Przygotowanie do sezonu infekcyjnego: profilaktyka i leczenie grypy

Witam państwa bardzo serdecznie.Dziękuję za zaproszenie.

Dalej przechodzimy do tematuinfekcji.Królowa okresu jesienno-zimowego, czyli grypa.Grypa jest bardzo nieprzewidywalna.Możemy-- wiemy, jaką mamy sezonowośćgrypy.Wiemy, że zaczyna się tomniej więcej w okresie listopada,października, listopada.Wiemy, że trwa, mniejwięcej do końca sezonu, jesienno-zimowego.Kończy się nawet wczesną wiosną.Natomiast, nie możemyprze-przewidzieć, jaki będzie przebieg tego sezonu.

Dlatego my, jako lekarzepodstawowej opieki zdrowotnej, powinniśmy się dotego sezonu przygotować.Powinniśmy zapewnić, dowiedzieć się, jakiebędą nowe szczepionki, jaką mamy dostępnośćtestów, jakie mamy nowe metody

leczenia, jeśli one są.Wykład jest oparty głównieo wytyczne z dwa tysiące dwudziestegoczwartego roku, jeśli chodzi oleczenie.Jest to-- są to wytycznewielospecjalistyczne wielu towarzystw naukowych, któremożecie państwo przeczytać w Lekarzu,doczytać w Lekarzu POZ.

Jeśli chodzi o ten sezondwa tysiące dwadzieścia pięć, dwa tysiącedwadzieścia sześć to, isezon poprzedni, jakie to były sezony?Proszę zobaczyć.Na grypę zachorowało ponad milionludzi, a zgony dotyczyły w ostatnimsezonie ponad tysiąca osób, więcto znaczy, że ta grypa niejest zupełnie opanowana.Proszę zwrócić uwagę również, żemamy, w tym ostatnim sezonieniewielki wzrost zaszczepialności, ale zobaczyciepaństwo za chwilę, że to jestkropla w morzu.

Ta grypa w poprzednimsezonie troszeczkę nas zaskoczyła, dlatego żedominowała grypa typu A,wariant K, H3N2.I ten wirus byłbardzo silnie mutogenny, bardzo była duża--w związku z tymbyła bardzo duża, zdolność dounikania odporności nabytej po wcześniejszychinfekcjach i wcześniejszych szczepieniach.Wirus przebiegał, wsposób dosyć łagodny, ale ten szczepjest bardzo, zjadliwy dlaosób starszych, dla starszej populacji.

Pomyliłby się by ten,kto by myślał, że grypa totylko choroba górnych dróg oddechowych.Grypa jest niestety chorobą ogólnoustrojową.

Oczywiście, że, główne objawydotyczą dróg oddechowych, czasami tylko górnych,ale czasami to jest takżezapalenie płuc z wtórnym nadkażeniem bakteryjnym.Ale tutaj mogą być także,deregulacja w zakresie innych układów,szczególnie u osób narażonych, układusercowo-naczyniowego, metabolizmu, ośrodkowego układu nerwowego czy,u osób chorujących nanerki, także z, objawyz tym związane.

I, nie dotyczy totylko osób, które, są przewleklechore, bo na przykład zapaleniemięśnia sercowego bardzo często dotyczy młodychosób dorosłych, wysportowanych.I o takim przebiegugrypy również trzeba pamiętać.

Grypa, jak państwo widzicie, toefekt domina.Czyli wszystkie te osoby, którechorują na cukrzycę, nadciśnienie, zaburzenia,nerek, tak?Tutaj ta, ta deregulacja możebyć, jakby iść efektem dominai może obejmować kolejne układy.

Czy łatwo grypę rozpoznać?Tak i nie.Dlatego, że mamy bardzo wielewirusów.Oprócz wirusa grypy, wirusCOVID, wirus RSV, w poprzednim,sezonie metapneumowirus, ale także infekcjebakteryjne, takie jak infekcje pneumokokowe, któremogą mieć bardzo, bardzo podobne,objawy do grypy.I musimy zwracać szczególnąuwagę wtedy, kiedy te objawy zaczynająeskalować.

