Taka ciekawostka dla państwa, atomoksetynapierwotnie nazywała się tomoksetyna, ale zmieniononazwę z uwagi na to,żeby nie kojarzyła się z tamoksifenem.Czyli tomoksetyna stała się atomoksetynąi tak już weszła do użytku,na co dzień.
Do jakiej grupy leków należyatomoksetyna?Atomoksetyna należy do leków,z grupy NRI, czyli selective norepinephrinereuptake inhibitor.Jest zatem inhibitorem wychwytu zwrotnegonoradrenaliny.
Ponieważ w ADHD mamy osłabionesy-sygnały noradrenergiczne i dopaminergiczne w korzeprzedczołowej i ten tuning sy-sygnałówdocierającej do kory przedczołowej nie jestzbyt optymalny, poprzez blokadę transporterównoradrenaliny ato-atomoksetyna powoduje wzrost stężenia noradrenalinyi dopaminy w korze przedczołowej.Dlaczego tak się dzieje?Dlatego, że w korze przedczołowejinaktywacja dopaminy następuje głównie przez doneuronalnetransportery noradrenaliny, ponieważ natywnych doneuronalnychtransporterów dopaminy w korze przedczołowej jestmniej.Zatem każdy lek z grupyNRI będzie zwiększał w korze przedczołowejpoziom noradrenaliny i dopaminy.Zwiększenie tych dwóch neuroprzekaźników odpowiadazatem za efekt terapeutyczny, atomoksetyny.
Jednocześnie niedobór transporterów noradrenaliny wjądrze półleżącym, czyli nucleus accumbens, uniemożliwiaatomoksetynie zwiększanie stężenia noradrenaliny ido-dopaminy w tym obszarze mózgu, cozmniejsza ryzyko nadużywania leku, cojest niezwykle istotne z perspektywy klinicznej.
Farmakokinetyka atomoksetyny.Stężenie maksymalne lek osiąga pojeden do dwóch godzinach po podaniuleku.W dziewięćdziesięciu ośmiu procentach wiążesię z białkami krwi.Metabolizowany jest głównie przez cy-cytochromP cztery sta pięćdziesiąt podjednostkę dwaD6.Głównym metabolitem oksydacyjnym jest 4-hydroksyatomoksetyna,która ulega szybkiej glukuronizacji.4-hydroksyatomoksetyna wykazuje taką samą mocjak atomoksetyna, lecz występuje w osoczuw znacznie mniejszych stężeniach.Średni okres półtrwania w fazieeliminacji to trzy przecinek sześć godzinyu szybkich metabolizerów i dwadzieściajeden godzin u wolnych metabolizerów.Zatem możemy powiedzieć, że średniokres półtrwania leku wynosi pięć godzin.Lek jest wy-wydalany z moczem.Dla badanych i stosowanych dawekkinetyka leku jest liniowa, co jestniezwykle cenne z perspektywy klinicznej,bo daje nam takie bezpieczeństwo prze-przewidywaniapoziomu osoczowego leku w zależnościod dawki.Farmakokinetyka atomoksetyny i jej metabolitówu os-u osób z krańcową niewydolnościąnerek wykazała, że nie jestkonieczne dostosowywanie dawki leku.
Gdzie umiejscowimy atomoksetynę wstandardach leczenia?według Canadian ADHD ResourceAlliance, czyli tak zwanej CADRY, atomoksetynajest umiejscowiona jako second line,czyli jako drugi rzut leczenia.W pierwszym rzu-rzucie ma-macie państwodługo działające stymulanty.Według polskich standardów, leczeniaatomoksetyna również znajduje się w drugiejlinii leczenia, obok krótko działającychleków stymulujących.
Klinicznie atomoksetynę zastosujemy również upacjentów, którzy cechują się zaburzeniami depresyjnymi,którzy mają tiki, ponieważ atomoksetynanie będzie nasilała tików i takich,którzy mają cechy zespołów lękowych.Atomoksetyna w tej grupie pacjentówz ADHD może okazać się efektywną,efektywnym planem i taką--standardem terapeutycznym.
Najistotniejsze działania niepożądane leku.Głównie u dzieci obserwowana sedacjai zmęczenie.Możemy zauważyć zmniejszenie apetytu.Ciśnienie nam wzrośnie średnio dwado czterech milimetrów słupa rtęci, atętno w standardowej dawce sześćdziewięć uderzeń na minutę.Dodatkowo możecie państwo obserwować drażliwość,za-zawroty głowy, za-zaburzenia snu i zaparcia.Niekiedy dorośli pacjenci mogą sięskarżyć na dysfunkcje seksualne, co itak jest znacznie rzadsze, jeżeliz-zestawimy to działanie nie-niepożądane w porównaniudo SSRI-ów.
Najczęściej przez pierwszy tydzieńatomoksetyna jest dawkowana na poziomie zeropół do jeden dwa miligramana kilogram masy ciała.Jeżeli mamy masę ciała powyżejsiedemdziesięciu kilogramów i u dorosłych pierwszytydzień czterdzieści miligramów na dobę,w drugim ty-tygodniu osiemdziesiąt miligramów nadobę.Co ciekawe, u ponad trzydziestusiedmiu procent pacjentów stosowana jest wogóle zbyt mała dawka leków.U nastolatków uważamy, że większedawki mogą być, mogą być bardziejefektywne niż mniejsze.
Pełny efekt, ponieważ jest tolek, z grupy, zgrupy NRI, czyli blokuje transportery,to pełny efekt, skuteczności uzyskujemydopiero po około trzech miesiącachstosowania leku, choć odpowiedź terapeutyczną obserwujemyjuż po tygodniu.Preferowana jest raczej w przeciwwskazaniachdo psychostymulantów.
Co warto powiedzieć o dawkowaniu?No, niższe dawki na początkupozwalają państwu zauważyć, kto jest szczególniewrażliwy na działania leku.Wzrost oraz masa ciała uadolescentów warto obserwować w czasie stosowanialeku w pierwszym okresie.
Raczej nie nakładałbym tego lekuna pacjenta, który ma nieuregulowane nadciśnienietętnicze, tachykardię czy też wchoro-w chorobach serca, które nie są,leczone i dodiagnozowane.U dzieci w przypadku strukturalnychchorób serca również bym tego lekunie stosował.W pierwszych tygodniach leczenia wartokonsultować pacjenta osobiście.Co ważne, atomoksetyna nienasila tików, które często współistnieją upacjentów z ADHD.U pacjentów po pięćdziesiątym, pięćdziesiątympiątym ro-roku życia rzadko obserwowano retencjęmoczu.
Podsumowując, atomoksetyna jest lekiem zgrupy NRI, czyli inhibitorów wychwytu zwrotnegonoradrenaliny.Zwiększa poziom noradrenaliny, ale idopaminy w korze przedczołowej.Stosowana jest w leczeniu ADHDu dzieci, mło-- młodzieży i udorosłych.Pozarejestracyjnie stosujemy ją cza-- niekiedydo depresji lekoopornej.Mechanizm działania atomoksetyny jest odroczonyw czasie, co wynika z hamowaniatransporterów noradrenaliny, a działania niepożądanewynikają z mechanizmu działania tego leku.
Bardzo serdecznie państwu dziękuję.Pozdrawiam.[muzyka outro]
Rozdziały wideo

Atomoksetyna: wskazania i mechanizm działania

Farmakokinetyka i metabolizm atomoksetyny




















