MZ zapowiada zmiany w ochronie zdrowia – jest pakiet

Ograniczenie nadmiernych wynagrodzeń, większa kontrola zasad zatrudniania lekarzy oraz centralna e-kolejka do zabiegów planowych – to najważniejsze elementy pakietu zmian zapowiedzianych przez Ministerstwo Zdrowia. Jolanta Sobierańska-Grenda przekonuje, że celem reform jest zwiększenie transparentności systemu i zapewnienie pacjentom równego dostępu do świadczeń.

Ministerstwo Zdrowia przygotowało pakiet zmian, których celem ma być poprawa bezpieczeństwa pacjentów, większa transparentność finansowania świadczeń oraz ograniczenie nadużyć w systemie ochrony zdrowia. Podczas konferencji prasowej Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia wskazała główne obszary działań resortu: likwidację kominów płacowych, uporządkowanie i cyfryzację systemu, zapewnienie równego dostępu do świadczeń oraz poprawę jakości leczenia. Jak zaznaczyła, celem reform nie jest ograniczenie wydatków NFZ, lecz zwiększenie środków, które będą mogły zostać przeznaczone bezpośrednio na leczenie pacjentów. 

Polską ochronę zdrowia tworzą przede wszystkim ludzie zaangażowani i odpowiedzialni. Dyrektorzy szpitali, lekarze, pielęgniarki, ratownicy medyczni, inni pracownicy oraz urzędnicy, którzy każdego dnia wykonują swoją pracę z poczuciem misji i odpowiedzialności za pacjentów

– mówiła minister zdrowia.

Jak podkreśliła, przygotowany pakiet zmian jest odpowiedzią na potrzebę odbudowy zaufania do systemu i na potrzebę wzmocnienia bezpieczeństwa pacjentów. Przyznała jednocześnie, że przez lata narastały problemy, które stworzyły przestrzeń do wykorzystywania luk w organizacji ochrony zdrowia.

System nie jest wolny od wad. Przez lata narastały niedoskonałości, które stworzyły przestrzeń do nadużyć dla tych, którzy potrafią wykorzystywać luki, omijać zasady i stawiać własny interes ponad interes pacjenta. Bulwersują nas dziś doniesienia o skali wynagrodzeń, nieprzejrzystych mechanizmach rozliczeń i niepełnym raportowaniu danych. Bulwersują nas sytuacje, które wymykają się społecznemu poczuciu sprawiedliwości i racjonalności 

– zaznaczyła.

Jednym z głównych elementów zapowiedzianych zmian jest uporządkowanie zasad wynagradzania personelu medycznego. Minister zdrowia poinformowała, że pierwszym krokiem było przygotowanie przepisów umożliwiających gromadzenie danych o wynagrodzeniach na podstawie numeru PESEL lub numeru prawa wykonywania zawodu. Ustawa w tej sprawie oczekuje obecnie na podpis prezydenta. – Kończymy z nadużyciami płacowymi w ochronie zdrowia. Potrzebujemy pełnej wiedzy, rzetelnej analizy i konkretnych decyzji – mówiła szefowa resortu. 

Wprowadzimy maksymalne poziomy wynagrodzeń, zarówno indywidualnych, jak również maksymalnych wydatków, których spodziewamy się czy rekomendujemy w ramach budżetów szpitali ze środków, które przekazujemy z Narodowego Funduszu Zdrowia. Obecnie średni udział kosztów wynagrodzeń w budżetach szpitali finansowanych przez NFZ wynosi 81,3 proc.

– mówiła.

Rekomendacje dotyczące optymalnej struktury kosztów ma przygotować Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji do końca sierpnia. Mają one uwzględniać różne typy placówek, w tym szpitale zabiegowe, niezabiegowe oraz monoprofilowe. 

Docelowo udział kosztów wynagrodzeń w budżecie wielospecjalistycznych szpitali powinien wynosić do 60%, co stanowi bezpieczny poziom dla funkcjonowania placówek. Sytuacja szpitali jest jednak bardzo zróżnicowana. Są podmioty, w których koszty wynagrodzeń stanowią około 41% budżetu, ale są również takie, gdzie przekraczają 81%

– mówiła.

