Diagnozuj i lecz: Leczenie iniekcyjne w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy stanowi istotne wyzwanie kliniczne ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych powikłań, takich jak krwawienie, perforacja czy penetracja ściany przewodu pokarmowego. Częstość występowania krwawień z wrzodów trawiennych wynosi od 19 do 57 przypadków na 100 000 osób rocznie. Śmiertelność związana z powikłaniami choroby wrzodowej pozostaje wysoka – około 8,6% pacjentów z krwawieniem z wrzodu trawiennego oraz aż 23,5% pacjentów z perforacją umiera w ciągu 30 dni od ich wystąpienia [1,2].  

Kluczowe znaczenie ma zatem zarówno dobór odpowiedniej farmakoterapii, ze szczególnym uwzględnieniem inhibitorów pompy protonowej (IPP), jak i zastosowanie właściwej postaci leków – zwłaszcza u pacjentów z ograniczoną tolerancją terapii doustnej. Równolegle należy zadbać o eliminację czynników ryzyka, takich jak przewlekłe stosowanie NLPZ, palenie, alkohol czy zakażenie H. pylori, co istotnie zmniejsza ryzyko nawrotów i powikłań [3].

Wywiad i objawy kliniczne

Pacjent, lat 67, zgłosił się do gabinetu POZ z powodu narastających dolegliwości bólowych w obrębie prawego stawu kolanowego, które nasilają się podczas chodzenia, wstawania z pozycji siedzącej oraz dłuższej aktywności fizycznej. Dodatkowo skarży się na ograniczenie zakresu ruchu w kolanie, co znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie i negatywnie wpływa na jakość życia.

W wywiadzie pacjent zgłasza przewlekłe dolegliwości żołądkowe związane z przebytą w przeszłości chorobą wrzodową żołądka. Przewlekle przyjmuje: 

• pantoprazol 40 mg 1×/d, 
• ramipryl 5 mg + lacydypinę 4 mg 1×/d,
• metforminę 1000 mg 3×/d oraz dapagliflozynę 10 mg 1×/d

odpowiednio w leczeniu choroby wrzodowej, nadciśnienia tętniczego oraz cukrzycy typu 2. Nie był dotychczas leczony z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów.

Na podstawie wywiadu wykluczono objawy, takie jak gorączka, spadek masy ciała czy zmiana apetytu. 

Badanie fizykalne

W badaniu przedmiotowym stwierdzono tkliwość palpacyjną w obrębie przyśrodkowej szpary stawu kolanowego prawego oraz ograniczenie zgięcia stawu do około 90°, przy zachowanej funkcji wyprostu. Nie zaobserwowano cech niestabilności więzadłowej – objaw szuflady przedniej i tylnej oraz test Lachmana ujemne. Objaw balotowania rzepki ujemny, brak oznak wysięku w jamie stawowej.

Obserwuje się spowolnienie chodu, jednak bez wyraźnego utykania. Postawa ciała skorygowana, bez istotnych deformacji kończyn dolnych. Staw kolanowy lewy bez odchyleń w badaniu – zakres ruchomości prawidłowy, brak bolesności.

Badanie pozostałych dużych stawów oraz układów: bez istotnych nieprawidłowości.

Rozpoznanie i plan leczenia

Analiza danych z wywiadu, wyników badania fizykalnego oraz obserwowanych objawów klinicznych wskazuje na obecność zmian zwyrodnieniowych w obrębie prawego stawu kolanowego, odpowiadających rozpoznaniu gonartrozy. 

Farmakoterapia

Z uwagi na współistniejącą chorobę wrzodową żołądka oraz ryzyko zaostrzenia dolegliwości gastrycznych przy stosowaniu leków doustnych, zdecydowano o zastosowaniu terapii preparatu o działaniu chondroprotekcyjnym i przeciwbólowym w postaci iniekcji:

• siarczan glukozaminy w połączeniu z chlorowodorkiem lidokainy (np. Arthryl Fast) 400 mg + 10 mg / 2 ml, roztwór do wstrzykiwań; 1 ampułka domięśniowo, 3×/tydz. przez okres 4 tygodni, po uprzednim zmieszaniu zawartości ampułki A i B w jednej strzykawce i natychmiastowym podaniu;
• diklofenak w żelu 10 mg/g; stosowanie miejscowo na skórę prawego stawu kolanowego 3×/d, delikatnie wcierając;
• paracetamol doustnie w dawce dobowej 2 g, w schemacie podzielonym: 500 mg co 6 godzin (cztery dawki na dobę).

Zwrócono uwagę, że preparat zawiera lidokainę. Pacjent został też poinformowany, że działanie leku może pojawić się po kilku tygodniach leczenia [4].

Informacje dla pacjenta

• W przypadku pominięcia dawki leku Arthryl Fast nie należy przyjmować podwójnej porcji w celu jej uzupełnienia – zaleca się kontynuowanie leczenia zgodnie z harmonogramem, przyjmując kolejną dawkę o ustalonej porze.
• Poinformowano pacjenta o konieczności zgłoszenia wszystkich aktualnie i niedawno stosowanych leków. Zwrócono uwagę na możliwe interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol). Ze względu na zawartość lidokainy, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych, przeciwdrgawkowych, cymetydyny, β-adrenolityków oraz leków zwiotczających mięśnie.
• Możliwe jest jednoczesne stosowanie preparatu oraz prowadzenie kinezyterapii i fizykoterapii.
• W razie planowanego lub nagłego przerwania stosowania leku Arthryl Fast, lub w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dalszego leczenia, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
• Poinformowano pacjenta o możliwości występowania najczęstszych działań niepożądanych, takich jak: ból głowy, senność, zmęczenie, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunka, zaparcie, nudności, wzdęcia, ból brzucha oraz niestrawność.

Podsumowanie

W związku z koniecznością leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego oraz współistniejącą chorobą wrzodową żołądka, wdrożono terapię preparatem chondroprotekcyjnym i przeciwbólowym w postaci iniekcji (np. Arthryl Fast). Pacjent został poinformowany, że efektu terapeutycznego należy oczekiwać po kilku tygodniach stosowania. Zastosowanie terapii iniekcyjnej 3 razy w tygodniu przez 4–6 tygodni ma na celu złagodzenie objawów bólowych i poprawę funkcji stawu. Zwrócono uwagę, że lek zawiera lidokainę, co może mieć znaczenie w przypadku uczulenia na tę substancję lub jednoczesnego stosowania niektórych leków. Dodatkowo, w celu opanowania bólu zalecono miejscowo diklofenak w postaci żelu, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego [4].

2026/4/ART/E/PS/6

Data oprac.: 4.2026