Diagnozuj i lecz: ból gardła u pacjenta z cukrzycą typu 2, nadciśnieniem tętniczym i dyslipidemią

Ostre infekcje gardła należą do najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetu POZ [1]. U chorych z wielochorobowością postępowanie terapeutyczne wymaga szczególnej ostrożności ze względu na częstą polifarmakoterapię, zwiększone ryzyko działań niepożądanych oraz interakcji lekowych [2]. W takich przypadkach preferowane są terapie miejscowe, o udokumentowanej skuteczności przeciwbólowej i przeciwzapalnej, pozbawione istotnego wpływu ogólnoustrojowego [1].

Opis przypadku

Wywiad

Do gabinetu POZ zgłosił się 62-letni pacjent z powodu dolegliwości ze strony gardła. Od około 2 dni odczuwa narastający ból gardła, nasilający się podczas połykania, któremu towarzyszy uczucie drapania i pieczenia oraz dyskomfort podczas mówienia. Pacjent nie zgłasza innych objawów. Neguje występowanie gorączki, kaszlu, duszności oraz nudności i wymiotów. Choruje przewlekle na cukrzycę typu 2, dotychczas dobrze wyrównaną metabolicznie (HbA1c ok. 6,6%), nadciśnienie tętnicze oraz dyslipidemię. Na stałe przyjmuje: metforminę w postaci o przedłużonym uwalnianiu 1000 mg 1× dziennie, empagliflozynę 10 mg 1× dziennie, preparat złożony ramipryl + amlodypina 5 mg + 5 mg 1× dziennie oraz atorwastatynę 40 mg 1× dziennie. Nie pali papierosów i nie spożywa alkoholu.

Badanie fizykalne

Pacjent w stanie ogólnym dobrym, wydolny krążeniowo i oddechowo, z zachowanym kontaktem słowno-logicznym. Temperatura ciała 36,5 °C. Ciśnienie tętnicze 125/72 mmHg, tętno 76/min, miarowe. Skóra prawidłowo ucieplona, bez cech odwodnienia. W badaniu jamy ustnej i gardła stwierdzono zaczerwienienie błony śluzowej gardła. Węzły chłonne szyjne niepowiększone. Osłuchowo nad polami płucnymi obustronnie prawidłowy szmer pęcherzykowy. Brzuch miękki, niebolesny palpacyjnie. Obrzęków obwodowych nie stwierdzono.

Punktacja w skali Centora (w modyfikacji McIsaaca)

Suma: 0 punktów → bardzo niskie prawdopodobieństwo paciorkowcowego zapalenia gardła, brak wskazań do antybiotykoterapii oraz diagnostyki mikrobiologicznej, zalecane leczenie objawowe.

Rozpoznanie

Na podstawie obrazu klinicznego, obejmującego ból gardła nasilający się podczas połykania, uczucie drapania i pieczenia, a także stwierdzone w badaniu przedmiotowym zaczerwienienie błony śluzowej gardła, rozpoznano ostre zapalenie gardła o prawdopodobnej etiologii wirusowej, co uzasadnia postępowanie objawowe bez stosowania antybiotykoterapii. Jednocześnie u pacjenta stwierdzono współistniejącą cukrzycę typu 2, pozostającą dotychczas w dobrej kontroli metabolicznej, nadciśnienie tętnicze oraz dyslipidemię, które wymagają kontynuacji dotychczasowego leczenia przewlekłego.

Plan leczenia

Leczenie ostrego bólu gardła i stanu zapalnego

Wdrożono objawowe, miejscowe leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne pastylkami do ssania z benzydaminą (np. Benzydamine neo-angin).

• 1 pastylka 3× na dobę, stosować maksymalnie przez 7 dni.
• Poinstruowano pacjenta o prawidłowym stosowaniu leku: pastylkę rozpuszczać powoli w jamie ustnej, nie rozgryzać i nie połykać w całości.
• Zalecono kontrolę nasilenia objawów – w przypadku braku poprawy w ciągu kilku dni lub nasilenia dolegliwości pacjent powinien zgłosić się do ponownej oceny klinicznej.

Leczenie cukrzycy typu 2

• Zalecono kontynuację dotychczasowej terapii bez zmian, ze względu na dotychczas dobrą kontrolę metaboliczną:
  • metformina XR 1000 mg 1× dziennie,
  • empagliflozyna 10 mg 1× dziennie.
• Zwrócono uwagę na konieczność utrzymania regularności przyjmowania leków i obserwacji samopoczucia w trakcie infekcji.

Leczenie nadciśnienia tętniczego

• Zalecono kontynuację leczenia:
  • ramipryl + amlodypina 5 mg + 5 mg 1× dziennie.
• Podkreślono znaczenie okresowej kontroli ciśnienia tętniczego, szczególnie w czasie infekcji.

Leczenie dyslipidemii

• Zalecono kontynuację leczenia:
  • atorwastatyna 40 mg 1× dziennie.

Kontrola i dalsze postępowanie

• Zalecono obserwację przebiegu infekcji oraz ponowną konsultację w razie:
  • utrzymywania się lub nasilenia bólu gardła,
  • pojawienia się nowych objawów lub wyraźnego pogorszenia stanu ogólnego,
  • braku poprawy mimo leczenia miejscowego.
• Podkreślono, że u pacjenta przyjmującego kilka leków przewlekle preferowane jest leczenie miejscowe, ograniczające ryzyko działań niepożądanych i potencjalnych interakcji.

Podsumowanie

U pacjenta z cukrzycą typu 2, nadciśnieniem tętniczym i dyslipidemią rozpoznano ostre zapalenie gardła o prawdopodobnej etiologii wirusowej, co wykluczało konieczność antybiotykoterapii i uzasadniało postępowanie objawowe [1]. W kontekście chorób przewlekłych oraz polifarmakoterapii kluczowe znaczenie miało dobranie leczenia skutecznego, a jednocześnie bezpiecznego i obarczonego minimalnym ryzykiem interakcji [2]. Zalecono pastylki do ssania z benzydaminą (np. Benzydamine neo-angin), wyjaśniając pacjentowi, że posiadają one wskazanie w leczeniu bólu gardła [3]. Podkreślono, że pastylki zawierają benzydaminę – niesteroidowy lek przeciwzapalny o działaniu miejscowym, który skutecznie łagodzi ból oraz hamuje stan zapalny [3]. W kontekście opisanego pacjenta z wielochorobowością i polifarmakoterapią nie wykazuje również opisanych dotąd interakcji z jego dotychczasowym leczeniem. Kompleksowe podejście, obejmujące leczenie miejscowe infekcji i kontynuację stabilnej terapii chorób współistniejących, pozwala na skuteczną kontrolę objawów ostrej infekcji przy zachowaniu wysokiego profilu bezpieczeństwa leczenia.

Benzydamine neo-angin – skrócona informacja o leku (SIL) – https://cdn.remedium.md/file/media/2026/01/30/13/benzydamine-neo-angin-pdf-697ca1c285bca.pdf