Zaloguj się

Zapomniałaś/eś hasła?

lub
Logujesz się na komputerze służbowym?
Nie masz konta? Zarejestruj się
Ten serwis jest chroniony przez reCAPTCHA oraz Google (Polityka prywatności oraz Regulamin reCAPTCHA).
Treść sponsorowana

Pacjent w trakcie antybiotykoterapii – czy probiotyki mają znaczenie?

57%
15 września
Odcinek 7

Pierwsze Kroki w POZ – infekcje, szczepienia, antybiotykoterapia (jesień 2026)

Posłuchaj wykładów i paneli dyskusyjnych, które poprowadzą czołowi specjaliści w dziedzinie medycyny. Dowiedz się, jak osiągnęli sukces i jakie sposoby leczenia wykorzystują w codziennej praktyce.

Odcinek 7

Dr n. med. Maria Janiak omawia zasady postępowania z pacjentem w trakcie antybiotykoterapii. Sprawdź, czy stosowanie probiotyków ma znaczenie kliniczne i jak dobrać odpowiednią osłonę.

[muzyka w tle] Czy wiesz, co dzieje sięw twoich jelitach, kiedy działaszna piątym biegu?Wszystko dookoła potrafi wywołać dużychaos, który zaburza mikrobiotę i równowagęorganizmu.

Wtedy wzywamy sprawdzony skład.Probiotyk wieloszczepowy CDS 22 Formula.Najwyższa dawka żywych kultur bakteriiz ośmiu szczepów.Wspiera odbudowę i równowagę mikrobiotyjelit.CDS 22 Formula trafia wsedno.

[muzyka intro] Dzień dobry państwu.Bardzo dziękuję, panie profesorze, zazaproszenie.Jest mi bardzo miło wystąpićwśród pediatrów.Ja jestem gastroenterologiem.Leczę dorosłych.

Proszę państwa, dostęp do antybiotykoterapiijest jednym z głównych powodów, dlaktórych ludzkość dłużej żyje iw dwudziestym, i dwudziestym pierwszym wieku.Jednak, mimo że antybiotyki ratujążycie, ich stosowanie, czasami niewłaściwe,w konsekwencji powoduje, że mamytrudności w-w-- z przyczyny tej, żemamy masę różnych ubocznych działań.

Aby wrócić do antybiotykoterapii, musimysobie uświadomić, że największym, najbardziej zróżnicowanym,naturalnym bakteryjnym ekosystemem jest mikrobiotajelitowa.Wiecie państwo na pewno, żejeden gram kału zawiera ponad tysiąckomórek bakterii.Że fizjologiczna mikrobiota przewodu pokarmowegojest źródłem antygenów stale stymulujących jelitowysystem immunologiczny.A zadaniem tego systemu jestrozpoznawanie i odróżnianie inwazyjnych patogenów odniezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmugospodarza saprofitów.

Rozmieszczenie bakterii jelitowych w przewodziepokarmowym nie jest jednorodne, bowiem wprzełyku i żołądku jest ichmniej.Natomiast w miarę wzrastania, wmiarę prz-- dalszego przenoszenia siętreści pokarmowej do dystalnych odcinkówprzewodu pokarmowego to stężenie jest corazwiększe i bardziej bogate.Maksymalne stężenie następuje w kątnicyw najszerszym odcinku przewodu pokarmowego.

Mikrobiom człowieka to aż dwaprocent masy ciała.Dorosły człowiek nosi aż dwakilogramy drobnoustrojów.Nie tylko w przewodzie pokarmowym,ale również na skórze.Liczba komórek bakteryjnych, któreżyją w człowieku, na człowieku przekraczadziesięciokrotnie liczbę komórek budujących naszeciało.

Mikrobiota jelitowa stanowi więc integralnączęść bariery jelitowej, a jej składjakościowy i ilościowy determinuje jejprawidłowe funkcjonowanie.Od tego, czy jakościowo, czyilościowo mamy następujące zaburzenie równowagi mikrobiotyjelitowej, czyli zmniejszenie liczby korzystnychbakterii, tych dobroczynnych bakterii i zwiększeniepatogennych mikroorganizmów.Nazywamy taki stan dysbiozą jelitową.

Co to są bakterie komensalne?To są bak-- mikroorganizmy, którenie wykazują cech patogenności i wzamian za to, że dajemyim możliwość odżywienia się w naszymorganizmie, dajemy im przestrzeń dożycia.One odwdzięczają się nam wten sposób, że oddziałują modulująco naukład o-odpornościowy.Chronią nasz makroorganizm przed działaniembakterii chorobotwórczych.

