Reforma psychiatrii środowiskowej – resort przedstawił plan działania

Ministerstwo Zdrowia zapowiada stopniowe wdrożenie środowiskowego modelu opieki psychiatrycznej w całym kraju. Zgodnie z najnowszymi założeniami, do 2029 roku wszyscy mieszkańcy Polski mieliby zostać objęci systemem opartym na Centrach Zdrowia Psychicznego (CZP). Kluczowe zmiany obejmują także nowy model finansowania oraz harmonogram przejścia z obecnego pilotażu do rozwiązania systemowego.

13 maja zebrała się Rada ds. Zdrowia Psychicznego, podczas której Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało plan wygaszania pilotażu psychiatrii środowiskowej oraz przejścia do systemowego modelu funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego. 

Zgodnie z harmonogramem, nowe rozwiązania mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku, a ich pełne wdrożenie w całym kraju przewidziano na 2029 rok. Pilotaż Centrów Zdrowia Psychicznego zakończy się 31 grudnia 2026 roku i nie będzie już ponownie przedłużony. Od 1 stycznia 2027 roku model ma stać się obowiązującym rozwiązaniem systemowym. Wdrażanie go ma mieć charakter etapowy i potrwać do 2029 roku.

W 2029 roku wszyscy obywatele Polski mają być objęci środowiskowym modelem opieki psychiatrycznej 

– mówiła Katarzyna Kęcka, wiceminister zdrowia.

Resort zdrowia podkreśla, że fundamentem reformy pozostaje odejście od modelu opartego głównie na hospitalizacji na rzecz opieki środowiskowej, realizowanej w miejscu zamieszkania pacjenta. Resort zapewnia, że CZP nie są rozwiązaniem tymczasowym, lecz „fundamentem nowoczesnej psychiatrii”.  

Nowa architektura CZP i trzy komponenty finansowania

Obecnie w Polsce działa 127 Centrów Zdrowia Psychicznego, które obejmują opieką około 14,7 mln dorosłych mieszkańców – blisko połowę populacji. Docelowo system ma objąć wszystkich obywateli. 

Ministerstwo zapowiada utrzymanie kluczowych elementów modelu, takich jak:
odpowiedzialność terytorialna CZP, punkty zgłoszeniowo-koordynacyjne dostępne bez skierowania, opieka ambulatoryjna, środowiskowa, dzienna i szpitalna, zespoły interdyscyplinarne, nowe role, m.in. koordynatorzy opieki i asystenci zdrowienia. 

Zmiany obejmą natomiast finansowanie. Ryczałt ma być utrzymany, ale rozbudowany o trzy komponenty:

• populacyjny – zależny od liczby mieszkańców danego centrum, 
• funkcjonalny – powiązany z zakresem i liczbą świadczeń, 
• jakościowy – oceniany przez resort m.in. na podstawie czasu oczekiwania na pierwszą wizytę czy rozpoczęcie opieki po hospitalizacji. 

Konsultacje publiczne projektów rozporządzeń wdrażających CZP jako rozwiązanie systemowe rozpoczną się w połowie 2026 roku.

Obecnie rozporządzenie jest Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w celu wydania rekomendacji. Ta rekomendacja powinna być wydana do końca maja. Na początku czerwca, po wydanej rekomendacji, będziemy mogli, po naniesieniu uwag, przedstawić projekt do konsultacji społecznych 

– mówił Maciej Karaszewski, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia.