Psychiatria na rozdrożu. Lekarze apelują do ministra zdrowia o kontynuację reformy

Reforma psychiatrii, uznawana za jedną z najważniejszych zmian w polskim systemie ochrony zdrowia ostatnich lat, nie powinna zostać zatrzymana ani sprowadzona do administracyjnych korekt – alarmują lekarze. Delegaci XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy wystosowali apel do ministra zdrowia, w którym domagają się kontynuowania zmian zgodnie z założeniami wypracowanymi podczas wieloletniego pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego.

Przyjęty 22 maja apel jest wyrazem rosnącego niepokoju środowiska medycznego o przyszłość reformy psychiatrii środowiskowej.

Jest to wyraz sprzeciwu wobec aktualnej polityki Ministerstwa Zdrowia w zakresie reformy psychiatrii 

– mówi Sebastian Goncerz, szef Porozumienia Rezydentów OZZL.

Lekarze podkreślają, że niemal osiem lat funkcjonowania pilotażu CZP przyniosło wymierne efekty w postaci poprawy dostępności świadczeń oraz lepszej organizacji opieki nad pacjentami doświadczającymi kryzysów psychicznych. Zdaniem autorów dokumentu wypracowany model opieki powinien stać się fundamentem rozwiązań systemowych. Krajowy Zjazd Lekarzy apeluje o kontynuowanie reformy psychiatrii zgodnie z rekomendacjami Zespołu ds. zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego, w szczególności o utrzymanie modelu odpowiedzialności terytorialnej, która była jednym z kluczowych elementów testowanych w Centrach Zdrowia Psychicznego. Lekarze oczekują również powołania eksperckiego ośrodka monitorującego reformę psychiatrii dorosłych i dzieci. Instytucja taka miałaby nie tylko oceniać przebieg zmian, ale także przygotować plan przejścia od pilotażu do docelowego modelu funkcjonowania systemu.

W apelu wskazano, że dalsze decyzje dotyczące reformy powinny uwzględniać zarówno aktualną wiedzę medyczną, jak i wyniki ewaluacji pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego oraz rekomendacje międzynarodowych ekspertów. Szczególne znaczenie przypisano także postulatom zawartym w raporcie Porozumienia Rezydentów OZZL. Wśród nich znalazło się m.in. ograniczenie liczby pacjentów pozostających pod opieką lekarza dyżurnego do maksymalnie 100 osób.

W ocenie medyków istnieje obecnie realne ryzyko odejścia od kluczowych założeń modelu wypracowanego podczas pilotażu, w tym od odpowiedzialności terytorialnej oraz od aktywnej, środowiskowej i koordynowanej opieki nad pacjentem.

Środowisko lekarskie z niepokojem obserwuje również nasilającą się biurokratyzację systemu i pracy lekarzy, w której mechanizmy administracyjne i sprawozdawcze zaczynają dominować nad rzeczywistymi potrzebami zdrowotnymi pacjentów 

– czytamy w apelu.

Krajowy Zjazd Lekarzy podkreśla, że reforma psychiatrii powinna być prowadzona w sposób odpowiedzialny, transparentny i oparty na dowodach naukowych z uwzględnieniem bezpieczeństwa pacjentów oraz warunków pracy personelu medycznego.

Autorzy apelu ostrzegają, że sprowadzenie reformy wyłącznie do kwestii administracyjnych lub finansowych może doprowadzić do odejścia od zasad psychiatrii środowiskowej wypracowanych podczas wieloletniego pilotażu.