Mikrobiota jelitowa w ciągu życia,jak państwo na pewno wiecie, ewoluujepod względem bogactwa, pod względemróżnorodności.Jest coraz bogatsza i wmiarę naszego starzenia się nieco ubożeje.

A rodzaj mikrobioty zależy odtego, w jaki sposób się urodziliśmy,je-- czy drogami natury, czyprzez cięcie cesarskie, czy byliśmy karmieninaturalnie, czy w sposób sztuczny.Od naszego wieku, miejsca zamieszkania,pH jelita, od stosowanej diety.Wiemy, że szczególnie niekorzystna dietato jest dieta zachodnia.Wysokotłuszczowa, wysokobiałkowa, ubogobłonnikowa.

Również róż-- przebyte infekcje, zabiegichirurgiczne wpływają na skład naszej mikrobioty.Radio, chemioterapia, oczyszczanie jelita poto, żeby przygotować się do badaniaendoskopowego czy do rezonansu,magnetycznego, na przykład do enterografii.Czy palimy tytoń, czy spożywamyalkohol, ale także leki.Niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory pompyprotonowej, które podnoszą pH i powodują,że bakterie, które, niepowinny, bytować w naszym organizmie,rozwijają się.

Przyjmowane antybiotyki.Stosowanie antybiotyków jest głównym czynnikiem,który przyczynia się do dysbiozy mikrobiotyjelitowej.A mianowicie wpływają one nazmniejszoną różnorodność, zmieniają taksonomię, zmniejszają odpornośćna kolonizację przez drobnoustroje chorobotwórcze.Antybiotyki mogą prowadzić do krótko-czy długoterminowych zmian w składzie mikrobiomujelitowego ze wzrostem liczebności genówoporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

A na wpływ antybiotyków naskład mikrobioty wpływają różnice międzyosobnicze, jakiemamy między sobą.Nasz wiek, układ odpornościowy czynasze geny.Antybiotykoterapia prowadzi do spadku liczebnościszczepów bakterii komensalnych, szczególnie z rodzajówLactobacillus, Bifidobacterium.Wpływ antybiotykoterapii na mikrobiotę jelitowąmoże utrzymywać się nawet przez dwalata po zakończeniu terapii.

A więc z antybiotykoterapią wiążąsię takie problemy jak zaburzenia mikrobiotyjelitowej, biegunka poantybiotykowa, reakcje zestrony układu odporności i negatywny wpływna pracę wątroby czy nerek.

WHO uznało oporność na antybiotykiza jedno z dziesięciu największych globalnychzagrożeń dla zdrowia publicznego.Selekcji szczepów opornych na działanieantybiotyków sprzyja ich stosowanie niezgodne zzasadami.

Liczba zachorowań na infekcje powodowaneprzez bakterie antybiotykooporne w Stanach Zjednoczonychto są dwa miliony wciągu roku.Na świecie z powodu infekcjiwywołanych bakteriami opornymi na antybiotyki umieraaż siedemset tysięcy osób.W Unii Europejskiej dwadzieścia pięćtysięcy.Wiemy, że w dwa tysiącepięćdziesiątym roku umrze aż dziesięć milionów.Infekcje, które są powodowane przezbakterie antybiotykooporne wydłużają czas terapii iczas hospitalizacji.

Biegunka poantybiotykowa to jest takizespół dolegliwości, który występuje w trakciejuż przyjmowania antybiotyku.Czasami mija po kilku dniach,ale może trwać albo wystąpić dwamiesiące po zakończeniu antybiotykoterapii.Około trzydziestu procent pacjentów poddanychantybiotykoterapii oddaje luźne stolce.

Bezpośrednie pobudzenie perystaltyki przewodu pokarmowegoprzez antybiotyki będące agonistami receptorów motylinowych.Tutaj takim dobrym przykładem jesterytromycyna.[pauza] Receptorów, które znajdują sięnajobficiej w antrum, [pauza] wpływa naprzyspieszone opróżnianie żołądkowe, skraca czaspasażu ustno-kiętniczego.

Erytromycyna podana doustnie, ale równieżdożylnie zmniejsza ob-objętość pęcherzyka żółciowego naczczo po posiłku.Takie działanie prokinetyczne my gastroenterolodzywykorzystujemy w badaniach niektórych [pauza] diagnostycznych,na przykład w kolonoskopii upacjentów, u których ta perystaltyka niejest odpowiednia.Wystarczy już niewielka ilość dobowejdawki, aby to działanie prokinetyczne byłozauważone.

Poza tym antybiotyki również dziaje,działają bezpośrednio toksycznie na enterocyty, powodujączaburzenia trawienia, wchłaniania składników pożywieniapoprzez uszkodzenie nabłonka błony śluzowej jelitacienkiego.

Zaburzenia jakościowe i ilościowe mikrobiotyjelitowej doprowadzają do wytworzenia opornych szczepówbakterii do Clostridium difficile, Klebsiella,Staphylococcus czy Clostridium perfringens.

Niestety, dolegliwości, które pacjent maz-- u którego, które występują upacjenta przyjmującego antybiotyki sprawiają, żeczęsto pacjenci samowolnie przerywają antybiotykoterapię przedwyleczeniem zakażenia.A to jest równoznaczne częstoz nie [pauza] skuteczną terapią, zryzykiem selekcji opornych szczepów drobnoustrojów.

Biegunka może wpłynąć na farmakokinetykęantybiotyku.Ten antybiotyk jest szybciej transportowanyprzez przewód pokarmowy i innych teżleków, które pacjent stosuje, comoże prowadzić również do odwodnienia, dodyselektrolitemii.Czasami nasilenie biegunki jest takduże, że może zagrażać zdrowiu iżyciu pacjenta.

Teraz kilka słów z mojegopodwórka gastroenterologicznego.Wiemy, że związek między ekspozycjąna antybiotyki a rozwojem nieswoistych choróbzapalnych jelit jest udowodniony.Antybiotyki, które pacjenci przyjmowali w

dzieciństwie, powodują, że aż dwukrotnie wzrastaryzyko [pauza] zachorowania na nieswoistechoroby zapalne jelit.Poprę się takim badaniem duńskim,populacyjnym na-- obejmującym ponad sześć milionówosób powyżej dziesiątego roku życia,które oceniało wpływ stosowania antybiotyków narozwój nieswoistych chorób zapalnych jelit.Okazało się, że co najmniejdziewięćdziesiąt procent tych pacjentów przyjmowało razw życiu antybiotyk i ażpięćdziesiąt dwa tysiące z rozpoznanych nowych[pauza] chorób nieswoistych.Ekspozycja na antybiotyki wiązała sięze zwiększonym w porównaniu z nieprzyjmowaniemantybiotyków ryzykiem wystąpienia wrzodziejącego zapaleniajelita grubego oraz choroby Leśniowskiego-Crohna, zwłaszczaw wieku czterdziestu, sześćdziesięciu lat.Związek między ryzykiem wystąpienia chorobya liczbą przepisanych leków był bardzoduży, szczególnie u tych pacjentów,którzy przyjmowali co najmniej pięć antybiotykóww ciągu życia.Największe ryzyko występowało dwa latapo ekspozycji na antybiotyki.

Następna choroba.Choroba, z którą się państwospotykacie na co dzień, bo sporaczęść społeczeństwa przychodzi do państwaz objawami zespołu jelita nadwrażliwego.I zauważono, że u tychpacjentów notowane są różnice w składziemikrobioty jelitowej w porównaniu zezdrowymi osobami.A mna-mianowicie ci pacjenci mająniższe stężenie bakterii Lactobacillus, Bifidobacteria, wyższestężenie względnych beztlenowców, wyższe sfe--stężenie bakterii typu Firmicutes i pełnoobjawowyzespół jelita nadwrażliwego u ponaddwudziestu pięciu procent osób stwierdza siępo infekcyjnym zapaleniu przewodu pokarmowegoo etiologii bakteryjnej.Zauważamy silną zależność pomiędzy wystąpieniemobjawów zespołu jelita nadwrażliwego i uprzednimstosowaniem antybiotyków Dowody na t--na, na to mogą być biofilmyw jelicie krętym i wkątnicy.

Największa średnica w kątnicy, toco mówiłam już na początku wykładuw całym jelicie.Tam jest, dosyć dłuższyczas przebywa, kał i,mamy sąsiedztwo blisko bogatego biofilmuwrotka robaczkowego.Wysokie stężenie również kwasów żółciowych,które inicjują powstanie biofilmu.

I zobaczcie państwo na rycinieobok, mamy zdjęcia, pacjentówz zespołem jelita nadwrażliwego, zwrzodziejącym zapaleniem jelita grubego oraz pacjentówzdrowych.

