Wakacje, antybiotyk i biegunka: kiedy LGG naprawdę pomaga?

[muzyka intro] Właśnie, proszę państwa, idą wakacje,a zatem nasi pa-pacjenci będączy rodzice pacjentów będą nas pytać,co zrobić, żeby w czasiewyjazdu dziecko było zdrowe.Stąd tytuł.Proszę państwa, w naszym,strefie klimatycznej najczęstszym ostrym problememto są infekcje górnych drógoddechowych.Ale są kraje, gdzie napierwszy plan wysuwają się infekcje przewodupokarmowego.Jest starą prawdą, proszę państwa,że podróże poszerzają horyzonty i rozluźniająstolce.Medycyna podróży co do tegonie ma, proszę państwa, żadnych, ża-żadnychwątpliwości.

A co się, co się,co się dzieje?Dlaczego latem rośnie ryzyko, ym,biegunek, czyli mówiąc krótko, nieżytów żołądkowo-jelitowych?Dlaczego?Dlatego, że wyjeżdżamy z domu.Proszę państwa, bieżąca woda zdatnado picia to jest luksus, którywystępuje w Europie Zachodniej, powiedzmyw, w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Kanadzie,Australii, Nowej Zelandii, może jeszcze,ym, ym, z Arabii Saudyjskiej ito jest koniec.Gdzie indziej, proszę państwa, wodajest, ym, skażona.A zatem te wszystkie czynności,które wydają się, że służą zdrowiu,takie jak mycie rąk, myciezębów, mycie pożywienia, no w przypadkuskażonej wody stają się,czynnościami narażającymi nas na zakażenie ibiegunkę.

A wiadomo, że jak sięwyjeżdża, proszę państwa, no to, noto z-- nasza dieta, naszewarunki pobytu się zmieniają.Do tego dzieci, proszę państwa,w cudzysłowie, to jest taka mojawłasna obserwacja i dygresja, sązłośliwe, kiedy chorują albo tuż przedurlopem, albo w trakcie urlopu.Na przykład mają anginę, ucho,zatoki, jakieś zakażenia skórne.Dostają wówczas antybiotyki, a toznowu naraża, naraża dziecko na,na ba-- tak zwaną biegunkę

poantybiotykową, o której też parę słów,parę słów powiem.Zwróćcie państwo uwagę, że niezawsze musimy coś wypić, ale takzawsze uważa się, że niebezpieczne,jest woda niewiadomego źródła.Jest lód w napojach, sąsurowe produkty, są bufety, niewystarczającahigiena rąk.

Ale proszę państwa, czasami naprawdęsię staramy.Ja mam pacjentów, którzy, którzyprzy-- regularnie jeżdżą do Egiptu, ponieważto, ym, te rafy, które--koralowe, które tam się znajdują, możnaje oglądać w czasie nurkowaniaczy snurkowania, są bardzo atrakcyjne.I ostatnio jedna z, ztych pacjentek wyznała mi: Doktorze, jużjem tylko-- jadłam sam ryżi samą marchewkę i dalej tazemst-zemsta faraona słynna mnie, mniedorwała.

Z czego to może wynikać?Proszę państwa, no z tegowłaśnie, że na przykład są tewspólne sztućce.Osoby, które same cierpią najakiś problem żołądkowo-jelitowy, nie zawsze myjąręce.I teraz jak one złapiątaki, taki powiedzmy taki, taką łyżkęczy taką, taką, proszę państwa,taki, taki, takie do nakładania, noi skażą, my potem zrobimyto samo, a w sposób takicałkiem nieświadomy dotkniemy gdzieś ust,no to czasami jest to jużilość drobnoustrojów wystarczająca do, dowywołania infekcji przewodu pokarmowego.

I dzieci, proszę państwa, sąszczególną grupą, dlatego że mają, ym,nie mają czy mają mniejna, ym, te rozwinięte już nawykihigieniczne.No nie myją tak rąk.Mają, proszę państwa, nie wpełni dojrzały układ odpornościowy.Ym, ta odporność dopierosię w nich ---rozwija.

