Infekcja górnych dróg oddechowych – dlaczego niedrożność nosa utrzymuje się mimo leczenia?

Infekcje górnych dróg oddechowych najczęściej mają etiologię wirusową i przebieg samoograniczający się. W praktyce klinicznej często jednak obserwujemy sytuację, w której mimo ustępowania innych objawów, niedrożność nosa utrzymuje się i pozostaje główną dolegliwością pacjenta.
Utrzymująca się niedrożność nosa jest związana przede wszystkim z obrzękiem zapalnym błony śluzowej, zwiększoną produkcją wydzieliny oraz zaburzeniem jej transportu [1].
Dlaczego krople obkurczające działają tylko na chwilę?
Leki obkurczające błonę śluzową nosa działają szybko, ale wyłącznie objawowo. Ich efekt jest krótkotrwały, a dłuższe stosowanie wiąże się z ryzykiem polekowego nieżytu nosa.
W efekcie pacjent może odczuwać chwilową poprawę, po której objawy wracają – często z podobnym lub większym nasileniem. Dlatego ich stosowanie powinno być ograniczone do kilku dni [1].
Co podtrzymuje objawy?
W przebiegu infekcji dochodzi do:
- obrzęku błony śluzowej,
- zaburzenia klirensu śluzowo-rzęskowego,
- zalegania wydzieliny w jamach nosowych.
To właśnie te mechanizmy sprawiają, że niedrożność nosa może utrzymywać się nawet wtedy, gdy infekcja zaczyna ustępować.
Higiena nosa – realne wsparcie, nie „dodatek”
Regularne oczyszczanie jam nosa pozwala:
- usunąć zalegającą wydzielinę,
- ograniczyć obecność drobnoustrojów i zanieczyszczeń,
- poprawić klirens śluzowo-rzęskowy.
Badania pokazują, że irygacje nosa mogą zmniejszać nasilenie objawów infekcji górnych dróg oddechowych i poprawiać komfort oddychania [2].
Hipertoniczny czy izotoniczny – co wybrać przy zatkanym nosie?
W przypadku nasilonej niedrożności nosa szczególnie uzasadnione jest zastosowanie roztworów hipertonicznych. Dzięki efektowi osmotycznemu zmniejszają one obrzęk błony śluzowej i poprawiają drożność nosa.
Roztwory izotoniczne sprawdzają się natomiast w codziennej higienie i profilaktyce.
Jak wykorzystać wodę morską w praktyce?
Preparaty wody morskiej, takie jak Sterimar, mogą stanowić ważny element leczenia wspomagającego. Stosowane kilka razy dziennie pomagają oczyścić jamy nosowe i ułatwiają oddychanie.
Ich przewagą jest bezpieczeństwo – mogą być stosowane dłużej niż leki obkurczające błonę śluzową nosa i bez ryzyka działań niepożądanych związanych z ich przewlekłym stosowaniem.
Co to oznacza dla pacjenta?
U pacjentów z utrzymującą się niedrożnością nosa w przebiegu infekcji wirusowej, samo leczenie objawowe może nie być wystarczające.
Wdrożenie regularnej higieny nosa – np. z użyciem preparatów wody morskiej takich jak Sterimar, szczególnie w formie roztworu hipertonicznego – pozwala zmniejszyć obrzęk błony śluzowej, poprawić drożność nosa i przyspieszyć ustępowanie objawów, stanowiąc bezpieczne i skuteczne uzupełnienie terapii [2,3].
Źródła
- Gajewski P. (2025). Interna Szczeklika 2025/2026 – mały podręcznik. Medycyna Praktyczna
- King, D., Mitchell, B., Williams, C. P., & Spurling, G. K. (2015). Saline nasal irrigation for acute upper respiratory tract infections. The Cochrane database of systematic reviews, 2015(4), CD006821. https://doi.org/10.1002/14651858.CD006821.pub3
- Fokkens, W. J., Lund, V. J., Hopkins, C., Hellings, P. W., Kern, R., Reitsma, S., Toppila-Salmi, S., Bernal-Sprekelsen, M., Mullol, J., Alobid, I., Terezinha Anselmo-Lima, W., Bachert, C., Baroody, F., von Buchwald, C., Cervin, A., Cohen, N., Constantinidis, J., De Gabory, L., Desrosiers, M., Diamant, Z., … Zwetsloot, C. P. (2020). European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology, 58(Suppl S29), 1–464. https://doi.org/10.4193/Rhin20.600