Takie tworzenie biofilmu to jestformowanie kolonii, w której komórki bakteryjnesą mniej podatne na środkiprzeciwdrobnoustrojowe.Mimo przygotowania naszego solidnego przygotowaniado endoskopii okazuje się, że temechanizmy efektorowe układu odpornościowego gospodarzaone nie są niszczone.

Biofilmy bakteryjne są powiązane zdysbiotycznym mikrobiomem, ze zwiększonym poziomem kwasówżółciowych w jelitach.Biofilmy jelitowe są wspólną cechązarówno zespołu jelita nadwrażliwego, jak inieswoistych chorobach zapalnych jelit.One kiedyś były interpretowane przeznas endoskopistów jako z-złe przygotowanie chorego.Próbowaliśmy spłukiwać w trakcie endoskopii,te żółte plamy, a okazujesię, że one są właśniedowodem na to, że, mikrobiotajelitowa ma duże prawdopodobieństwo udziałuw patogenezie tych chorób.

Jak wobec tego wspierać organizmpodczas antybiotykoterapii?Kluczowe zasady racjonalnego stosowania tosą antybiotyki tylko przy infekcjach bakteryjnych.Nie przerywamy terapii wcześniej, nawetjeżeli objawy ustąpią.Nie używamy tabletek z pozostałychwcześniejszych kuracji.Zgłaszamy działania niepożądane, ale przedewszystkim wspieramy mikrobiotę jelitową w trakcieantybiotykoterapii i po jej zakończeniu.

A żeby to robić, trzebastosować probiotyk o udokumentowanym działaniu.Co to jest probiotyk?

Probiotyk to są żywe organizmy,które poddawane w odpowiednich ilościach wykorzystująkorzystne działanie prozdrowotne.Właściwości probiotyków są szczepozależne iwywierają konkretny efekt w zależności odużytego w suplementacji szczepu.

Wiemy, że powszechnie stosowane sąróżne probiotyki, a dowody na ichskuteczność czasem kliniczną są mylące.Wpływ probiotyków na konkretną chorobęjest szczepozależny, czyli korzystne działanie danegoszczepu bakterii musi być potwierdzonew co najmniej jednym badaniu przeprowadzonymz udziałem ludzi i wynikównie należy ekstrapolować na inne szczepy,nawet tego samego rodzaju.Pamiętajmy, że żywe bakterie, żefermentowana żywność to nie są probiotyki,jeżeli nie udowodniliśmy ich korzystnegowpływu na zdrowie.Transplantowany stolec również nie jestprobiotykiem.

Co robią probiotyki?Zmieniają metabolizm w obrębie jelitapoprzez modyfikację składu mikrobioty jelitowej szczepów.Wykazują naturalną oporność w stosunkudo antybiotyków, czyli możemy je stosowaćjuż w trakcie antybiotykoterapii.Potegu-potęgują odpowiedź przeciwzapalną, immunologiczną, wzmacniająbarierę jelitową, hamują rozrost patogenów, wytwarzająbiałka, które niszczą bakterie, aprzede wszystkim też hamują perystaltykę iosłabiają czucie trzewne.

W Polsce dostępne jest ponadsto produktów probiotycznych.Większość z nich to sąsuplementy.Niektóre są zarejestrowane jako leki,ale niektóre znajdują się nawet wżywności.Dokonując wyboru probiotyku muszą-musimy sobiezdawać sprawę z rodzaju szczepu, zgatunku, z daty przydatności dospożycia, z dawki.Bo to nie oznacza, żejeżeli my przyjmiemy niższą dawkę, totaki sam będziemy mieli efekt,jak przy dawce proponowanej przez producenta.Postać, jakość, ale przede wszystkimwytyczne naukowe.

Podejście w myśl zasady, żejedna terapia dla wszystkich nie jestsłuszna.Na pewno jakąś przyszłością będzieterapia celowana, która pozwoli na podstawiecech osobniczych odróżnić osobę, któraodpowie na dany probiotyk.Dzisiaj musimy opierać się wsposób świadomy, na pos-na podstawie naszejwiedzy, aktualnie dostępnych badań naukowych.

Ja chciałam państwu zaproponować takąkompozycję, s-sformułowaną przez profesora Claudiode Simone, która składa sięz ośmiu szczepów bakteryjnych, czterech szczepówLactobacillus, trzech Bifidobacterium i jednegoStreptococcus.Jest to, taka formulacja,która ma swoje, potwierdzoną skutecznośćw wielu badaniach, ponad trzystupublikacjach.

