70 lat kliniki - co nam zostało z tych lat - prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski

Dzień dobry państwu.Panowie przewodniczący, szanowni państwo.Tegoroczne Warszawskie Dni Kardiologii Akademickiejodbywają się w roku siedemdziesięciolecia powstaniakliniki.Klinika powstała w 1953 roku.Mieściła się wówczas przy ulicyOczki w Szpitalu Dzieciątka Jezus.Następnie w 1986 roku przeniosłasię, gdzie jest obecnie do szpitalaprzy ulicy Banacha.Jej pierwszym kierownikiem kliniki byłprofesor Zdzisław Askanas.

Profesor Zdzisław Askanas, niezwykły człowiek,uczeń profesora Semerau-Siemianowskiego, był pierwszym konsultantemkrajowym w dziedzinie kardiologii.To był rok 1961.Był współzałożycielem i potem prezesemPolskiego Towarzystwa Kardiologicznego, co miało miejscew 1973 roku.Był niewątpliwie jednym z twórcówpodstaw nowoczesnej powojennej kardiologii w Polsce.Mówimy o szkole Askanasa, uczniachprofesora Askanasa.W tej chwili to jużjest czwarte pokolenie uczniów profesora Askanasa.Na przeźroczy mają państwo habilitacjepracowników działających w klinice, ale nietylko.Od czasu, kiedy był kierownikiemprofesor Zdzisław Askanas do dnia dzisiejszegoi to jest łącznie trzydzieści

dwie habilitacje.Proszę zwrócić uwagę, że wroku 2022 roku było tych habilitacjipięć, a więc siedemnaście procent.Następuje przyspieszenie, rozwój kliniki.Jest ponad sto dziesięć doktoratów,które były, które pochodzą właśnie zKliniki Kardiologii, która nosiła nazwęczwartej Kliniki Chorób Wewnętrznych, a teraznosi nazwę Pierwszej Katedry iKliniki Kardiologii.

Mówiłem o szkole profesora Askanasaw Warszawskiej Akademickiej Szkole Kardiologicznej, zktórej wywodzą się samodzielni pracownicynaukowi.Wodzą się kierownicy klinik kardiologicznych,również kliniki interes mistycznych w Warszawie,jak i w całej Polsce.Zasługi uczniów profesora Askanasa tonie tylko zasługi dla polskiej kardiologii,ale również na świecie.Tu przytoczę fragment listu panaprofesora Waldemara Bajszczuka, który nie mógłbyć na naszej styczniowej, styczniowejuroczystości siedemdziesięciolecia kliniki, gdzie napisał, żewprowadzał angioplastykę wieńcową w leczeniuzawału serca w Detroit.Potem później pomagał w Zabrzunaszym kolegom, którzy rozpoczęli program leczeniaświeżego zawału serca.Całodobowy program leczenia zawału serca.Chciałem przypomnieć te kroki milowewówczas kardiologii lat pięćdziesiątych, sześćdziesiątych klinikipod kierunkiem profesora Zdzisława Askanasa.

To był rok 1963, kiedypowstał pierwszy w Polsce oddział, jedenz pierwszych w Europie intensywnejopieki kardiologicznej.W tym roku mija osiemdziesiątlat od powstania tego oddziału.W sześćdziesiąty piąty rok byliśmy

drugim ośrodkiem w Polsce, w którymwszczepiono stymulator serca.Potem kolejne dwa lata późniejbyło zorganizowanie pierwszej w Polsce poradnikontroli stymulatorów, jak i zorganizowaniebanku stymulatorów serca dla wszystkich ośrodkówdziałających w Polsce.

