Intensywna i bezpieczna kontrola glikemii od początku leczenia cukrzycy

[intro muzyczne] Witam państwa serdecznie w kolejnymodcinku cyklu Medyczne Espresso.Ten odcinek poświęcony będzie diabetologii.Ja się nazywam Malina Kurułowicz,jestem endokrynologiem i diabetologiem, a moimgościem jest dzisiaj pan doktorAleksander Biesiada.Dzień dobry państwu.Witam serdecznie.Lekarz rodzinny, pewnie dobrze wamznany.Y, wiceprezes Polskiego Towarzystwa MedycynyRodzinnej.Tak, ale też lekarz praktyk.Nie tylko prezesowaniem się Alekzajmuje.Zdecydowanie.

I dzisiaj będziemy rozmawiać opacjentach z cukrzycą, o różnych opcjachterapeutycznych dla tych chorych.Alku, powiedz, jacy pacjenci dociebie trafiają jako do lekarza rodzinnego?Tacy, u których rozpoznajesz cukrzycę,inicjujesz to leczenie.Jak to wygląda?Powiedz.

Ja zacznę tak intensywnie, bomamy intensywne espresso na stole, [śmiech]więc myślę, że to dobry,dobry punkt zaczepienia.Bardzo dużo rozmawiamy o pacjentachz wysokim ryzykiem, bardzo wysokim ryzykiemsercowo-naczyniowym, często z obciążeniami.Natomiast, no gro naszych pacjentóww POZ-cie często tych obciążeń wogóle nie ma.Natomiast, no mamy trudności zkontrolą tych parametrów wyrównania gospodarki węglowodanowej.Nie jesteśmy w celu, jeślichodzi o wyrównanie hemoglobiny glikowanej, więcto są pacjenci często ztakim na przykład HbA1c w okolicachsiedem i pół czy nawetwyższym.No i tutaj powstaje pytanie,czy na przykład sama metformina,to jest wystarczające, żeby tychpacjentów kontrolować i ewentualnie jak ztwojego punktu widzenia jako diabetologatakie działanie tutaj w optymalizacji farmakoterapiipowinno wyglądać?

No sytuacja wygląda tak, żefaktycznie w wielu przypadkach metformina pozostajetym lekiem pierwszego rzutu idużo można dzięki metforminie oczywiście osiągnąć.Ale przychodzi taki moment, kiedymetformina zde-zdecydowanie przestaje wystarczać, zwłaszcza jeżelichodzi o cele glikemiczne.I wtedy należy się zastanowić,co dalej można takiemu choremu zaoferować.Co więcej, trafiają czasami donas pacjenci, którzy wyjściowo mają hemoglobinęglikowaną na poziomie osiem ipół i wyżej.I wtedy wiemy, że zgodniez zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego takichpacjentów powinniśmy od razu leczyćdwu-dwulekowo.I faktycznie, no jeżeli tojest pacjent wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, topewnie obok metforminy lekiem pierwszymnaturalnym wyborem byłaby pewnie flozyna.Jeżeli pacjent może sobie nato pozwolić, to analogi GLP-1, nobo tutaj kryteria refundacyjne nasniestety ograniczają.Natomiast dla wielu pacjentów dobrympołączeniem byłoby dodanie do metforminy gliptyny.Na przykład wildagliptyny, którą możnatak elastycznie dopasować do schematu dawkowaniametforminy, zwłaszcza jeżeli dysponujemypreparatem jedno tabletkowym, łączonym.Także nie jest to rewolucja,jeżeli chodzi o nawyki pacjenta.Mamy automatycznie zapewniony lepszy compliance.No bo jeżeli nie zwiększasię liczba tabletek, tylko jest podmianastarej dobrej metforminy na lekłączony wildagliptynę z metforminą, to togwarantuje, mogłabym powiedzieć, powodzenie terapeutyczne.