Czy każdy pacjent, który zgłosisię do nas, musi mieć wykonanytest?Nie.Natomiast zawsze musimy zwrócićuwagę, na takich, natakich pacjentów, gdzie ten, towykonanie testu wpływa na decyzję opodjęciu naszego leczenia.Wtedy, kiedy na przykładprzychodzi do nas mama z wysokogorączkującym dzieckiem, i,chce antybiotyk, tak?Takie wykonanie takiego testu możeznacznie ograniczyć niepotrzebną antybiotykoterapię.Wtedy, kiedy chcemy faktycznie zróżnicowaćtą grypę od innych wirusów wcelu włączenia leczenia.Bo tak jak wiemy,grypa ma swoiste leczenie, a pozostałewirusy, leczymy objawowo.I bardzo ważne to jesttakże w przypadku na przykład dziecichodzących do placówek, w przypadku

DPS-ów, kiedy chcemy tutaj, ograniczyć,to rozprzestrzenianie się wirusai chcemy też włączyć profilaktykę.

Ym, natomiast musimy pamiętać otym, że ujemny wynik testu antygenowegoabsolutnie nie wyklucza, grypy.Te testy, które mamy dodyspozycji w, podstawowej opiece zdrowotnej,one odznaczają się bardzo różnąswoistością, i czułością, i tojest w granicach siedemdziesiąt pięćdo dziewięćdziesiąt pięć procent w zależnościod testu.Więc jeżeli mamy pacjenta ztypowymi objawami grypy, a mamy ujemnytest, to też takiemu pacjentowimożemy włączyć leczenie.

Pojawiają się też nowe metodydiagnostyczne, nowe stare metody i obserwujębardzo często, że pacjenci wysyłanisą do laboratorium celem wykonania testu,na przykład PCR, bo tadostępność tego testu jest już bardzołatwa.To trwa około piętnastu dotrzydziestu minut.Nie jest to zupełnie dlalekarza podstawowej opieki po-- zdrowotnejpotrzebne.Takie badania, subtypowanie, sekwencjonowanie,dodatkowe testy one są taknaprawdę wykonywane wtedy, kiedy pacjent,kiedy pacjenta musimy skierować na leczenie,szpitalne.

I bardzo ważne jest też,że jeżeli mamy te objawy, tak?To nie czekamy na tenwynik testu.Szczególnie u pacjentów, którzysą, przewlekle chorzy.

Włączamy leczenie Wróćmy do szczepieńprzeciwko grypie, bo tak jak powiedziałam,musimy się do sezonu przygotowaći zobaczmy, co się dzieje ijaka jest ta wyszczepialność wPolsce.Zobaczcie państwo, że w tejpopulacji ogólnej to jest tylko sześćprocent.Natomiast, ym, WHO dąży dotego, żeby populacja osób powyżej sześćdziesiątegopiątego roku, y, była wyszczepionapowyżej siedemdziesięciu pięciu procent.Co jest u nas?U nas ta populacja jestwyszczepiona w szesnastu procentach.I proszę państwa, niestety, alejesteśmy na ostatnim niechlubnym miejscu, jeślichodzi o wyszczepialność, populacjipowyżej sześćdziesiątego piątego roku życia.

Więc, jakby ciągle jestmało tych szczepień.Quo vadis, tak?Czyli dokąd zdążamy?Co się zmieniło w tychszczepieniach?W tym czy więcej znaczy,lepiej, czy może mniej znaczy

lepiej?Jak pokazał-- pokazała teraz zmiana,tak, w zakresie szczepionek, będziemymieli szczepionkę ponownie trójwal-- szczepionkiponownie trójwalentne.Dlaczego?Dlatego, że został wyłączony jedenkomponent B Yagamata.To jest taki komponent, któregojakby już nie widzieliśmy od okołodwa tysiące dwudziestego roku, niekrążył i ten, komponent został,wyłączony.

Natomiast najważniejsze pytanie, tonie brzmi czy szczepić, ale jakipreparat wybrać dla danego pacjenta,tak, żeby było najlepiej, żeby tenpacjent był jak najlepiej zabezpieczony.Jakie mamy w tym rokupreparaty?Mamy preparaty, ja tutaj pozwoliłamsobie podać wszystkie nazwy też handlowe.Zobaczcie państwo, że tetra wypadaz tych, nazw i mamyVaxigrip, Influvac i Efluendę.

I o ile ten Vaxigripi Influvac to są takie szczepionkistandardowe, które możemy stosowaću każdego dziecka od szóstego miesiącażycia i, i, a takżeu każdego dorosłego, którzy takiego szczepieniabędzie wymagał, czyli u każdegodorosłego, to szczepionka trzecia, Efluenza, jestszczepionką wysokodawkową.Dawka jest podwójna i onajest zarezerwowana dla pacjentów powyżej sześćdziesiątegoroku życia.

