Od 1 lipca obowiązują nowe minimalne wynagrodzenia. Prawnicy: pracodawcy muszą stosować ustawę

Od 1 lipca 2026 r. zmieniły się minimalne wynagrodzenia zasadnicze pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Nowe stawki wynikają z mechanizmu określonego w ustawie i są obowiązkowe dla wszystkich pracodawców objętych jej przepisami. Jeżeli wynagrodzenie zasadnicze nie będzie dostosowane do ustawowego minimum, pracownik może dochodzić swoich praw – od zapytania pracodawcy po postępowanie przed Państwową Inspekcją Pracy i sądem pracy.

Od 1 lipca weszły w życie nowe minimalne wynagrodzenia zasadnicze dla pracowników ochrony zdrowia zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Coroczna aktualizacja wynika z ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych i obejmuje m.in. lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, ratowników medycznych, fizjoterapeutów.

Jak przypomina Aleksandra Powierża, radca prawny z kancelarii Prawnik Lekarza, zastosowanie nowych stawek nie zależy od decyzji pracodawcy.

1 lipca 2026 r., każdy lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta czy ratownik medyczny zatrudniony na etacie w podmiocie leczniczym ma prawo do wynagrodzenia zasadniczego nie niższego niż wynika z ustawy z 2017 roku. To obowiązek pracodawcy wynikający wprost z przepisów 

– podkreśla.

Minimalne wynagrodzenia zasadnicze są aktualizowane raz w roku na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedni, ogłaszanego przez prezesa GUS. W 2026 r. kwota bazowa wynosi 8 903,56 zł. Po przemnożeniu jej przez współczynnik przypisany do danej grupy zawodowej wyliczana jest minimalna wysokość wynagrodzenia zasadniczego. Tegoroczna aktualizacja oznacza wzrost minimalnych stawek o 8,82 proc.  

Jak zwraca uwagę mec. Aleksandra Powierża, wysokość minimalnego wynagrodzenia zależy nie od samych kwalifikacji pracownika, lecz od wymagań określonych dla zajmowanego stanowiska.

Przynależność do grupy wynika nie z tego, jakie wykształcenie posiada dany pracownik, ale z tego, jakich kwalifikacji wymaga stanowisko, które zajmuje. Jeżeli w regulaminie organizacyjnym danego szpitala czy przychodni na danym stanowisku wymagany jest tytuł magistra ze specjalizacją — pracownik je zajmujący należy do grupy 2, z minimalnym wynagrodzeniem zasadniczym wynoszącym od jutro 11 485,59 zł brutto. Nie do grupy 5 ani 6, choć tam stawki są niższe i pracodawcy niekiedy wygodniej jest zakwalifikować pracownika właśnie tam

– wyjaśnia mec. Aleksandra Powierża.

Zatem, zgodnie z ustawą, od 1 lipca minimalne wynagrodzenie zasadnicze lekarza lub lekarza dentysty ze specjalizacją wynosi 12 910,16 zł brutto, a lekarza bez specjalizacji – 10 595,24 zł brutto. W grupie 5, do której należą m.in. ratownicy medyczni oraz absolwenci studiów licencjackich bez specjalizacji, ustawowe minimum wynosi 9 081,63 zł brutto.

Istotne różnice dotyczą również pielęgniarek i położnych ze specjalizacją. W zależności od kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku mogą zostać zakwalifikowane do grupy 2 lub grupy 6. Oznacza to minimalne wynagrodzenie zasadnicze odpowiednio 11 485,59 zł lub 8 369,35 zł brutto.

Zdaniem prawniczki, nieprawidłowe przypisanie do grupy zaszeregowania pozostaje jedną z najczęstszych przyczyn sporów między pracownikami a pracodawcami.

Zaszeregowanie pielęgniarek z wyższym wykształceniem i specjalizacją jest najczęstszym polem błędów i najczęstszym źródłem późniejszych roszczeń. Przez trzy lata ta różnica urośnie do kwoty przekraczającej 86 000 złotych 

– wskazuje Aleksandra Powierża.

Jak dodaje, przepisy odnoszą się wyłącznie do wynagrodzenia zasadniczego. 

Dyżury, praca w nocy, nadgodziny, premie, dodatek stażowy to oddzielne składniki wynagrodzenia, które dochodzą do minimalnego zasadniczego. Ale wzrost zasadniczego nie jest bez znaczenia dla tych innych świadczeń - zasiłek macierzyński, wynagrodzenie urlopowe i wynagrodzenie chorobowe liczone są od przeciętnego wynagrodzenia z minionych miesięcy, w skład którego wchodzi pensja zasadnicza 

– mówi mec. Powierża.

Jeżeli po wejściu w życie nowych stawek, wynagrodzenie zasadnicze okaże się niższe od ustawowego minimum, pierwszym krokiem powinno być wyjaśnienie sprawy z pracodawcą.

Pierwsze, co warto zrobić, to spokojnie sprawdzić lipcowy pasek płac i porównać wynagrodzenie zasadnicze z ustawowym minimum dla swojej grupy. Jeśli jest niższe, nie ma powodów do paniki, ale jest powód do działania – mówi radca prawny. Ekspertka rekomenduje skierowanie do pracodawcy lub działu kadr pisemnego zapytania z powołaniem się na ustawę oraz wskazaniem właściwej grupy zaszeregowania i należnej kwoty wynagrodzenia. – Często to wystarcza, bo bywa, że po drugiej stronie jest po prostu błąd, który można naprawić bez eskalacji. Pisemna forma jest ważna, zostawia ślad, który może się przydać później 

– dodaje.

Jeśli nie przyniesie to efektu, pracownik może złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, a następnie dochodzić swoich roszczeń przed sądem pracy. 

Inspektor przeprowadzi kontrolę i może nakazać wypłatę zaległości. To narzędzie bezpłatne i skuteczne. Równolegle lub po kontroli możliwe jest wytoczenie powództwa w sądzie pracy, gdzie roszczenie o wyrównanie wynagrodzenia do ustawowego minimum jest procesowo stosunkowo proste - podstawa prawna jest klarowna, a ciężar wykazania prawidłowości zaszeregowania spoczywa w dużej mierze na pracodawcy. Termin przedawnienia wynosi trzy lata od dnia wymagalności każdej niedopłaconej pensji. Jeśli zaszeregowanie jest błędne od dłuższego czasu, można dochodzić wyrównania nie tylko za lipiec 2026, ale za cały trzyletni okres wstecz, powiększony o odsetki ustawowe za opóźnienie 

– wyjaśnia.

Jak wskazuje Aleksandra Powierża, osoby, które nie są pewne swojego zaszeregowania, powinny zwrócić się do działu kadr o pisemne potwierdzenie grupy wraz z uzasadnieniem. To pozwoli zweryfikować, czy wysokość wynagrodzenia zasadniczego ustalono zgodnie z obowiązującymi przepisami.