Minister zdrowia zapowiada zmiany w diagnostyce i cyfryzacji

Mimo rekordowych nakładów na ochronę zdrowia system nadal zmaga się z deficytem i niewydolnością organizacyjną 

– przekazała Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia.

Zaznaczyła, że chce przeorganizować system. W rozmowie na antenie RMF FM szefowa resortu wskazała, że kluczowe reformy będą dotyczyć m.in. zasad finansowania diagnostyki, wzmocnienia podstawowej opieki zdrowotnej oraz przyspieszenia cyfryzacji.

Minister zdrowia podkreśliła, że choć tegoroczne wydatki na ochronę zdrowia sięgają 248 mld zł, system nadal pozostaje niedofinansowany. Jak zaznaczyła, już teraz prognozowany niedobór środków w NFZ wynosi około 18 mld zł. Jednocześnie zapewniła, że ewentualne działania oszczędnościowe nie będą realizowane kosztem pacjentów. Sobierańska-Grenda przypomniała, że w ostatnich latach nakłady na zdrowie znacząco wzrosły – z około 100 mld zł w 2021 r. do ponad 220 mld zł w 2026 r., jednak nie przełożyło się to na proporcjonalną poprawę funkcjonowania systemu. Jej zdaniem świadczy to o konieczności zmian organizacyjnych i lepszego priorytetyzowania świadczeń. Minister wyraziła jednocześnie nadzieję na dalsze wsparcie finansowe ochrony zdrowia ze strony budżetu państwa. Przypomniała, że w ubiegłym roku dodatkowe transfery znacząco zwiększyły środki dostępne dla NFZ, a w tym roku prowadzone są kolejne rozmowy z resortem finansów. 

Diagnostyka pod większą kontrolą

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych tematów ostatnich tygodni są zmiany w rozliczaniu nadwykonań w diagnostyce, które weszły w życie 1 kwietnia. Jak wyjaśniła minister, decyzja ta wynika z krytycznej oceny dotychczasowego modelu nielimitowanych świadczeń.

Te zmiany to odpowiedź na to, że jednak nielimitowane świadczenia w ocenie różnych ekspertów nie do końca chronią pacjentów. My dzisiaj nie mamy tak naprawdę systemu, w którym raportujemy wszystkie wykonane badania diagnostyczne. Włączenie się konsultant krajowej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wraz z konsultantami wojewódzkimi w tworzenie równolegle systemu jakościowego wykonywanych badań diagnostycznych jest dla pacjenta bardzo dobrą informacją, ponieważ będziemy w stanie zaopiekować się faktycznie tymi pacjentami, którzy tej diagnostyki potrzebują. Dzisiaj trochę te systemy się nawzajem nie czytają 

– mówiła.

Szefowa resortu zdrowia przekazała, że chciałaby tak przeorganizować system, by pacjenci mogli dostać opiekę jak najszybciej. 

Cyfryzacja jako dźwignia zmian

Szefowa resortu zdrowia dużą wagę przywiązuje do rozwoju e-zdrowia. Przyjęty przez rząd projekt nowelizacji ustaw w tym zakresie ma umożliwić pełniejszą digitalizację dokumentacji medycznej. Zmiany te wpisują się w realizację Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w obszarze cyfrowej transformacji ochrony zdrowia. Nowe przepisy rozwijają system e-zdrowia, rozszerzając go o kolejne narzędzia wspierające organizację i jakość opieki, m.in. system e-Konsylium, system Domowej Opieki Medycznej oraz Hurtownię Danych e-Zdrowia. 

Mamy unikalny system w Europie, który będzie digitalizował dane. Pacjent będzie mógł się posługiwać swoją dokumentacją medyczną w każdym podmiocie leczniczym. Nie będzie musiał uzyskiwać tej dokumentacji w postaci papierowej, czekać na nią. Będziemy mieli również e-konsylia, czyli będziemy mogli to wszystko robić szybciej, sprawniej, przyjaźniej. I myślę, że ta diagnostyka i proces leczenia bardzo się skróci

– skomentowała Grenda.

Minister przypomniała również o funkcjonującej już e-rejestracji, która od lipca ma być rozszerzona o kolejne świadczenia.  

Kolejki i rola POZ

Odnosząc się do problemu kolejek, minister wskazała, że mimo trzykrotnego wzrostu nakładów od 2018 r. czas oczekiwania skrócił się jedynie nieznacznie – o około 3 proc. W jej ocenie pokazuje to skalę wyzwań systemowych. Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśliła, że konieczny jest system zachęt, by "pacjent na pierwszej wizycie w POZ uzyskał jak najwięcej".

Rozmawiamy o tym z lekarzami rodzinnymi. Myślę, że w POZ już mamy bardzo dużo kompetencji i na pewno ten środek ciężkości powinien być tutaj przeniesiony 

– dodała.

Minister zwróciła także uwagę na nadużywanie trybu pilnego („cito”) w skierowaniach do szpitali, co dodatkowo destabilizuje system kolejkowy.

Szukanie nowych źródeł finansowania

W trakcie rozmowy pojawił się również wątek potencjalnych nowych źródeł finansowania ochrony zdrowia, w tym propozycji przesunięcia środków publicznych czy wykorzystania zamrożonych aktywów rosyjskich. Minister oceniła, że każda inicjatywa zwiększająca finansowanie NFZ powinna zostać przeanalizowana. 

 Jestem w trakcie analiz wszystkich inicjatyw na temat dodatkowych wpływów i myślę, że to jest szansa, którą chyba powinniśmy wykorzystać, by móc usiąść do stołu ponad podziałami politycznymi i zdecydować się, w którą stronę chcemy pójść i z jakich środków zasilić Narodowy Fundusz Zdrowia 

– dodała.