Jednocześnie, proszę państwa, my dorośliusiądziemy sobie tam, zagramy w karty,po-- rozmawiamy, podłubiemy w telefoniei poczytamy książkę.Jest okej.A dzieci mają naturalną ciekawośćotoczenia.Z tą dużą aktywnościąruchową wiążą się też właśnie ryzykoczy, czy, czy, czy, czy,czy narażenia, czy pogryzienia przez zwierzęta,czy wypadków i urazów.Wszystko to państwo wiecie.

W efekcie dzieci chorują częścieji ciężej.No bo też nasze podejściedorosłych do biegunki będzie inne.My, proszę państwa, ciśniemy zęby,powiedzmy, jakoś to przetrzymamy.Natomiast dziecko niestety słabo współpracuje,gorzej znosi odwodnienie.W efekcie, proszę państwa,ostra biegunka u dziecka stanowi po

prostu problem dla całej, dlacałej rodziny.Konsekwencje są, proszę państwa, znaczniecięższe.

I teraz czego rodzice oczekująod probiotyku?Najlepiej, żeby dziecko było całkowiciezdrowe.Rzecz jasna, proszę państwa, takienadmierne oczekiwania są, no dalekie odtego, co możemy im zapewnić.

Ja zwracam uwagę na to,że probiotyki nie stanowią jednej klasyterapeutycznej, tylko są, proszę państwa,taką grupą zbiorczą, prawda?Nie można przenosić dowodu dlaszczepu A na szczep B.Ym, mało tego, tu niechodzi też o liczby czy to,że jak probiotyk jest wieloszczepowy,to jest na pewno lepszy niżtaki jednoszczepowy.No bo wiadomo, że wieleto jest lepsze niż, niż,niż, niż mniej.Proszę państwa, tak to niedziała.

My, ym, stosując probiotykoterapię, musimyw za-za-w założeniu skupić się naprobiotykoterapii celowanej.Takim minimalnym standardem to jestto, żeby zlecać konkretny szczep opotwierdzonej właściwości w konkretnej dawce.Dlatego że, proszę państwa, tojak stosowanie antybiotyku, to musi byćkonkretna dawka, zazwyczaj wyrażona wmiliardach.Mówimy o, rzę-rzędzie wielkościpięciu, dziesięciu miliardach w konkretnym wskazaniu,bo nie ma probiotyku, któryjest dobry na wszystko, prawda?

No i wreszcie pytanie, wjakiej populacji ma on działać?No bo reakcja dziecka możebyć inna niż osoby dorosłe.

I te najważniejsze, właściwościprobiotyczne, na których nam naprawdę zależy.One są rzadkie i swoistedla szczepu.Bo o ile, proszę państwa,na przykład weźmy bakterie z rodzajuLactobacillus, one wszystkie produkują kwasmlekowy.Wszystkie.Tylko co z tego?Kwas mlekowy, proszę państwa, jaksię weźmie kwaśne mleko, to sięma, prawda?Natomiast to, co-- na czymnam zależy, na tych efektach, proszępaństwa, które wpływ na, na,na barierę jelitową, na zmniejszenie ryzykabiegunki poantybiotykowej, na, proszę państwa,ym, wreszcie wpływ na układ odpornościowy.Te właściwości są rzadkie iwystęp-- dotyczą tylko niektórych, niektórych,szczepów.

Proszę państwa, dlaczego LGG, czylilacto, bo teraz współczesna nazwa mówiLacticaseibacillusrhamnosus, po tych jesttym szczepem, który się na tle,proszę państwa, innych probiotyków wyróżnia.

Dlatego że jest jednym zdwóch szczepów, które rekomenduje SFAG, prawda,w biegunce, w profilaktyce biegunkipoantybiotykowej.Nie jest uniwersalnym probiotykiem, aleszczerze z punktu widzenia tego, comożemy uzyskać, to jest tymnajsilniej rekomendowany.