To, co chciałbym w swoimwykładzie szczególnie podkreślić, to powiedzieć okontynuacji, kontynuacji myśli naukowej, dorobkunaukowej, naukowego szkoły Askanasa, a równieżodnieść się do tradycji ipamięci.Klinika była przodującym ośrodkiem wzakresie elektrostymulacji i elektrofizjologii serca.To była stymulacja nie tylkoserca, ale również stymulacje innych narządów.Próbowaliśmy stymulacji przeponowych, jelitowych, nowychźródeł zasilania stymulatorów serca.Bardzo ciekawym kierunkiem była rejestracjaukładu bodźco przewodzącego serca z powierzchniklatki, z powierzchni klatki piersiowej.Liderem tych działań w zakresieelektrostymulacji był wówczas doktor Mariusz Stopczyk,kardiolog, wynalazca, ale jednocześnie informatyki inżynier.

Miałem przyjemność współpracować z panemprofesorem.Mówił o tym pan docentBalsam, o tych osiągnięciach ostatnich latw zakresie elektroterapii serca.Ja tu sobie pozwoliłem, ponieważprowadzimy w tej chwili takie kalendariuminnowacyjnych zabiegów w zakresie elektroterapiii tu państwo mają te wymienionez 2020 roku do 2023roku była o tym mowa, awięc pierwsze implantacje. Które miały miejsce

w 2020 roku.Układu kardiowertera defibrylatora z telemonitoringiem,następnie kolejne dotyczące wszczepiania bezelektrodowego stymulatoraserca, jak również ablacje zużyciem nowych systemów w migotaniu, wmigotaniu przedsionków.Podobnie, o tym mówił zkolei pan profesor Janusz Kochman, ostatnielata dotyczące innowacyjnych zabiegów wzakresie kardiologii innowacyjnej.I to jest nie tylkote, które dotyczą zabiegów przezskórnych natętnicach wieńcowych, ale ten kierunek,który się szczególnie teraz rozwija, dotyczącyprześciewnikowego leczenia wad, wad strukturalnychserca.I tutaj w wielu tymzakresie tych, tych zabiegów ten zespółprowadzony przez profesora Kochmana jest--należy do liderów w Polsce.

Chciałbym przejść teraz do wydawnictw,które były niezwykle istotne, które ukazałysię w okresie, kiedy kierownikiemkliniki był profesor Zdzisław Askanas.To była reanimacja kardiologiczna, pierwszytego rodzaju podręcznik w Polsce, przetłumaczonyna kilka języków.Rehabilitacja kardiologiczna.Wielki dorobek profesora Askanasa, doktoraRudnickiego i całego zespołu.Przyspieszenie okresu rehabilitacji z sześciutygodni do programu dwutygodniowego po zawaleserca.I niezwykle ważne, istotne, októrym jeszcze za chwilę powiem, tojest program pierwszy tego rodzajuprogram, jeden z pierwszych w Europiezapobiegania i zwalczania chorób układukrążenia w Polsce.Mówiąc o tej kontynuacji naprzykład reanimacji kardiologicznej czy ostrych stanówkardiologicznych, proszę zwrócić uwagę, żeukazały się kolejne później wydawnictwa

dotyczące ostrych leczenia ostrych stanówkardiologicznych.To było około.Nakład łączny 50 tysięcy.Leczenie trombolytyczne, leczenie ostrych zespołówwieńcowych po teraz dotyczącą, dotyczącą intensywnej--wydaną niedawno intensywną opiekę kardiologiczną.

Podobnie, jeśli chodzi o programprewencji chorób układu sercowo-naczyniowego.Program kompleksowy.On później znalazł swój wyraz,zresztą realizowany przez uczniów profesora Askanasaw kolejnych programach, programach, któreobejmowały całą Polskę.To był Narodowy Program OchronySerca i Narodowy Program Profilaktyki iLeczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego.W skrócie POLKAD.

Badania epidemiologiczne, które zostały rozpoczęteprzez zespół profesora Askanasa, profesora Rywika,profesora Korewickiego, które dotyczyły występu.To były pierwsze tego rodzaju,tego rodzaju badania epidemiologiczne dotyczące rejestruna przykład zawału serca wWarszawie, kolejne dotyczące występowania nadciśnienia tętniczegoi choroby niedokrwiennej serca wdwóch populacjach: populacjach populacji Płocka iSochaczewa.Badanie porównywane do badania amerykańskiegoznanego Framingham Polskie Framingham i obecnieto kontynuujemy ten tradycję wrejestrach.

