Centra zdrowia psychicznego z nowymi normami organizacyjnymi

Od 2027 roku centra zdrowia psychicznego staną się rozwiązaniem systemowym. Dwa lata później dotychczasowe poradnie dla dorosłych zakończą działalność, a wyłączność na świadczenia ambulatoryjne i środowiskowe przejmą CZP.

Centra zdrowia psychicznego funkcjonują już od ośmiu lat jako element pilotażu reformy psychiatrii. Obecnie dostęp do tej formy opieki ma 49 proc. dorosłych Polaków. Nowelizacja rozporządzenia wyznacza jednak jasny kierunek: stopniowe rozszerzanie systemu na cały kraj.

Zgodnie z przyjętym harmonogramem, w pierwszym i drugim roku okresu przejściowego nowy model obejmie po 15 proc. populacji. W trzecim roku dołączy pozostałe 21 proc. Oznacza to, że z początkiem 2029 roku tradycyjne poradnie zdrowia psychicznego ostatecznie zakończą swoją działalność.

Głównym zadaniem CZP pozostaje udzielanie kompleksowych świadczeń dla dorosłych pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, a także szeroko pojęta edukacja zdrowotna. Placówki te opierają się na rejonizacji. Gwarantują one pomoc mieszkańcom ściśle przypisanego obszaru terytorialnego.

W ramach swojej struktury centra realizują opiekę w formie dziennej, ambulatoryjnej oraz środowiskowej. Zapewniają również leczenie stacjonarne, dysponując całodobową izbą przyjęć.

Pierwszym etapem kontaktu pacjenta z placówką jest punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny. Działa on w dni robocze w godzinach 8.00-20.00. Jeśli centrum dysponuje dwoma takimi punktami, jeden z nich może kończyć pracę o 18.00.

Na miejscu koordynator opieki ustala niezbędne terminy i na bieżąco nadzoruje cały proces leczenia. Następnie wielodyscyplinarny zespół opracowuje dla pacjenta indywidualny plan terapii i zdrowienia.

Ważnym ogniwem tego systemu jest asystent zdrowienia. To odpowiednio przeszkolona osoba, która sama ma za sobą doświadczenie kryzysu psychicznego i stanowi bezpośrednie wsparcie dla chorych.

• Po 5 etatów na 100 tys. mieszkańców przewidziano dla: psychiatrów (z czego maksymalnie 3 może być w trakcie specjalizacji), pielęgniarek (w tym 2 ze specjalizacją psychiatryczną), psychoterapeutów, psychologów oraz koordynatorów opieki.
• Wymagane są 2 etaty terapeutów środowiskowych w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców.
• Po 1 etacie na 100 tys. mieszkańców zarezerwowano dla terapeuty zajęciowego, asystenta zdrowienia oraz pracownika socjalnego.