Tak, no tutaj myślę, żez punktu widzenia lekarza rodzinnego to,co jest istotne, to jestna pewno adherencja do terapii.To jest bardzo istotne, botutaj rzeczywiście korzystając z leku łączonego,co, no jednak wydaje sięstandardem postępowania, tak chcielibyśmy w tensposób optymalizować terapię.Mamy też wtedy pewność, żepacjent nie decyduje sobie samodzielnie, coz tych leków wybiera, coz tych substancji czy-czynnych wybiera, aco ewentualnie tutaj pozostaje.Dziś to, jutro tamto naprzykład, tak?[śmiech] Tak, dziś to, jutrotamto albo naprzemiennie, albo właśnie wedługjakiegoś własnego uznania, no niemając jakby w świadomości też tegocelu terapeutycznego, do którego myjako lekarze chcemy dążyć, no to,to jest rzeczywiście dosyć, dosyćduże wyzwanie.

I myślę, że tutaj właśnieoptymalizacja terapii w tym kontekście mabardzo, bardzo duże znaczenie, takiepraktyczne po prostu.I taka wczesna intensyfikacja terapiicukrzycy polegająca na wczesnym zastosowaniu tegoduetu, na przykład gliptyny zmetforminą, ma też swoje uzasadnienie wbadaniach klinicznych.Mamy słynne badanie VERIFY, którepokazuje, że jeżeli tę terapię włączamysekwencyjnie i przedłużymy ten momentmiędzy rozpoczęciem leczenia metforminą a dołączeniemgliptyny, to pacjent wielokrotnie będziepoza celem terapeutycznym.Jeżeli dość wcześnie zdecydujemy sięna terapię łączoną, to mamy szansęna utrzymanie pacjenta przez pięć,siedem lat w celu terapeutycznym, ato z punktu widzenia rozwojupowikłań jest bardzo, bardzo istotne.

No właśnie chciałem to powiedzieć,że tutaj jakby celujemy w toograniczenie powikłań, późniejszych.Mamy też świadomość, że częstoto rozpoznanie samej cukrzycy przychodzi późnoi myślę, że to jestteż coś, co należy brać poduwagę, tak?To znaczy mamy pacjenta, któryczęsto chodzi ze stanem przedcukrzycowym czynawet nierozpoznaną cukrzycą typu drugiegoprzez czasami wiele lat, tak?Nawet się mówi o siedmiu,ośmiu latach, tak, przed postawieniem klinicznegorozpoznania.Czyli my już tego pacjentapowinniśmy traktować niejako z pewną podejrzliwością,jeśli chodzi o to, jak,intensywne powinno być to naszeleczenie do celu, prawda?Tak, to jest zawsze, żenależy założyć, że taka glikemia tojuż buszowała w oor, wciele naszego pacjenta ładnych parę lati czyniła spustoszenie zarówno jeżelichodzi o duże naczynia, jak imałe naczynia, tak?Więc to są, to sąkwestie, o których powinniśmy pamiętać.

A ja tu chciałem jeszcze,bo dotknęłaś bardzo też ważnego wątku,wydaje mi się, to znaczy,na przykład zastosowania flozenu utych pacjentów, u których widzimyteż wskazania, często też poza,samym, obszarem diabetologicznym, prawda,do zastosowania.Kardiologicznym, nefrologicznym, jasne.Kardiologicznym, absolutnie.Natomiast no tutaj powstajewłaśnie pytanie, jak dołączać to leczenieokalające, powiedzmy, zastosowanie flozyny.No i tutaj znowu tegotypu połączenie lekowe z zastosowaniem,także DPP4 mogłoby być absolutnie,skuteczne, prawda?

I znowu wtedy, kiedy nieudaje nam się osiągnąć tego celuterapeutycznego, to taka konstelacja wtedytrójskładnikowego de facto leczenia mogłaby byćoptymalna dla pacjenta.

Jasne, czyli profil pacjenta, jeżelibyśmy chcieli to tak sobie podsumowaćdla kombinacji gliptyna, metformina, tojest na pewno pacjent na wczesnymetapie cukrzycy bez obciążeń, alerównież pacjent, u którego chcemy właśniezintensyfikować leczenie dotychczasowe metforminą bezrewolucji w terapii.