Zwracajmy tutaj uwagę natych pacjentów.Ona jest też, ma--te, te szczepionki dwie pierwsze mająpełną refundację dla osób posześćdziesiątym piątym roku życia, dla dzieci,a także dla kobiet wciąży.Natomiast ta trzecia szczepionka, onajest w pięćdziesięciu procentach refundowana dlapacjentów powyżej sześćdziesiątego piątego rokużycia.Jej cena nie jest zaporowa,bo to jest osiemdziesiąt, złotych.A bardzo ważne, żebyśmy rozmawializ naszymi seniorami, że ta szczepionkabędzie dla nich lepsza.Dlaczego?Zaraz to państwu pokażę.

Jeszcze chciałam powiedzieć, że kiedyszczepić, tak?I co mamy w aktualnym,programie szczepień, tak?bardzo ważne jest to,żeby szczególnie identyfikować i to jestważne, żeby tych pacjentów zidentyfikowaćnawet jeszcze przed sezonem.Tych pacjentów właśnie powyżejsześćdziesiątego piątego roku, pacjentów z chorobamiprzewlekłymi, pacjentów, z-- otyłych,z immunosupresją, z nowotworami.Żeby tych pacjentów wyłapać izaprosić do praktyki celem zaszczepienia, zaprosićdo praktyki albo do apteki,o czym też powiem.

Natomiast nie, nie zapominajmy okobietach w ciąży, nie zapominajmy odzieciach, o nas samych,czyli o pracownikach ochrony zdrowia, atakże o wszelkich opiekunach, tak,zakładów czy DPS-ów, czy przedszkoli,czy, żłobków.

Jak-- jeśli chodzi odzieci, to tak jak wiemy, szczepimywszystkie dzieci po ukończeniu szóstegomiesiąca życia i, te dziecido dziewiątego roku życia szczepimydwoma dawkami w odstępie powyżej czterechtygodni.Natomiast tutaj jest bardzoważna zasada, że jeżeli takie dziecko,które nie ukończyło dziewięciu lat,było kiedykolwiek zaszczepione dwoma dawkami, tonie musi być w tymsamym sezonie, to nie musi byćw poprzednim sezonie, to takiedziecko otrzymuje tylko jedną dawkę szczepionki.Wszystkie dzieci powyżej dziewiątego rokużycia i dorosłych szczepimy corocznie jednądawką.Także bardzo ważne, żeby sprawdzićtą książeczkę szczepień dziecka.

Gdzie szczepimy?Wszystkie dzieci szczepimy w przednio-bocznąpowierzchnię uda, natomiast, te wszystkiemałe dzieci i niemowlęta dodrugiego roku życia.Natomiast, starsze dzieci idorosłych szczepimy w mięsień naramienny.Dlaczego o tym mówię?To niby takie proste, aleostatnio pojawiają się takie, pomysły,aby jeżeli pacjentowi podajemy kilka,szczepionek, to pacjenta dorosłego szczepićw uda.Jest to nieprawidłowe szczepienie, dajemniejszą odpowiedź.Takich pacjentów szczepimy wmięsień naramienny.

Ciąża.Ciąża nie jest przeciwwskazaniem doszczepienia.Możemy szczepić się, jak tutajpokazałam w każdym trymestrze.To daje korzyści zarówno dlamatki, jak i korzyści dla dziecka.Ponieważ jak państwo wiecie,dzieci do szóstego miesiąca przeciwciał niewytwarzają.Te dzieci też szczepień niemają, więc jest to dla nichochrona.

Mity na temat alergii,szczególnie alergii na białko mleka--na jajko kurze.Alergia na jajo niejest związana z automatycznym zakazem szczepieniaprzeciwko grypie.Tutaj musi dojść doanafilaksji po poprzedniej dawce szczepionki albopo którymś ze skład-- poktórejś ze składowej tej szczepionki.

Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniemdo, szczepienia.Antybiotykoterapia.Jeśli to jest stadium już,opanowane choroby, jeśli pacjent już

nie gorączkuje, jeśli pacjent jestw stanie stabilnym, również nie jestprzeciwwskazaniem do zaszczepienia na grypę.Nie szczepimy tylko pacjentówz wysoką gorączką, i zciężkim przebiegiem choroby.

Kiedy szczepić i kie-- iczy możemy łączyć te szczepienia?Tak, szczepionkę przeciwko-- tutaj koadministracjatej szczepionki jest, pełna.Możemy ją łączyć z każdąinną szczepionką.Podajemy w dwa różnemiejsce w odstępie dwóch i półcentymetrów.Tak jak powiedziałam, pacjenta dorosłegonawet jedno ramię można podać trzyszczepionki, dwie szczepionki.Także nie szukamy innegomiejsca.

