Reforma zdrowia pod znakiem pytań. Medycy czekają na konkrety Ministerstwa Zdrowia

Środowisko medyczne ostrożnie reaguje na zapowiedziane przez Ministerstwo Zdrowia zmiany w systemie ochrony zdrowia. Pielęgniarki mówią o powrocie do wcześniej dyskutowanych pomysłów, a lekarze wskazują, że bez szczegółowych rozwiązań trudno ocenić wpływ reformy na pacjentów i funkcjonowanie placówek.

Zapowiedziane przez Ministerstwo Zdrowia kierunki zmian dotyczące m.in. wynagrodzeń medyków, organizacji pracy lekarzy oraz funkcjonowania szpitali wymagają dalszych analiz – oceniają przedstawiciele środowiska ochrony zdrowia. 

Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych oraz Naczelna Rada Lekarska zwracają uwagę, że na obecnym etapie przedstawiono przede wszystkim założenia, a nie gotowe rozwiązania legislacyjne.

Jednym z najważniejszych elementów zaprezentowanych przez resort zdrowia jest propozycja wprowadzenia maksymalnych poziomów wynagrodzeń oraz określenia udziału kosztów wynagrodzeń w budżetach szpitali finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Zdaniem Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych część przedstawionych propozycji nie jest nowym rozwiązaniem. Związek przypomina, że podobne pomysły były już wcześniej omawiane przez resort, jednak ostatecznie nie skierowano ich do dalszych prac.

Czekamy na konkretne projekty ustaw, rozporządzeń i zarządzeń. Dzisiejsze propozycje Ministerstwa Zdrowia nie są nowością, to przysłowiowe odgrzewane kotlety. Jedynym nowym elementem zapowiedzi jest propozycja powiązania poziomu wynagrodzeń z wartością kontraktu podmiotu leczniczego z NFZ. Szczegóły tego rozwiązania nie zostały dotąd przedstawione, dlatego na tym etapie nie jest możliwa jego rzetelna ocena. Nie wiadomo, jakie będą zasady wyliczania limitów, jakie grupy pracowników obejmą nowe regulacje ani jakie będą skutki dla poszczególnych podmiotów leczniczych 

– ocenia OZZPiP.

Związek oczekuje projektów ustaw i rozporządzeń oraz rzeczywistej rozmowy przy stole Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia.

Tylko w ten sposób można odpowiedzialnie reformować system ochrony zdrowia. Nie zgodzimy się na rozwiązania, które będą próbowały rozwiązywać problemy finansowe szpitali kosztem pracowników i bezpieczeństwa pacjentów 

– mówi Krystyna Ptok, przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych.

OZZPiP podkreśla, że system wymaga szerszych zmian obejmujących nie tylko kwestie wynagrodzeń, ale również finansowanie świadczeń, planowanie kadr medycznych, warunki pracy oraz bezpieczeństwo pacjentów. 

Same zmiany w mechanizmie wynagradzania nie rozważą problemów, z którymi codziennie mierzą się pacjenci i pracownicy 

– dodaje Ptok.

Dziś Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia spotkała się z Naczelną Radą Lekarską. Rozmowy dotyczyły zarówno zaproponowanych przez resort zmian, jak i dalszej współpracy przy przygotowywaniu nowych rozwiązań.

Łukasz Jankowski, prezes NRL, podczas briefingu po spotkaniu w resorcie, ocenił spotkanie jako konstruktywne, jednak zaznaczył, że nadal brakuje szczegółów dotyczących najważniejszych problemów systemu.

Jesteśmy nieco rozczarowani tym, że zabrakło konkretów na temat zwiększenia dostępności do opieki zdrowotnej, skrócenia kolejek i tego, jak proponowane przez panią minister rozwiązania wpłynęłyby na sytuację pacjentów. Bardzo dużo słów, dużo deklaracji, wciąż mało konkretów, ale wychodzę ze spotkania z nadzieją, że po tych silnych emocjach rozpocznie się współpraca 

– mówił Jankowski.

Samorząd lekarski pozytywnie odniósł się do zapowiedzi uporządkowania systemu wynagrodzeń i ograniczenia tzw. kominów płacowych. Zdaniem lekarzy obecny model finansowania części świadczeń może prowadzić do nierówności i zaburzeń w systemie. Jankowski wskazał, że jednym z celów powinno być stworzenie mechanizmu, który zachęcałby lekarzy do stabilnego zatrudnienia w publicznej ochronie zdrowia.

Trzy średnie krajowe dla lekarza specjalisty to postulat, który pozwoliłby zachęcić lekarzy do przejścia z kontraktów, które nie są optymalną formą wykonywania zawodu, na umowy o pracę. Ministerstwo podjęło się pracy nad tym, aby do takiego poziomu wynagrodzeń doprowadzić. Jednocześnie nie może być tak, że przecenione procedury sprawiają, że dochodzi do patologii płacowych 

– mówił prezes NRL.

Podczas rozmów poruszono również kwestię czasu pracy lekarzy oraz propozycji silniejszego związania medyków z konkretnymi placówkami. Resort zdrowia rozważa rozwiązania, które miałyby ograniczyć sytuacje, w których lekarze pracują w wielu podmiotach jednocześnie.

Według Łukasza Jankowskiego takie rozwiązanie wymaga ostrożności, szczególnie w przypadku szpitali powiatowych, które często korzystają z dodatkowej pracy lekarzy w celu zabezpieczenia grafików.

Przywiązanie lekarza na pół etatu do konkretnej placówki może sprawić, że nie będzie on mógł, mówiąc wprost, łatać dziur w grafikach, co doprowadzi do trudnej sytuacji kadrowej zwłaszcza w szpitalach powiatowych

– zaznaczył.

Prezes NRL poinformował również, że rozmowy dotyczyły bezpieczeństwa pacjentów i ograniczenia czasu pracy lekarzy.  

Łukasz Jankowski zwrócił również uwagę, że poruszono temat prywatyzacji ochrony zdrowia, która, w opinii samorządu lekarskiego, może przyspieszyć w niektórych regionach przez proponowane reformy. 

Przedstawiciele resortu przyjęli te obawy i zapewnili, że nie jest to celem obecnego rządu

– wyjaśnił.

Jednym z efektów spotkania ma być powołanie zespołu zajmującego się kształceniem lekarzy pod kierownictwem Tomasza Maciejewskiego, wiceministra zdrowia, który ma zajmować się m.in. zmianami dotyczącymi ustawy o zawodzie lekarza. Zespół ma też rozmawiać o pracy medyków w publicznym systemie ochrony zdrowia oraz o wynagrodzeniach. Ma rozpocząć pracę w przyszłym tygodniu. Jak przekazał Łukasz Jankowski, w pracach mają uczestniczyć m.in. przedstawiciele rezydentów, matek lekarek oraz Naczelnej Izby Lekarskiej.  

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda oceniła rozmowy z samorządem lekarskim jako konstruktywne. 

Kolejne rozmowy mają odbyć się podczas posiedzenia Zespołu Trójstronnego ds. Ochrony Zdrowia 16 lipca. Wtedy resort ma przedstawić bardziej szczegółowe propozycje dotyczące reformy.