No i trzecia kwestia pacjent,który owszem ma wysokie ryzyko sercowo-naczyniowei jest Leczony od tejstrony zabezpieczenia ryzyka sercowo-nerkowego na przykładza pomocą flozyny, ale nieosiąga te-celów terapeutycznych, bo przy wszystkichswoich zaletach wiemy, że flozynynie są lekami, bo mocno przeciwhiperglikemicznymi,czyli mocno obniżającymi glikemię iczęsto potrzebują wsparcia ze strony innychleków o innych mechanizmach działania.

Bo to, co też siępodkreśla, to to, że stawiamy wdiabetologii na różne mechanizmy działania.Więc mamy metforminę, która przedewszystkim zwiększa wrażliwość na insulinę.[wdech] Ym, mamy flozynę, którapowoduje glukozurię na te, te wszystkiebe-benefity.Plus mamy gliptynę, która jestw stanie inteligentnie zwiększyć wydzielanie ins-insuliny.Inteligentnie, czyli w taki sposóbzależny od glikemii ona nie będziepowodowała hipoglikemii.

I w ten sposób płynnieprzechodzimy do bezpieczeństwa, prawda?[śmiech] No tak, tutaj bezpieczeństwobardzo ważne i tutaj rzeczywiście wkontekście zastosowania, zwłaszcza wtedy, kiedyta konstelacja leków jest bardziej złożona,no to, to jest optymalnasytuacja, kiedy mamy zabezpieczonego tego pacjentatakże w tym ryzyku ewentualnejhipogli-glikemii.Pacjenci często nie mają tejświadomości w warunkach domowych.Ta świadomość też czasami przychodzipóźno, zwłaszcza wtedy, kiedy powiedzmy pacjentna przykład nie wiem, dostajemożliwość monitorowania całodobowego, tak?W systemie ciągłym, to jato widzę, że wtedy pacjenci rzeczywiściesię orientują, że coś jestnie w porządku.Więc wydaje się, że rzeczywiścietakie zastosowanie tego typu połączenia tutajmoże być skuteczną odpowiedzią takżei [wdech] na, na ten obszar[wdech] naszych wątpliwości, tak?W, w tej grupie pacjentów.

Tak, to też pamiętajmy, że,u osób w wieku podeszłymz zespołem kruchości, my teżzazwyczaj te cele terapeutyczne troszkę liberalizujemy.Nie dążymy już tak nasiłę do hemoglobiny glikowanej na poziomiesiedmiu.Często pozwalamy sobie na wyższepoziomy hemoglobin.To z-- nie znaczy, żeich nie leczymy oczywiście, natomiast stawiamyprzede wszystkim na bezpieczeństwo terapiirozumianej jako unikanie hipoglikemii, bo wiemy,że incydent hipoglikemii u choregow wieku podeszłym de facto możemieć konsekwencje tak poważne jakudar.W związku z czym tojest bardzo ważne powikłanie, którego musimyu-unikać.

I też zachęcamy, jeżeli tojest możliwe, na przykład do zmianyleków o wysokim ryzyku hipoglikemii,takich jak pochodne sulfonylomocznika- Mhm Nawłaśnie gliptyny, które może mająnieco mniejszą, siłę działania czasami,tak?Ale pamiętamy, że hipoglikemia jestdla nas większym, większym strachem niżokresowo podwyższone wartości glikemii.Co nie znaczy, że połączeniemetformina gliptyna nie, nie obniża skutecznieglikemii, ale mówimy o takiejbezpiecznej opcji.A widzisz takie obszary, z

którymi ci pacjenci też przychodzą,na przykład nie wiem, nowidzimy też pacjentów nadużywających alkoholu, naprzykład, tak?W, w kontekście stosowania,tych leków.Czy tutaj profil bezpieczeństwa równieżbędzie zachowany?

