Leczenie krupu – rola sterydów i nebulizacji w świetle aktualnych wytycznych

Krup (najczęściej wirusowe podgłośniowe zapalenie krtani) to jedna z najczęstszych przyczyn ostrej obturacji górnych dróg oddechowych u małych dzieci. W praktyce klinicznej kluczowe znaczenie ma szybka ocena ciężkości przebiegu, ponieważ to ona determinuje wybór interwencji oraz konieczność obserwacji lub hospitalizacji.

Patofizjologia i obraz kliniczny krupu

Krup jest zespołem infekcyjnych zapaleń krtani, którego wspólną cechą jest rozwój obturacji w obrębie górnych dróg oddechowych, prowadzący do charakterystycznego obrazu klinicznego. U podłoża objawów leży kaskada reakcji zapalnych w przebiegu zakażenia, obejmująca:

• naciek komórek zapalnych,
• obrzęk tkanek górnych dróg oddechowych,
• częściową niedrożność.

Skutkuje to zwiększonym wysiłkiem oddechowym i turbulentnym przepływem powietrza manifestującym się jako głośny stridor.

Klinicznie choroba zwykle rozpoczyna się po 1–2 dniach objawów nieżytu górnych dróg oddechowych i stanu podgorączkowego, po czym pojawia się suchy, „szczekający” kaszel, chrypka, stridor oraz duszność wdechowa, przy czym dolegliwości typowo nasilają się w godzinach nocnych, a pobudzenie może dodatkowo zwiększać nasilenie stridoru (aż do jego obecności w spoczynku). 

W ocenie klinicznej kluczowe jest rozpoznanie cech sugerujących cięższy przebieg, do których należą m.in.:

• nasilone zaciąganie ściany klatki piersiowej,
• sinica,
• zaburzenia świadomości.

Ocena ciężkości choroby

Ocena ciężkości krupu stanowi kluczowy etap postępowania klinicznego, ponieważ w sposób bezpośredni determinuje wybór terapii, potrzebę obserwacji oraz wskazania do hospitalizacji. Pomocnym narzędziem porządkującym tę ocenę jest skala Westleya.

Terapia krupu w praktyce: sterydy, nebulizacja i postępowanie wspomagające

Podstawą terapii krupu jest jednoczesne leczenie wspomagające i farmakologiczne. 

Postępowanie wspomagające obejmuje zapewnienie dziecku spokoju i komfortowej pozycji ciała, odpowiednie nawodnienie doustne, rozważenie ekspozycji na chłodne powietrze oraz tlenoterapię przy saturacji poniżej 92%. W farmakoterapii lekami o potwierdzonej skuteczności są glikokortykosteroidy oraz adrenalina.

W nebulizacji rekomenduje się nebulizatory siateczkowe lub pneumatyczne (unika się ultradźwiękowych), a budezonidu nie należy rozcieńczać solą fizjologiczną. Technika inhalacji może być bierna (oddychanie objętością oddechową), a u dzieci współpracujących można zalecić szybkie i płytkie oddechy dla zwiększenia depozycji leku w górnych drogach oddechowych.

Rokowanie w krupie: krótka choroba, duże znaczenie właściwej oceny

Rokowanie w krupie jest na ogół bardzo dobre, ponieważ w większości przypadków choroba ma przebieg łagodny i samoograniczający się, a objawy ustępują w ciągu kilku dni. Pacjenci z łagodnym krupem charakteryzują się doskonałym rokowaniem, natomiast odsetek hospitalizacji pozostaje niski, a śmiertelność jest rzadka. Choć powikłania występują rzadko, mogą obejmować m.in.:

• zapalenie płuc,
• obrzęk płuc,
• wtórne nadkażenia bakteryjne prowadzące do zapalenia tchawicy.

W wybranych przypadkach wymagane jest wdrożenie antybiotykoterapii. 

Jednocześnie dane dotyczące ciężkiego przebiegu wskazują, że konieczność intubacji dotyczy niewielkiego odsetka pacjentów, a zgony wśród dzieci zaintubowanych występują wyjątkowo rzadko, co dodatkowo podkreśla korzystne rokowanie przy właściwej ocenie ciężkości i wdrożeniu odpowiedniego postępowania.

Praktyka kliniczna

Diagnozuj i lecz: Zespół krupu u 3-letniego chłopca

Sprawdź