Ona przyczynia się do zwiększenialiczebności Bifidobacterium, Lactobacillus i pa-- kwasumlekowego.Może być stosowana i wtrakcie i po antybiotykoterapii.Mamy, wiele badań,które, w których udowodnione jest, żeprzyjmowanie tych szczepów zmniejsza częstośćwystępowania biegunki związanej z antybiotykami.Również jeśli chodzi o zespółjelita nadwrażliwego, zmniejszają wzdęcia, stabilizują perystaltykęjelit.

Jak one działają?One działają na te cztery,można powiedzieć, składowe bariery jelitowej, awięc barierę mechaniczną, biologiczną, immunologicznąi chemiczną.Jeśli chodzi o barierę mechaniczną,CDS, bo taki jest skrót,tego, tej formulacji,odbudowują białka połączeń ścisłych, zwiększają integralnośćnabłonka.Jeśli chodzi o barierę biologiczną,przyczyniają się do, krótkołańcuchowych kwasówtłuszczowych, do wytwarzania ich, do--przywracają niskie pH środowiska jelit, któresprzyja tym naszym bakteriom komensalnym,tym bakteriom, które są nam potrzebnedo życia.Zwiększają liczebność Lactobacillus.Wpływają również na bagier-barierę chemiczną

poprzez Indukac-indu-indukowanie dekonjugacji kwasów żółciowych zmniejszająich ilość w kale.No i działają na tąpierwszą linię obrony, czyli na barieręimmunologiczną, prowadząc zmniejszenie wydzielania cytokinprozapalnych.

A więc kończąc, chciałam powiedzieć,że ekspozycja na antybiotyki, o czympaństwo na pewno wiecie, zwiększaryzyko wystąpienia biegunki poantybiotykowej, zwiększa ryzykowystąpienia zespołu jelita nadwrażliwego iniestety zwiększa też ryzyko występowania nieswoistychchorób zapalnych jelita.Wystąpienie biegunki poantybiotykowej może skłaniaćpacjenta niestety do samowolnego przerwania antybiotykoterapiiprzed wyleczeniem zakażenia, co jestrównoznaczne z nieskutecznością leczenia, z ryzykiemselekcji opornych szczepów drobnoustrojowych.

Szczepy probiotyczne oryginalnej formuły Claudiode Simone zmniejszają częstość występowania biegunkizwiązanej z antybiotykami.Szczepy te wzajemnie się uzupełniają,odbudowują mikrobiom, wspierają odporność, regulują pHmikrobioty jelitowej i przyczyniają siędo produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.Dziękuję państwu bardzo.

[muzyka w tle] Czy wiesz, co dziejesię w twoich jelitach, kiedy działaszna piątym biegu?Wszystko dookoła potrafi wywołać dużychaos, który zaburza mikrobiotę i równowagęorganizmu.Wtedy wzywamy sprawdzony skład.Probiotyk wieloszczepowy CDS 22 Formula.Najwyższa dawka żywych kultur bakteriiz ośmiu szczepów wspiera odbudowę irównowagę mikrobioty jelit.CDS 22 Formula trafia wsedno.[outro muzyka]

Rozdziały wideo

Mikrobiota jelitowa i jej znaczenie

Mikrobiota jelitowa i jej znaczenie

00:00:00
·
2 minuty
Dysbioza i bakterie komensalne

Dysbioza i bakterie komensalne

00:02:06
·
2 minuty
Czynniki zaburzające mikrobiotę

Czynniki zaburzające mikrobiotę

00:04:08
·
2 minuty
Antybiotyki i biegunka poantybiotykowa

Antybiotyki i biegunka poantybiotykowa

00:06:14
·
2 minuty
Mechanizmy działania antybiotyków

Mechanizmy działania antybiotyków

00:08:16
·
2 minuty
Antybiotyki a choroby zapalne jelit

Antybiotyki a choroby zapalne jelit

00:10:20
·
2 minuty
Biofilmy jelitowe i racjonalna antybiotykoterapia

Biofilmy jelitowe i racjonalna antybiotykoterapia

00:12:26
·
2 minuty
Probiotyki i formulacja Claudio de Simone

Probiotyki i formulacja Claudio de Simone

00:14:29
·
4 minuty
Działanie probiotyków i najważniejsze wnioski

Działanie probiotyków i najważniejsze wnioski

00:18:28
·
2 minuty