Tak naprawdę, jeżeli chodzio profil bezpieczeństwa, to główne ograniczeniapłyną z tej składowej metforminy,prawda?No o tym musimy pamiętać,bo gliptyny, no żadnych lekównie lubimy łączyć z alkoholem.Co tu dużo mówić, ale,[wdech] , alkohol no tozawsze ryzyko gorszego compliance'u, gorszej adherencjido terapii.To podstawowa sprawa.A z punktu widzenia metforminyno zawsze ryzyko kwasicy.Tego się zawsze boimy.I, o-odwodnienia, pogorszenia funkcjinerek.I właściwie te metforminowe ograniczeniasą głównymi ograniczeniami, jeżeli chodzi ostosowanie połączenia, vildagliptyny z,z metforminą.

Pamiętajmy, że musimy redukować dawkęmetforminy w momencie, kiedy mamy pacjentaz niewydolnością nerek.Jak ten GFR jest poniżejtrzydziestu, to już nie jest toniestety pacjent, któremu możemy swobodniedać metforminę.Jeżeli ten GFR jest poniżejczterdziestu pięciu, no to redukujemy dawkęmetforminy, to tak o tympamiętamy.A w przypadku vildagliptyny przypełnej dawce sto miligramów, czyli dwarazy pięćdziesiąt, jeżeli GFR spadaponiżej sześćdziesięciu, już pamiętamy, że tadawka musi wynieść pięćdziesiąt, tak.Więc to też, też otym pamiętamy, ale nie są tojakieś takie ograniczenia bardzo, bardzoskomplikowane.Grupa naszych pacjentów jest jednakpo-poza tym obszarem.Poza, tak, jest poza, pozatym obszarem.

Ale generalnie zwracamy uwagę natych pacjentów, którzy w toku leczeniametforminą mogą rozwinąć przede wszystkim,kwasicę, tak?Czyli mają, mają potencjalnie ryzykoniewydolności serca, niewydolności nerek, niewydolności wątroby,no w tym osoby nadużywającealkoholu.Pamiętamy o takich kryzysowych mode-mo-momentachjak na przykład okres letni- MhmKiedy jest duże ryzyko odwodnienia.I wtedy wiemy, że tenGFR może przejściowo, czyli parametry funkcjinerek, mogą się przejściowo pogorszyć.I to taka na pewnopula pacjentów, gdzie powinniśmy szczególnie,szczególnie zwracać uwagę.

Ale generalnie to mówimy okombinacji bardzo sprawdzonej i takiej bardzointuicyjnej.Myślę, że większość z państwajuż ma swoje dobre doświadczenia dotycząceleczenia chorych z cukrzycą typudrugiego i metforminą, i gliptynami.Natomiast ten taki naturalny mariaż,no wydaje się być, wpełni uzasadniony i może przynieśćwiele korzyści terapeutycznych.

Ja jeszcze na jedną rzeczchciałem tutaj państwu zwrócić uwagę, amianowicie, kwestię monitorowania tychpacjentów względem właśnie osiągania celu te-terapeutycznegow zakresie hemoglobiny glikowanej, żebyśmybyli na to czujni.Także to nie jest tak,że włączamy leczenie i jakby czekamyi tam nie wiem, noza rok będzie ta kontrola.Jeśli pacjent jest poza tymcelem, to my powinniśmy się jednakupewnić, że do tego celudążymy w skończonym, czasie, tak?

Też tak.Że to nie jest tak,że zostawiamy tego pacjenta i niezależnieod tego, którą ścieżkę państwowybierzecie, czy to właśnie będzie ścieżkaz pojedynczą molekułą, czy właśnieod razu złożona, czy jakaś konstelacja,nawet na przykład, nie wiem,z tak dobrym lekiem jak lekz grupy flozyn- Mhm Toi tak, jeśli nie jesteście państwow celu, no to trzebato zweryfikować, tak?Zawsze.I musi po tym okresie,powiedzmy trzymiesięcznym, powinna przyjść ta,decyzja o tym, czy jesteśmybliżej tego miejsca, w którym chcielibyśmysię z pacjentem znaleźć.Nie, nie czekać, nie odwlekaćtego.I wtedy, jeżeli nie jesteśmy,

to znowu mamy dobry moment dotego, żeby rozważyć ewentualne dołożenie,no na przykład tak, tak jakmówisz tutaj gliptyny do, do,do tego postępowania, które już prowadzimy.