Według zapowiedzi resortu rekomendacje mają służyć jako punkt odniesienia dla dyrektorów szpitali oraz właścicieli podmiotów leczniczych przy planowaniu kosztów.

Stawką wyjściową, którą proponujemy, jest kwota do 240 zł brutto za godzinę. Jest to wskaźnik, który przyjmujemy jako przelicznik do etatu, co odpowiada około 40 tys. zł brutto miesięcznie 

– wyjaśniła.

Resort chce także ograniczyć tzw. proceder walizkowy, czyli sytuacje, w których lekarze pracują jednocześnie w wielu placówkach, wykonując wysoko wycenione procedury, przy jednoczesnym braku jednego stałego miejsca zatrudnienia. Minister zapowiedziała kontrolę takich praktyk oraz większą przejrzystość zawierania umów przez szpitale finansowane ze środków publicznych.

Nie będzie dalszego przyzwolenia na zawieranie umów przez podmioty lecznicze, przez szpitale z tzw. spółkami. Takich sytuacji, takich rozwiązań nie może być w szpitalach. Zaburzają one nam transparentność, jasność i budzą duże kontrowersje

– powiedziała.

Jako przykłady sytuacji wymagających zmian wskazała przypadki dotyczące placówek w Mogilnie i Miastku. Planowane rozwiązania zakładają, że lekarz miałby być zatrudniony co najmniej na pół etatu w jednym szpitalu. Praca w innych placówkach wymagałaby zgody podstawowego pracodawcy.

Ministerstwo chce również wprowadzić obowiązek raportowania rzeczywistych grafików pracy. Według resortu ma to umożliwić lepszą kontrolę dostępności personelu oraz rzeczywistych kosztów pracy. 

Chcemy, żeby podmiot leczniczy, szpital, który pracuje w oparciu o pieniądze z Narodowego Funduszu Zdrowia, ogłaszał, za ile i na jakich zasadach zatrudnił przedsiębiorcę, który będzie świadczył usługi medyczne. Równie ważne jest rozwiązanie, które chcemy wprowadzić po stronie Narodowego Funduszu Zdrowia, czyli rzeczywiste grafiki pracy. Takie rozwiązanie przyczyni się do ujawnienia wysokości wynagrodzeń medyków 

– mówiła minister zdrowia.

Filip Nowak, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia doprecyzował, że docelowo resort chciałby, aby czas pracy w szpitalach i przyszpitalnych poradniach był rozliczany podobnie jak w poradniach specjalistycznych, czyli w systemie godzinowym. 

Wdrożenie takiego rozwiązania może być obecnie trudne, dlatego jest ono obecnie analizowane. Konieczne jest wyeliminowanie sytuacji, w których ten sam lekarz formalnie wykonuje pracę w dwóch miejscach jednocześnie 

– mówił Nowak.

Minister zdrowia zapytana o rozwiązania dotyczące czasu pracy medyków przekazała, że rozmowy się toczą i różne rozwiązania są na stole. 

My skłaniamy się, by przyjąć poziom 2 etatów, ale czeka nas dialog z samorządami zawodowymi. W zależności od specjalizacji danego lekarza, jego intensywność pracy na SOR czy bloku operacyjnym, jest inna. Nam zależy na tym, by wypoczęty medyk udzielał bezpiecznych świadczeń zdrowotnych 

– mówiła.

Jak zapowiedziała minister zdrowia, resort kontynuuje przegląd wycen świadczeń finansowanych przez NFZ. 

W ciągu ostatniego roku obniżono wycenę 114 procedur, przede wszystkim tych o najwyższych kosztach. Obecnie analizowanych jest kolejnych około 100 procedur, które mogą zostać objęte zmianami 

– mówiła.

Zapowiedziała też rozszerzenie działań kontrolnych prowadzonych przez instytucje odpowiedzialne za nadzór nad funkcjonowaniem systemu ochrony zdrowia.

Kolejnym elementem pakietu zmian jest cyfryzacja ochrony zdrowia. 

Centralna e-rejestracja obejmie 39 specjalizacji, a do końca 2026 r. zakończymy prace nad narzędziem centralnej e-kolejki dla planowych zabiegów szpitalnych

– zapowiedziała Sobierańska-Grenda.

E-kolejka ma pozwolić pacjentom na sprawdzenie swojej pozycji w kolejce oraz wybór placówki, w której najszybciej będzie można wykonać określony zabieg. Każdy pacjent będzie widział numer w swojej kolejce, będzie miał podpowiedź, gdzie najszybciej wykonać zabieg, będzie mógł też wybrać podmiot, który w jego opinii będzie podmiotem, który wykona go najlepiej. 

E-kolejka będzie gwarantowała nam zapisy do szpitali na zabiegi planowe, czyli to, co budzi dzisiaj największe emocje. Widoczność to ochrona przed nadużyciami. Nie ma mojej zgody na luki w systemie, które pozwalają ingerować w kolejność przyjmowania pacjentów. Jestem przekonana, że to rozwiązanie spowoduje transparentne, przejrzyste zasady zapisywania się na zabiegi dla wszystkich pacjentów niezależnie od tego, czy przechodzą przez gabinet prywatny, czy korzystają z protekcji 

– mówiła minister.

Minister zdrowia wskazała, że zmiany mają objąć również organizację lecznictwa szpitalnego. Resort uruchomił ponad miliard złotych z Funduszu Medycznego na reorganizację szpitali. Rozwija także koncepcję Powiatowych Centrów Zdrowia i przygotowuje nowy model opieki szpitalnej.

Każdy pacjent ma prawo do równego dostępu do leczenia, zgodnie ze swoimi potrzebami, a nie dzięki znajomościom. Nie wycofamy się z tych zmian. Pozostajemy otwarci na dialog z każdym, komu zależy na budowaniu nowoczesnego systemu ochrony zdrowia

– powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.

Resort zapowiedział wzmocnienie ochrony zbiorowych praw pacjentów.

Placówki medyczne, które będą dopuszczać do nierównego traktowania pacjentów lub nie będą przeciwdziałać takim praktykom, mają podlegać surowszym sankcjom finansowym. Maksymalna kara administracyjna ma wynieść do 1 mln zł

– mówiła.

Podczas konferencji Jolanta Sobierańska-Grenda zapytana o możliwość rezygnacji ze stanowiska ministra zdrowia w związku z problemami ujawnianymi w systemie, odpowiedziała, że realizuje zadania wynikające z umowy zawartej z premierem Donaldem Tuskiem i będzie kontynuować pracę do czasu obowiązywania tych ustaleń.

Mam kontrakt zawarty z premierem. Każdego dnia zgodnie z tym kontraktem kontynuuję swoją pracę. Jak państwo widzą, bardzo blisko 300 aktów prawnych i dużo decyzji zostało podjętych przez te 11 miesięcy. I dopóki będziemy z panem premierem ten kontrakt kontynuowali, będę w Ministerstwie Zdrowia  

– podkreśliła.

I przypomniała, że obejmując funkcję ministra zdrowia, uzgodniła z premierem najważniejsze priorytety. Wśród nich są: porządkowanie systemu i jego cyfryzacja, równy i transparentny dostęp do świadczeń zdrowotnych, poprawa jakości leczenia i bezpieczeństwo pacjentów. Minister zdrowia oceniła, że celem wszystkich zmian jest stworzenie systemu bardziej przejrzystego i bezpiecznego dla pacjentów.

Musimy przeprowadzić te zmiany, sprawić, by system był bezpieczny dla pacjenta i przejrzysty 

– podsumowała.

Szefowa resortu zdrowia przekazała też, że jutro spotyka się z Naczelną Radą Lekarską, a 16 lipca ze stroną społeczną. 

Prace nad pakietem zmian rozpoczęto po decyzji premiera Donalda Tuska, która była reakcją na ujawnione w ostatnich tygodniach nieprawidłowości w funkcjonowaniu publicznej ochrony zdrowia, m.in. w Szpitalu Południowym.