I co to znaczy, proszępaństwa, jakie mamy dowody i comożemy, proszę państwa-Na temat, yhm,yhm, lacto, lactobacillus rhamnosus powiedzieć.Na-najsilniejsze dowody dotyczą profilaktyki biegunkipoantybiotykowej.Można u-u, można w skróciepowiedzieć, że ryzyko biegunki poantybiotykowej zmniejszonejest dwukrotnie przy stosowaniu, przystosowaniu tego szczepu probiotycznego.

Ostra biegunka infekcyjna.Tutaj proszę państwa skuteczność jestsłabsza, ale również mamy na todowody.Biegunkę podróżnych traktujemy też jakostrą biegunkę infekcyjną, choć jasno powiem,że bezpośrednich danych dotyczący biegunkipodróżnych, ym, nam cały czas, ym,brakuje.W profilaktyce proszę państwa danychnie ma, natomiast w leczeniu ja-jaknajbardziej.

Wreszcie takie ogólne stwierdzenie wzmocnienieodporności, no to proszę państwa, byłobytypową obietnicą marketingową.Zwłaszcza że nie wiadomo dokładnie,jak zdefiniować to wzmocnienie odporności.Natomiast uwaga!Zmniejszenie ryzyka zakażeń górnych drógoddechowych zgodnie z wytycznymi European PaediatricAssociation z dwa tysiące osiemnastegoroku, które mówią, że szczep LGjako jedyny może przynieść pewnekorzyści w ograniczeniu liczby tych zakażeń.No to, to ewentualnie możemyzlecać, rekomendować.Choć oczywiście te ob-obietnice niemogą być zbyt, zbyt silne.

Proszę państwa, z czego bierzesię ta unikalne właściwości lactobacillus rhamnosusktórego będę już wskrócie nazywał LGG, bo rzeczywiście wymówićtą całą nazwę jest dość,dość, dość trudno.Proszę państwa, ta bakteria matakie fimbrie, jak określane jako mechanizmzamka błyskawicznego, które zaraz państwuna, na, na zdjęciu pokażę ipotrafi się przyczepić do naszegoprzewodu pokarmowego, gdzie wiadomo, że siłyperystaltyczne stale ten pokarm wprzewodzie pokarmowym przesuwają i tym samymproszę państwa te bakterie znaszego przewodu pokarmowego ewakuują.

A ta bakteria jest wstanie się przyczepić i oprzeć siętym siłą perystaltycznym, przez coznacznie dłużej w przewodzie pokarmowym przebywa.Też nie, nie ca, nie,nie zostaje na zawsze niestety, alepowiedzmy średnio tydzień i przezten tydzień te korzystne właściwości wywiera.

Druga sprawa to jest dowo,mamy dowody na to, że LGGuszczelnia barierę jelitową.Wydziela dwa kluczowe białka określonew skrócie P, bo pewnie proteinaczterdziesta i siedemdziesiąta piąta.I te białka aktywują receptordla czynnika wzrostu naskórka enterocytów.Co sprawia, proszę państwa, żeenterocyty, czyli te komórki tworzące jelitodłużej przeżywają, zahamowana apoptoza, jednocześnieściśle się ze sobą łączą, bomają zwiększoną ekspresję białka, którezatrzymuje tak zwanej okluzyny.W efekcie zapobiegają zespołowi nieszczelnegojelita.

I to, proszę państwa, widać,widać w badaniach in vitro.Macie państwo, w szczegółu odsyłamdo, do tej cytowanej publikacji, żedodatek poszczególnych tych białek, októrych mówiłem, czyli P75 czy P40,czy samego LGG, wyraźnie poprawiawzrost komórek nabłonka jelitowego.W każdym razie przynajmniej whodowlach komórkowych.

Kolejnym działaniem korzystnym jest działanieprzeciwzapalne i jednocześnie stymulacja wytwarzania IgA.Jak państwo wiecie, właśnie przeciwciałaz tej klasy mają największe działanieochronne na naszych, na naszychśluzówkach.

No i wreszcie, proszę państwa,przejdźmy do konkretów.Jak wspomniałem, dzieci chorują, chorująrównież latem.Podróże, ym, sprzyjają nieraz infekcjom.Kontakty z innymi dziećmi, różnice,duże różnice temperatur, klimatyzacja.Ja nie mówię, że klimatyzacjabezpośrednio powoduje infekcje.Nikt tego nie, nikt tegonie twierdzi, proszę państwa, ale jestto jednym z tych czynników,który sprzyja, może sprzyjać rozwojowi infekcji,zwłaszcza ostremu zapaleniowi, zapaleniu uchaśrodkowego.

I teraz przy antybiotyku probiotykmoże zmniejszać ryzyko biegunki poantybiotykowej.Ty-jak wspomniałem, typowe sytuacje wakacyjne.Oczywiście to ryzyko rozwoju takiejbiegunki będzie zależało od wieku dziecka,od rodzaju antybiotyku.Im szersze, szersze, szerszy zakresprzeciwbakteryjny, tym większe ryzyko biegunki poantybiotykowej,

chorób współistniejących.I pytanie, czy dziecko wcześniejmiało takie problemy?Jeżeli odpowiedź na któreś ztych pytań jest twierdząca, oznacza to,proszę państwa, że należy rozważyćcelowaną probiotykoterapię szczepem, konkretnie LGG alboinnym, posiadającym również badania naukowe,to pod-- takie właściwości potwierdzające.

Y-y i, ale proszę państwa,pamiętajmy, żeby za dużo oczywiście nieobiecywać, na przykład pod pretekstem,że jak zastosujemy probiotyk, to terazmożemy sobie tak dać antybiotyko szerokim spektrum, czyli nie traktujmytego jako alibi czy samo,samousprawiedliwienie.

Jaki jest mechanizm tej biegunki?Ja powiem krótko, że tabiegunka wys-- definiowana jest jako biegunkaw związku z czasowym zantybiotykiem po wykluczeniu innych przyczyn.

Nie ma konieczności, aby proszępaństwa, dokładnie określać jej etiologię.My jako pediatrzy skupiamy sięna nawodnieniu, bo to jest najważniejsze.Objawach alarmowych, bo to zmuszanas do, do, do, do, dodziałań.I jednym z, z, zrekomendacji, które możemy uczynić, to jestto, żeby, żeby stosować, stosowaćprobiotyk, probiotykoterapię celowaną o, jak wspomniałem,dobrym szczepie.

I teraz, proszę państwa, co,co mówią, co mówią dane dotycząceLGG?Znowu cofam się do rekomendacjiESFGAN-u, które, które, które mówią wskró-w skrócie można powiedzieć podają,czyli rozważa się probiotyk w profilaktycebiegunce, biegunki poantybiotykowej.To właśnie jednym z tychrekomendowanych szczepów jest LGG.

Proszę państwa, badanie o, me-metanalizaCochrane z dwa tysiące dziewiętnastego roku,która uśredniła dane z różnychbadań, mówi, że ta, że numberneeded to treat wynosi okołodziewięciu.Czyli musimy dziewięciu dzieciom podaćprobiotyk, aby u jednego tej, tejbiegunki poantybiotykowej uniknąć.Ale to już jest bardzoprzyzwoity, przyzwoity, przyzwoity wynik.

Zwrócę uwagę na dawkę.Ta dawka musi być dużai mało tego, im większa dawka,tym korzyść wydaje się byćwiększa.

Kiedy stosować probiotyk?Równolegle rozpoczynając antybiotykiem, kontynuować przezcały okres antybiotykoterapii, ewentualnie kilka dnidłużej.I dlatego, proszę państwa, jogurtnie zastąpi LGG.Badania metaanalizy, którą państwu cytuję,

proszę zobaczyć z ośrodka pani profesorSzajewskiej nie zapobiega biegunce poantybiotykowej.Podobnie kefir, niby dostępnyPrawda?No ale metaanaliza tym razemz innego ośrodka.Proszę państwa, no niestety, alekefir również takiego, takiego, takiego działanianie ma.

No weźmy sobie przykład, żebyzilustrować to co, co powiedziałem czymśbardziej konkretnym.Mamy zdrowego pięciolatka, który jestleczony antybiotykiem.Akurat wyjeżdżają na wczasy.Wiadomo kupione, trudno zmienić termin.I teraz pytanie, czy daćmu profilaktycznie probiotyk LGG, ponieważ boimysię, że, że obawiamy się,że, że, że stosowanie antybiotyku możeprowadzić do rozwoju biegunki poantybiotykowej.

Teraz pytanie, proszę państwa, którebyście odpowiedzieli: czy dać mu cokolwiek,czyli a kupcie sobie jakiśprobiotyk?Czy proszę państwa, właściwa odpowiedźjest to, że stosowanie probiotyku celowanejprobiotykoterapii LGG zmniejszy nam ryzyko,ale oczywiście nie w stu procentach.Czy też probiotyk zastąpi namnawadnianie, czy też probiotyk zapobiega wszystkimmożliwym infekcjom?Rzecz jasna odpowiedź jest, jestbardzo prosta.Probiotyk o udowod-dowied-dowied-dowiedzionej skuteczności zmniejszaryzyko l-biegunki poantybiotykowej, ale nie wstu procentach i na pewnonie zastąpi nam nawadniania doustnego.

Także, proszę państwa, co robićw takim przypadku?Kontynuujemy antybiotykoterapię, bo skoro dzieckoma wskazania do antybiotyku, ma.Czy to było zapalenie uchaśrodkowego, czy angina paciorkowcowa, no toprzecież to, to, to podróżtego, tego nie zmieni.Natomiast proszę państwa, cały czasaktualne jest to, co mówiłem, czyli,czyli cały czas zwracamy uwagęna objawy alarmowe i nawodnienie, dlategoże tego się probiotykiem niezastąpi.

Aczkolwiek są takie preparaty, nopodaję przykład: dicoflor elektrolity, gdzie mamyjednocześnie nawadnianie i od razuteż tam zawarte są probiotyki.Czyli tak można powiedzieć, jeślichodzi o apteczkę wyjazdową, gdzie wiadomo,że miejsce mamy ograniczone, tojaki, jaki powiedzmy dobry płyn na-nawadniającydoustny musimy zabrać.Najlepiej w postaci, w postaciproszku, żeby nie dźwigać, prawda?Na miejscu kupić tą wodęmineralną i ten roztwór sporządzić gotowy.To jedną z możliwości jest,jest coś, co łączy jednocześnie obate cele, czyli elektrolity ijednocześnie, jednocześnie probiotyk.

Mamy, proszę państwa, drugiego pacjenta.Wyobraźmy sobie dziewczynka na przykładośmioletnia, ostre zapalenie ucha środkowego.Otrzymuje oczywiście to, co najczęściejjest używane w takim przypadku, choćdo dyskusji, czy, czy, czynie moglibyśmy samej amoksycyliny podać.Mamy, proszę państwa, drugi dzieńi dziecko daje dwa luźne stolce.Alarmowych objawów nie ma, boani krwi w tym stolcu niestwierdzamy, gorączki nie ma, pijechętnie, czuje się dobrze.Co, proszę państwa, zrobić?Czy odstawić antybiotyk, czy zlecićbadanie służące wykryciu etiologii, czy ocenićnawodnienie, liczbę stolców, objawy alarmowe,czy podać loperamid?

Od razu powiem, że proszępaństwa loperamid to nie bardzo.Co prawda od siódmego rokużycia potencjalnie można go stosować, alemy staramy się tego niestosować, bo on tylko hamuje perystaltykę.To jest pochodna, proszę państwa,pochodna narkotyków i opioidów i onaham-- bez tego działania środkowego,które po prostu wyłącza działanie przewodupokarmowego.Genialne dla dorosłych, ale dladzieci, dla dzieci niekoniecznie.

Odstawić antybiotyk?No leczymy ostre zapalenie uchaśrodkowego.Skoro był zlecony, to takapotrzeba leczenia prawdopodobnie jest, więc tegobym nie robił.Natomiast zawsze, proszę państwa, wskazanebędzie nawodnienie, ocena objawów alarmowych, czyliliczba stolców i to, tegosię, tego się trzymajmy.

Proszę państwa, czy dodanie LGGbyłoby tutaj w tym wy-wypadku uzasadnione?No, jeśli jest ryzyko biegunkipoantybiotykowej, nawet jeżeli ta definicji jeszczenie spełnia.Ale ryzyko rozwoju, zgodzicie siępaństwo ze mną, biegunki poantybiotykowej wprzypadku takiego pacjenta jest podwyższone.Jak najbardziej będzie to racjonalne.Tak, aczkolwiek znowu zastrzegę to,co powiedziałem wcześniej.No stuprocentowej pewności, że dorozwoju biegunki po antybiotyku dojdzie oczywiściemie-mie-mieć nie mamy i miećnie będziemy.

Co jest najważniejsze, jeżeli chodzi,jesteśmy już z dzieckiem na miejscui dziecko rozwija nam biegunkę.Po pierwsze, proszę państwa, itutaj też jest to ważne, bodzisiaj, w czasach dobrej łącznościjest możliwe, że rodzice do naspo prostu zadzwonią albo winny sposób się z nami skom-komunikują.Są przecież takie, takie platformy,które tego typu teleporady jak najbardzieju-u-u-u-u-u-umożliwiają.I ja przynajmniej --mam tegotypu, tego typu zapytania nieraz z

bardzo-- ludzi, którzy znajdują sięw bardzo, bardzo odległym miejscu.O co powinniśmy w takimrazie takich tak ta-- zapytać?Ile stolców dziecko oddaje, czypije, czy są cechy odwodnienia, czywymiotuje, bo na to teżmożna coś poradzić.Czy towarzyszy biegunce gorączka?Czy w stolcu zaobserwowano krew?No i wreszcie, wreszcie, proszępaństwa jakie zalecenia wydać?

Na pewno nawadnianie to jestpodstawa.Doustny płyn nawadniający jest tymgame changerem, jeżeli chodzi o biegunkę.Biegunka ma to do siebie,że kiedyś, zazwyczaj w ciągu tygodnia,maksymalnie dziesięciu dni ustąpi.Natomiast jeżeli dziecko, to tym,co grozi dziecku, to jest poprostu odwodnienie, więc jeżeli odwodnienianie będzie, to ta biegunka niepowiem, że jest nieszkodliwa.Na pewno jest dolegliwa, alespokojnie.Podobnie jak infekcja, każda infekcjazazwyczaj ma charakter samoograniczający.

Kontynuujemy karmienie.Generalnie proszę państwa, jaką, jakądietę dziecko stosowało, taką kontynuujemy.No chyba, że nie chce.No to już jest zupełnieinna sprawa.Obserwujemy diurezę i na totrzeba zwrócić uwagę rodziców.Jeżeli ten mocz, które dzieckooddaje, ma cały czas taki słomkowykolor, nie ma, nie, nierobi wrażenia zagęszczonego, a już napewno nie, nie, nie obserwujemyanurii, no to wiadomo, że o-oodwodnieniu nie, nie, nie możebyć mowy.

Czego ewentualnie unikać?Napojów i pokarmów z dużąilością cukru.Proszę państwa, jeśli dużo zjemyowoców, to każdy z nas, nawetnie mając żadnej biegunki, pewnedolegliwości żołądkowe może mieć, bo tencukier po prostu w tejdużej dawce nie jest w staniesię wchłonąć, zatrzymuje wodę, noi to prowadzi do, do przyśpieszonej,przyśpieszonej perystaltyki.

Proszę państwa, parę takich, takichuwag naKtóre, które uważam, że warto,w tym miejscu przytoczyć.Biegunka poantybiotykowa to jedno, abiegunka podróżnych to drugie.Gdybym miał biegunkę podróżnych doczegoś porównać, tak jak wspomniałem, biegunkapodróżnych to jest po prostuostra biegunka nabyta w podróży.Natomiast biegunka poantybiotykowa ewidentnie maten związek czasowy ze stosowaniem antybiotyku,więc nie możemy dowodów dotyczącychjednego problemu przenosić na, przenosić nadrugi.Natomiast proszę państwa, postępowanie jestbardzo podobne, bo biegunka sprowadza się,jak już to wspominałem kilkukrotnie,do nawadniania, utrzymania nawadniania, wykluczenia objawówalarmowych.No i proszę państwa, ewentualniemożemy tutaj dołożyć pro-pro-probiotyk.Zwłaszcza że w momencie, kiedypacjent jest chory, kiedy dziecko jestchore, a każdy dzień natakich wczasach kosztuje, więc jak tendzień, proszę państwa, jest trochę

nie powiem zepsuty, ale z-- ale,ale w gorszej jakości zracji choroby dziecka, no to, tojest też problem całej rodziny.No to też, proszę państwa,ca-- możemy starać się nawet zrobićwszystko, żeby tylko ten, tenproblem ograniczyć czy pod jakiejś kontroli,kontroli wziąć.

No i trzeci przypadek.Proszę państwa, pacjent już wracapo powrocie z wa-wakacji.Chłopiec ma dziesięć lat.Wrócili i ma osiem wodnistychstolców.Boli go brzuch, ma stanpodgorączkowy.Wrócili, powiedzmy dwa dni temu,więc ewidentnie ma to związek zwyjazdem na wakacje.Rodzice podali profil-- probiotyk, jakiśprobiotyk profilaktycznie.I teraz co zrobić?Proszę państwa, jaki jest tenpierwszy krok?Jak sądzicie, czy zmienić probiotyk,czy ocenić odwodnienie, objawy alarmowe ipodać doustne nawadnianie?Czy znowu ten nieszczęsny loperamid,czy uznać, że dziecko po prostupo powrocie do Polski sięoczyszcza, a problem sam się rozwiąże?

I proszę państwa, niezależnie odtego, czy to jest biegunka podróżnych,czy po podró-- po podróży,czy po antybiotyku, właściwie nasze postępowanieznowu będzie takie samo.Czyli co?Na-nawadniamy doustnie, sprawdzamy nawodnienie, sprawdzamyobjawy alarmowe i proszę państwa, możemydo tego wszystkiego dołożyć probiotyko, uwaga, z sprawdzonym, działaniu,który w tym problemie pomócw ogóle może.Bo większość probiotyków,które są, traktowane jako suplementydiety, no po prostu niema jakichkolwiek badań, że działają.W związku z czym wszystkoopiera się tylko na jakichś założeniachczy, czy naszych, naszych, naszymmyśleniu życzeniowym.

I na koniec powiem, copowinniśmy umieścić w, proszę państwa, wapteczce wakacyjnej dziecka, czyli przedwyjazdem.Na pewno doustny płyn nawadniający,bo to jest, numer jeden.Może to być oczywiście płynz dodatkiem probiotyku.Jeżeli państwo chcecie, to maciedwa w jednym.Na pewno coś na gorączkę,czyli przede wszystkim paracetamol, ewentualnie ibuprofemw odpowiedniej dawce.Na pewno termometr, na pewnopłyn, którym umożliwiamy dezynfekcję rą-rąk, ran.No ten, jeśli dziecko przyjmujena stałe leki, no to rzeczjasna musimy je z sobązabrać, a najlepiej zabrać i dopo-- bagażu podręcznego i bagażutego głównego, ponieważ zdarza się, żektóryś bagaż będzie opóźniony iwtedy na miejscu będzie, będzie, będzieproblem.

No i wreszcie, proszę państwa,wydać rodzicom jasne, jasne instrukcje, gdzieszukać pomocy, bo to, żemają różne leki, to niestety nieoznacza, że będą umieli ichwłaściwie użyć.W związku z czym, ym,nauczyć rozpoznawać odwodnienie, ewentualnie te najważniejszeczerwone flagi to jest słuszne,słuszne zalecenie.