Ja zawsze cytuję takie brytyjskiebadanie.To jest badanie niesamowite.Ono było przeprowadzone chyba piętnaścielat temu.Do niego zrekrutowano sto tysięcyosób z świeżo rozpoznaną cukrzycą typudrugiego.Oni wszyscy mieli hemoglobinę glikowanąpowyżej ośmiu.I zrobiono taki eksperyment.Przez pierwszy rok połowa byłaod razu leczona intensywnie do hemoglobinyglikowanej poniżej siedem, a drugiejpołowie przez rok pozwolono mieć tęhemoglobinę, no tak powyżej tegocelu siedem, ale po roku sięza nich wzięli.I co się okazało zperspektywy dziesięciu lat?

Że ci, którzy przez rokmieli gorzej kontrolowaną hemoglobinę glikowaną, mająo pięćdziesiąt procent więcej zawałów,udarów, i zgonów z przyczynsercowo-naczyniowych.W związku z czym nomówimy naprawdę o, [wdech] ,o takim bardzo ważnym oknie terapeutycznym,gdzie, no nie możemyjakby rozwiązać sprawy przepisaniem jednego leku,zazwyczaj metforminy na wstępie iprzypomnieć sobie o intensyfikacji cukrzycy zatrzy, pięć lat.Mhm.Tylko faktycznie ten pierwszy rokma znaczenie na to, jakie będzierokowanie naszego pacjenta w przyszłości.To jest bardzo, bardzo istotne.Tak, tak myślę.

A powiedz mi, czyjakieś są takie niuanse w twojejpraktyce lekarza rodzinnego dotyczące przyjmowaniametforminy, gliptyn?Czy to ma jakieś znaczeniejak pacjent to stosuje?Są jakieś pułapki?

no myślę, że tutajto, co jest pierwszo ra-- pierwszymtym obszarem, no to napewno jest kwestia, tutaj ustaleniatego dawkowania, tak?To myślę, że to, to,to jest ten obszar.Tak jak, mówiłaś, mamyten, o-obszar wysycenia pacjentem samą,samą metforminą, tak?Więc to zależy jakby, gdziesię, gdzie się tutaj poruszamy wtym, w tym zakresie.No, drugim jest na pewnoznacząca poprawa adherencji tych pacjentów dosamej farmakoterapii wtedy, kiedy stosowanyjest mniej tych, tabletek dowzięcia w ciągu dnia, więcto się wydaje bardzo, ym, bardzooptymalne.Myślę, że, ym, właśnietutaj, ym, też, w,taki kontekst, ym, zapanowania nad,tym, że pacjent rzeczywiścienie musi też manewrować różnymitymi substancjami czynnymi w ciągu dniajest dosyć, dosyć istotny.

No bo pacjentom się czasamijednak myli, tak?Powiedzmy to, to dawkowanie.Myli albo często rozmawiamy tak:„Ja rano miałem taki niezły cukier,to w sumie wziąłem tylkojedną tabletkę”.No bardzo częste rozmowy zpacjentami.A wiadomo, że może ranoten cukier był dobry, ale wprzypadku kombinacji metformina gliptyna mymyślimy też o przede wszystkim ocukrze, poposiłkowym, tak?Tak.W związku z czym [westchnięcie]ten poranny dobry cukier, no niezwalnia pacjenta- Jeszcze nic niezmienia.Tak, wiosny nie czyni inie zwalnia pacjenta z intensywnego leczenia,więc to jest bardzo, bardzoistotne.Powiedz mi, a na

jakie leki, jeżeli byście się-- lekarzsię decyduje na włączenie kombinacji,dołączenie gliptyny na przykład do dotychczasstosowanej metforminy, to na cobyś szczególnie zwrócił uwagę?Na jakie inne leki, którepotencjalnie mogą na przykład nosić ryzykohipoglikemii albo uszkodzenia nerek?Na co byś tak pacjentauczulił, powiedz w takim razie.

Znaczy ja myślę, że tutajpacjent na pewno wymaga przeglądu lekowegow kontekście tych leków, któresą stosowane i w ogóle wkontekście leczenia samych zaburzeń metabolizmuwęglowodanów.Myślę przede wszystkim o kontekście,pochodnych sulfonylomocznika, które ten pacjentczęsto niestety ma stosowane ito à la long, często przezwiele lat w-- bez żadnejmodyfikacji w farmakoterapii.

Dla mnie to jest zawszetaki moment właśnie do ustalenia jakbygdzie jestem względem celu terapeutycznegow kontekście hemoglobiny glikowanej, ale takżewłaśnie ewentualnych tych ryzyk, powiedzmy,sercowo-naczyniowych tego pacjenta i takiego dobraniatej konstelacji cząsteczek, żeby optymalizowaćjednocześnie osiągnięcie tego celu terapeutycznego, az drugiej strony te, teryzyka sercowo-naczyniowe samego tego, ym, tegopacjenta.

Na pewno to, cojuż też wspomnieliśmy, pacjenci, no musząbyć uczuleni na, kwestiezwiązane z, na przykład przyjmowaniempłynów w toku tej,farmakoterapii.No ale to dotyczy generalniechyba wszystkich pacjentów, którzy- Jasne ...To, to leczenie stosują.

A z tego punktu widzeniadiabetologicznego tutaj są jakieś obszary, które-Ja zawsze myślę o tym,że Polacy uwielbiają wszystkie leki OTC,prawda?A to tak, to prawda.I to jest ten, ten,suplementy to jedna historia.Można by o tym długomówić, ale niesteroidowe leki zapa-- przeciwzapalne,reklamowane powszechnie, łykane, no czasamijak cukierki.No pamiętajmy, że przy metforminieto musimy pamiętać o tym ryzyku,uszkodzenia nerek.Dlatego staramy się, żeby,żeby ta terapia, no dodatkowa, teleki niesteroidowe, przeciwzapalne pojawiały sięmożliwie rzadko wtedy, kiedy są naprawdęwskazania.Lepiej, żeby pacjent zawsze wtakiej sytuacji skonsultował się jednak zlekarzem i, jakby wten sposób jakby za-zarządził swoją, swojąterapią.

A jeżeli powiedz miOlku, tak jak masz pacjenta, który,jest na kombinacji metforminyz właśnie z gliptyną, wszystko idziedobrze.Ale wie-wiemy, że cukrzyca tojest choroba postępująca, prawda?I to, że w pewnymmomencie ten cel terapeutyczny nam jakośucieka, to jest naturalna,jakby konsekwencja tej choroby.To nie jest nasz błąd,to nie jest błąd pacjenta.Po prostu ta choroba wymagaintensyfikacji leczenia.My to wiemy od lat.To jak myślisz, kto byłbytakim też właśnie naturalnym partnerem, jeżelich-chodzi o inne grupy lekówdla kombinacji, metformina gliptyna?

Znaczy już bezpiecznie rozmawialiśmy teżo tym, tak.Choćby flozyny mogą być takimnaturalnym wyborem dla, dla tych pacjentów.Wydają się dosyć optymalne, jeślichodzi o też włączenie do, do,do leczenia.

Wiemy też, że im więcejtych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego czy jużewentualnych nies-niestety powikłań u tychpacjentów, tym no, tutaj ł-łaskawiej,łaskawszym okiem na refundację patrzynasz, nasz płatnik.Nigdy.Co dla pacjentów też majakby znaczenie- Ma znaczenie ...Przy, przy dłuższych terapiach.Oczywiście, że tak, więc-I przy stosowaniu wielu leków, prawda?I przy stosowaniu wielo-- tak,wielo-- takiej złożonej terapii.

