Aktywna zawodowo pacjentka z umiarkowaną gonartrozą

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego to jedno z najczęstszych schorzeń układu ruchu, prowadzących do przewlekłego bólu i ograniczenia sprawności funkcjonalnej. Częstość jej występowania w populacji waha się od 4,2% do 15,5%, przy czym wyraźnie częściej dotyka kobiet (10,3%) niż mężczyzn (5,7%). Do głównych czynników ryzyka zalicza się wiek, nadwagę lub otyłość, predyspozycje genetyczne, płeć żeńską oraz czynniki mechaniczne, takie jak przewlekłe przeciążenia, urazy czy nieprawidłowa postawa ciała w pracy. Choroba rozwija się powoli i przez długi czas może przebiegać bezobjawowo lub dawać skąpe objawy, z okresowymi zaostrzeniami [1,2,3,4]. 

58-letnia pacjentka, aktywna zawodowo, pracuje fizycznie w magazynie. Zgłasza nawracające bóle kolan (szczególnie prawego), nasilające się po dłuższym staniu i chodzeniu po schodach. Dotychczas nie była leczona z powodu choroby zwyrodnieniowej i nie przyjmuje leków przewlekle. W przeszłości zawodowo grała w koszykówkę.

W wywiadzie ogólnym istotna jest nietolerancja leków doustnych – pacjentka zgłasza nudności po preparatach przyjmowanych per os, dlatego wyraża obawę przed leczeniem doustnym. Nie stwierdzono chorób przewlekłych ani przeciwwskazań do terapii domięśniowej.

Objawy obejmują ból w okolicy przyśrodkowej szpary stawu kolanowego, krótkotrwałą sztywność poranną i brak objawów ogólnoustrojowych. Charakter dolegliwości wskazuje na umiarkowaną gonartrozę.

Z uwagi na wysoką aktywność zawodową oraz nietolerancję leków doustnych (nudności po preparatach podawanych doustnie), a także potrzebę szybkiego efektu przeciwbólowego, zalecono leczenie Arthryl Fast w postaci iniekcji domięśniowych. Preparat ten, dzięki zawartości lidokainy, zapewnia miejscowe złagodzenie bólu i jednocześnie omija przewód pokarmowy, co czyni go odpowiednią opcją terapeutyczną w tym przypadku [5].

W badaniu przedmiotowym kolana symetryczne pod względem budowy, bez cech wysięku stawowego. Po stronie prawej stwierdzono tkliwość palpacyjną przyśrodkowej szpary stawowej oraz ograniczenie zgięcia do ok. 100°. Brak cech niestabilności więzadłowej, objaw balotowania rzepki ujemny. Skóra nad stawami bez zmian zapalnych, nieocieplona. Lewe kolano bez odchyleń.

Chód prawidłowy, bez utykania. Brak odchyleń w badaniu pozostałych stawów i układów.

Na podstawie zebranego wywiadu, wyników badania przedmiotowego oraz obrazu klinicznego rozpoznano zmiany zwyrodnieniowe prawego stawu kolanowego, typowe dla gonartrozy.

Z powodu trudności w przyjmowaniu leków doustnych (nudności, dyskomfort po połknięciu tabletek), zdecydowano o wdrożeniu terapii w formie pozajelitowej, wybierając lek w postaci iniekcji domięśniowych jako alternatywę dla klasycznej formy doustnej [2,4].

• siarczan glukozaminy z chlorowodorkiem lidokainy (np. Arthryl Fast) 400 mg + 10 mg / 2 ml, roztwór do wstrzykiwań; 2 ampułki domięśniowo, 3×/tydz. przez okres 5 tygodni, po uprzednim zmieszaniu zawartości ampułki A i B w jednej strzykawce i natychmiastowym podaniu;
• diklofenak w postaci żelu 10 mg/g; stosowany miejscowo na skórę w okolicy prawego stawu kolanowego, 3×/d, z delikatnym wmasowywaniem preparatu w miejsce objęte dolegliwościami bólowymi;
• paracetamol – podawany doustnie w dawce dobowej 2 g, w równych odstępach czasu: 500 mg co 6 godzin (łącznie cztery dawki na dobę).

Obecność lidokainy zapewnia działanie miejscowo znieczulające, co pozwala na szybsze złagodzenie bólu w miejscu podania. Ze względu na potencjalne znieczulenie obszaru ciała, poinformowano pacjentkę, aby powstrzymała się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ustąpienia efektu miejscowego i powrotu pełnej sprawności [5].

• Pacjentka została poinformowana o najczęstszych działaniach niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatu Arthryl Fast, takich jak: ból głowy, senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, zaparcia, nudności, wzdęcia, ból brzucha, niestrawność) oraz uczucie zmęczenia [5].
• Poinformowano, że efekt przeciwbólowy i poprawa sprawności nie występują natychmiast – pierwsze oznaki złagodzenia bólu i poprawy funkcji stawu mogą pojawić się w ciągu pierwszych 2 tygodni leczenia, natomiast od około 4. tygodnia poprawa staje się istotna klinicznie i statystycznie [5].
• Złagodzenie objawów może utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia [5].
• Ze względu na zawartość lidokainy, pacjentkę poinformowano o konieczności ostrożności przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn (np. w pracy), zwłaszcza bezpośrednio po podaniu preparatu [5].

Ze względu na nietolerancję terapii doustnej, potrzebę szybkiego działania przeciwbólowego oraz wysoką aktywność zawodową pacjentki, zdecydowano o zastosowaniu preparatu Arthryl Fast (400 mg + 10 mg / 2 ml; siarczan glukozaminy + chlorowodorek lidokainy). Lek podawany jest domięśniowo w dawce 2 ampułek, 3 razy w tygodniu przez 5 tygodni. Preparat wybrano ze względu na obecność lidokainy, która zapewnia działanie miejscowo znieczulające oraz pozwala ominąć przewód pokarmowy, co jest istotne u pacjentki nietolerującej leczenia per os. Pacjentka została poinformowana o najczęstszych działaniach niepożądanych, takich jak: ból głowy, senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, zaparcia, nudności, wzdęcia, ból brzucha, niestrawność) oraz uczucie zmęczenia. Przekazano również, że pierwsze efekty leczenia mogą być zauważalne po około 2 tygodniach, natomiast istotna klinicznie poprawa występuje zwykle od 4. tygodnia terapii. Zalecono pacjentce ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn bezpośrednio po iniekcji, ze względu na potencjalne miejscowe działanie znieczulające lidokainy [3,4,5].

2026/4/ART/E/PS/5

Data oprac.: 4.2026