I teraz, proszę państwa, paręsłów o probiotykach tak ogólnie.Proszę zwrócić uwagę, że,rekomendacja, rekomendacja musi być bardzo, bardzokonkretna, czyli musimy podać konkretnyszczep, dlatego że jego dotyczyły badaniakliniczne, które to działanie korzystnepotwierdziły.Kolejna sprawa to jest wiarygodnośćwytwórcy, dlatego że, ym, wiadomo, żebakterie, no nie żyją wieczniei przechowywane w postaci liofilizowanej, nopo jakimś czasie, stąd dataważności, no ma prawo ich byćmniej tak nazwanych jednostek tworzącychkolonie.A wiadomo, że, działaniejest proporcjonalne do dawki.My musimy tą dawkę daćtaką, jaka była w badaniach klinicznychalbo nawet większą, bo inaczejpo prostu trudno oczekiwać uzyskania tychsamych efektów, które badania kliniczne,wykazały.

Probiotyk musi być stabilnydo przechowywania dlatego, że podróż, narażeniena wysokie, a nieraz iniskie temperatury, bo przecież w różnemiejsca podróżujemy, poza tym wsamochode-- w samolocie, w luku tetemperatury są bardzo niskie.No muszą, muszą, proszę państwa,ten probiotyk musi te, tewarunki podróży, wytrzymać.

No i wreszcie, proszę państwa,nie obiecujmy, nie obiecujmy za wiele.Jak można w takim razierodzicom, co powinniśmy komunikować?Na pewno nie mówmy, żedowolny probiotyk, bo to jest nieprawda.Proszę państwa, nie mówmy, żeim więcej szczepów, tym lepiej,bo to też jest nieprawda.Nie mówmy, że stosowanieprobiotyków o-o-ochroni dziecko przed biegunką wpodróży, bo to niestety teżnie jest, prawda.Nie mówmy, że ORSnie będzie potrzebny, bo skoro będziebiegunka to będzie potrzebny.Lepiej, proszę państwa, mówić,tak, żeby zachować wiarygodność.To, że dane z badańdotyczą konkretnych szczepów, że najmocniejsze wskazaniedla probiotyku LGG to jestzmniejszenie ryzyka biegunki poantybiotykowej.To, że w biegunce najważniejszejest, nawodnienie oraz że probiotyknie zastąpi nam diagnostyki przyobjawach alarmowych.I wreszcie, że probiotykoterapia musibyć celowana.Zatem musimy, proszę państwa, podawać,konkretny szczep i konkretną, konkretną,dawkę.

Podsumowując, proszę państwa,nie rekomendujemy probiotyku, lecz konkretny szczepw konkretnym wskazaniu.Najmocniejsze praktyczne miejsce dla LGGdzieci, dzieci podróżujących to profilaktyka biegunkizwiązanej z antybiotykoterapią.W ostrej biegunce, proszępaństwa, podstawą oceny jest ocena odwodnienia,podstawą postępowania podawanie doustnego płynunawadniającego.Można oczywiście z-- uzupełnić to,to probiotykoterapią LGG.Produkt ma znaczenie, szczep, dawka,stabilność.Mówiąc krótko wiarygodność wytwórcy, bo,bo proszę państwa to jest,jest podstawą.

I na koniec powtórzę to,co możemy krótko komunikować rodzicom.Nie każdy probiotyk działa taksamo.Znaczenie ma konkretny szczep.Przy antybiotyku razem z antybiotykiemmożemy rozważyć LGG, bo dla tegoszczepu są dane dotyczące zmniejszeniaryzyka biegunki poantybiotykowej i ostrej biegunki,choć oczywiście tutaj skuteczność jest,jest mniejsza.Nie ma gwarancji, że dzieckonie będzie miało biegunki w podróży.Jeśli pojawi się biegunka, najważniejszesą doustne płyny nawadniające i obserwacjeobjawów alarmowych.Probiotyk można podać wspomagająco.

I wreszcie, proszę państwa, tekrótkie informacje o objawach alarmowych.Proszę pilnie szukać pomocy, jeślipojawi się krew w stolcu, bieguncebędzie towarzyszyła wysoka gorączka, odwodnienie.Wytłumaczymy rodzicom, jak-jakie są jegoobjawy, uporczywe wymioty albo jeśli dzieckojest przewlekle chore i wystąpi,jest w związku z czym automatyczniezaliczane do grupy podwyższonego ryzyka.A państwu życzę wszystkim wyjazdówbez towarzyszącej biegunki podróżnych.[outro muzyka]