To są cz-- też częstozresztą pacjenci, którzy mają, noteż inne obszary terapeutyczne wymagającefarmakoterapii, tak?Od nadciśnienia tętniczego powszechnego czy,czy wspomnianych przez nas już problemówz, z przewlekłą chorobą nerekczy właśnie, właśnie innych, innych obszarów.Więc to jest, ym, nozawsze bardzo optymalne, żeby ten, wten sposób, próbować.Natomiast, no to, co zawszetrzeba brać pod uwagę, no tojest właśnie to wymierzenie tego

naszego dążenia z jednej strony do,tego celu terapeutycznego wzakresie wyrównania, glikemii, a zdrugiej właśnie opanowania tych ryzykz, u, u tego konkretnego pacjenta.No i tu jakby tenarsenał leków w sumie się robicoraz, coraz szerszy.Też to też, też naszczęście widzimy.

Tak naprawdę jedyne połączenie, naktóre jakby nie ma błogosławieństwa aniPolskiego Towarzystwa Diabetologicznego, ani towarzystweuropejskich, to połączenie gliptyn z analogamiGLP-1 tirzepatidem.Tak.Uważa się, że to nietak, że to jest niebezpieczna terapia,tylko to jest terapia, któranie przynosi po prostu dodatkowej korzyści.No oczywiście, że tak.I o tym, o tymtrzeba, trzeba pamiętać, więc po prostuwtedy trzeba się z gliptynywycofać, jeżeli przychodzi moment, kiedy trzebaanalog włączyć.

I tak powoli już dryfującku podsumowaniu, to oczywiście wiemy, żewspółczesne leczenie cukrzycy to jestleczenie nastawione przede wszystkim na prewencjępowikłań, bo to powikłania skracajążycie i sprawiają, że jakość tegożycia chorych z cukrzycą jestzdecydowanie gorsza.I oczywiście w tymwszystkim musimy pamiętać o kontroli masyciała, lipidogramu, nadciśnienia, o stosowaniunowoczesnych leków, działających kardio inefroprotekcyjnie.

Ale nie wylejmy przy tymwszystkim dziecka z kąpielą.Czyli pamiętajmy, że no wleczeniu cukrzycy cukier też jest ważny,tak?I, to, do czegobardzo zachęcamy, to żeby w momencieinicjacji terapii cukrzycy albo intensyfikacjite-terapii cukrzycy jednak zaplanować pacjentowi kontrolnąwizytę za trzy miesiące iocenić, jaki to miało wpływ nahemoglobinę glikowaną.

To też dobry moment, żebyzweryfikować adherencję, to czy w ogólepacjent przyjmował.Przegadać, mówiąc kolokwialnie, z pacjentemjego doświadczenia z lekiem.Ja się często, pytammoich pacjentów: „No i czy zaprzyjaźniłsię pan z nowym, znowym leczeniem?”.No i tu różne rzeczywycho-wychodzą.Czasem pacjenci mówią uczciwie: „Noszczerze mówiąc nic.Przyznam, te wyniki mogą byćzłe, bo ja przyznaję, że, żetego leku nie brałem”.Wolę już taką odpowiedź niżdeklarację, że lek się przyjmowało, wynikisą złe, a ja siętu zastanawiam, co dalej zrobić.

Także zachęcamy państwa do czujnejopieki nad chorymi, z cukrzycą.To będzie grupa chorych, którychbędzie system-systematycznie przybywać wraz, jakby równoleglez chorymi na nadwagę iotyłość.Cieszymy się, że mamy dobreopcje terapeutyczne.Opcje terapeutyczne, które pozwalają nadługotrwałą i skuteczną kontrolę glikemii.Taką, która jest przy okazjibezpieczna.No i co tu teżdużo mówić nieobciążająca dla kieszeni pacjenta.

Olku, bardzo dziękuję ci zarozmowę.Przepraszam najmocniej.Dla przypomnienia moim gościem byłpan doktor Aleksander Biesiada- Dziękuję państwu...Lekarz rodzinny.Ja się nazywam Alina Kuryłowiczi było mi bardzo przyjemnie ztobą rozmawiać.Do zobaczenia.[outro dźwiękowe]