Wymieniłem tu szereg rejestrów, któreklinika prowadziła i prowadzi w ostatnimdwudziesto, trzydziestoleciu dotyczące migotania przedsionków,niewydolności serca, ostrych zespołów wieńcowych, burzelektrycznych od elektrodowego zapalenia, infekcyjnegozapalenia wsierdzia.Łącznie to jest ponad półmiliona chorych, którzy zostali włączeni wróżnego rodzaju rejestry.I zwykle klinika należy doliderów, jeśli chodzi o włączanie tych

pacjentów do, do tych programów.Myślę, że warto sięgać dokorzeni, do tego, co klinika robiłahistorycznie przed wielu, wielu laty.Tu chciałem Państwu przytoczyć takąopracowanie profesora Askanasa, które zostało wydanew 1963 roku, dotyczące uwagpraktycznych o lekach polfy i tujest wymieniony diuramid, gdzie panprofesor podkreśla, że to jest mawiele cech pozytywnych ten leki że ten lek wprawdzie konkurujez chlorotiazydem, który z nimwygrywa już wówczas, ale że jestto lek niezwykle przydatny dotego, żeby, żeby zmniejszyć zastój, żebyzmniejszyć zastój u pacjentów zostrą niewydolnością lewokomorową.I proszę badanie z ubiegłegoroku.Badanie, które właściwie jest jednymz dziesięciu badań najważniejszych w zakresiekardiologii wymienianych w takich rankingachubiegłego roku.Badanie ADVOR, gdzie właśnie acetazolamiddiuramid, był stosowany u-- praca ukazałasię w Nejmie u pacjentówz ostrą niewydolnością lewokomorową, dodawany dostandardowego leczenia.I okazało się, że cipacjenci wcześniej do nich uchodziło dowyrównania krążenia, ustąpienia objawów zastojui byli istotnie rzadziej, rzadziej-- czashospitalizacji był istotnie krótszy.

Również w zakresie tradycji ipamięci o kliniki, klinice i jejkorzeniach jest dla nas niezwykleważna.Zawsze 17 stycznia składamy kwiatyna grobach profesora Zdzisława Askanasa ijego uczniów profesora Ceremużyńskiego, Kraskii Kucha.Również przywiązujemy bardzo duże znaczeniedo obchodów pięćdziesięciolecia.To było, miało miejsce w2003 roku.Taka sesja uczniów profesora Askanasa.Było w tym czasie równieżodsłonięcie pamięci-- tablicy pamiątkowej pamięci profesoraZdzisława Askanasa i jego uczniówprofesora Stopczyka i profesora Żochowskiego.Potem było sześćdziesięciolecie, odsłonięcie tablicypoświęconej Panu profesorowi Tadeuszowi Krasce, którybył drugim po profesorze Askanasie,askanasie, kierownikiem, kierownikiem kliniki.Tu pięćdziesięciolecie od pierwszego wszczepieniastymulatora serca w naszej klinice.

Również w zakresie tradycji podtrzymujemytradycje profesora Askanasa, który zawsze wręczałpo uzyskaniu przez jego uczniastopnia doktora nauk medycznych.Paniom to był wisiorek.Panowie otrzymywali spinki.Teraz to jest Oskar, Oskarkardiologiczny, który jest uroczyście wręczany naspotkaniu towarzyskim kliniki i jejprzyjaciół, które odbywa się dwa razydo roku.Kończąc, chciałem przytoczyć powiedzenie profesoraAskanasa, że sukces kierownika kliniki zależyod szczęścia kierownika kliniki dozespołu.Bo to tak jak byłoze czasów profesora Askanasa, tak iteraz o sukcesie kliniki decydujejej zespół.Dziękuję bardzo.