Centra zdrowia psychicznego z nowymi normami organizacyjnymi

Od 2027 roku centra zdrowia psychicznego staną się rozwiązaniem systemowym. Dwa lata później dotychczasowe poradnie dla dorosłych zakończą działalność, a wyłączność na świadczenia ambulatoryjne i środowiskowe przejmą CZP.

Centra zdrowia psychicznego funkcjonują już od ośmiu lat jako element pilotażu reformy psychiatrii. Obecnie dostęp do tej formy opieki ma 49% dorosłych Polaków. Nowelizacja rozporządzenia wyznacza jednak jasny kierunek: stopniowe rozszerzanie systemu na cały kraj.

Zgodnie z przyjętym harmonogramem, w pierwszym i drugim roku okresu przejściowego nowy model obejmie po 15% populacji. W trzecim roku dołączy pozostałe 21%. Oznacza to, że z początkiem 2029 roku tradycyjne poradnie zdrowia psychicznego ostatecznie zakończą swoją działalność.

Głównym zadaniem CZP pozostaje udzielanie kompleksowych świadczeń dla dorosłych pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, a także szeroko pojęta edukacja zdrowotna. Placówki te opierają się na rejonizacji. Gwarantują one pomoc mieszkańcom ściśle przypisanego obszaru terytorialnego.

W ramach swojej struktury centra realizują opiekę w formie dziennej, ambulatoryjnej oraz środowiskowej. Zapewniają również leczenie stacjonarne, dysponując całodobową izbą przyjęć.

Pierwszym etapem kontaktu pacjenta z placówką jest punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny. Działa on w dni robocze w godzinach 8:00–20:00. Jeśli centrum dysponuje dwoma takimi punktami, jeden z nich może kończyć pracę o 18:00.

Na miejscu koordynator opieki ustala niezbędne terminy i na bieżąco nadzoruje cały proces leczenia. Następnie wielodyscyplinarny zespół opracowuje dla pacjenta indywidualny plan terapii i zdrowienia.

Ważnym ogniwem tego systemu jest asystent zdrowienia. To odpowiednio przeszkolona osoba, która sama ma za sobą doświadczenie kryzysu psychicznego i stanowi bezpośrednie wsparcie dla chorych.

• Po 5 etatów na 100 tys. mieszkańców przewidziano dla: psychiatrów (z czego maksymalnie 3 może być w trakcie specjalizacji), pielęgniarek (w tym 2 ze specjalizacją psychiatryczną), psychoterapeutów, psychologów oraz koordynatorów opieki.
• Wymagane są 2 etaty terapeutów środowiskowych w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców.
• Po 1 etacie na 100 tys. mieszkańców zarezerwowano dla terapeuty zajęciowego, asystenta zdrowienia oraz pracownika socjalnego.