I najlepiej tych pacjentów jednakszczepić przed tą falą zachorowań, oczym już mówiłam wcześniej, żewyłapujemy ich i staramy się poprostu ich poinformować, jakiemamy zalecenia na dany sezon, jakiemamy szczepionki Każda wizyta jestdobra, żeby poinformować pańs-- pacjenta oszczepieniu.Nie traćmy tych wizyt.Każda wizyta jest dobra, żebytego pacjenta zaszczepić.Więc jeżeli ten pacjent przychodzido nas z innego powodu, amamy możliwość zaszczepić go albopoinformować, róbmy to, bo jest tobardzo ważne.

I tutaj wracam do tychpacjentów starszych, u których występujezjawisko, immunosenescencji.I tutaj bardzo ważne jestto, że to jest-- to znaczy,że z wiekiem spada tas-sprawność odpowiedzi wrodzonej i nabytej utakiego pacjenta i ta odpowiedźpo szczepieniu może być mniej nasilona.I tu bardzo ważne to,co powiedziałam wcześniej, żeby temu pacjentowiproponować właśnie tą szczepionkę opodwójnej dawce.Bo tutaj u senioraważne jest nie tylko czy szczepić,ale właśnie jaką szczepionką szczepić.

E, i tutaj mamy badanieFluidity HD.To jest badanie wykonane, opublikowanew Lancecie i jest to badaniewykonane przez firmę Sanofi, oczym muszę państwa poinformować, ale,w tym badaniu pokazano, jestto bardzo duże badanie, pokazano, że,została ograniczona hospitalizacja,u pacjentów z potwierdzoną grypą, zobaczciepaństwo o jedną trzecią, tak?A hospitalizacje pacjentów z zapaleniamipłuc czy, z, niewydolnościąsercowo-naczyniową również to jest okołosześciu, ośmiu procent, mniejsza ilośćhospitalizacji.I tutaj państwo macie tą,ten, ten artykuł, który można jeszczedoczytać.

Mamy również od dwatysiące dwudziestego piątego roku możliwość zaszczepieniaw aptece i, farmaceucimają możliwość wystawienia recepty, więc jestto bardzo krótka droga ina tą drogę również należy kierowaćpacjentów.To jest nasza rekomendacja, rekomendacjalekarza plus, łatwo dostępne miejsceszczepienia.

Leczenie.Leczymy przede wszystkim pacjentów-- taknaprawdę każdemu można włączyć leczenie, alejeżeli pacjent ma bardzo małeobjawy, jeżeli pacjent jest-- to sąłagodne objawy, tak?To takiego pacjenta oczywiście możemypodać mu leki, leczenie objawowe.Natomiast musimy patrzeć na pacjentówz grup wysokiego ryzyka, z dekompensacjąchorób przewlekłych, z zapaleniami płuc,jakąś narastającą dusznością.Oczywiście wszyscy pacjenci hospitalizowani otrzymująrównież, leczenie.

To leczenie najlepiej zacząć doczterdziestu ośmiu godzin, od początkuobjawów.Według naszych rekomendacji polskich możnaje włączać do dziewięćdziesięciu sześciu godzin.Lekiem z wyboru jestoseltamiwir.

I tutaj macie państwo podanedawki, według, wieku, tak,i wagi dziecka.Według wagi, wagi, pacjentpowyżej czterdziestego roku-- powyżej czterdziestu kilogramówto jest dawka dwa razydziennie siedemdziesiąt pięć miligramów i tutajpozostałe dawki może ja jużnie będę tego czytać.Ważne jest to, żeleczenie jest dwa razy dziennie dawkaprzez pięć dni.

Natomiast jeśli chodzi o profilaktykę,to ona jest jeden raz dzienniew dawce leczniczej i jeślipacjent zaczyna, pokazywać objawy tej,tego zachorowania na grypę, wtedyprzechodzimy na dawkę podwójną, czyli dwarazy dziennie.

Dodatkowo w Europie zarejestrowanyjest nowy lek, balocavir, któryna, na ten moment wPolsce jest niedostępny.Czekamy.On będzie przeznaczony do leczeniapacjentów z niepowikłaną grypą, a także,do profilaktyki.

U kogo rozważamy tąprofilaktykę?Głównie u osób z grupwysokiego ryzyka po bliskim kontakcie domowymz chorym, u pacjentów szczególniepodatnym na ciężkie zakażenia, u pacjentówz wszelkich DPS-ów, żłobków,i u pacjentów, u których niemożna skutecznie, ochronić szczepieniem,bo mają do tego przeciwwskazania.

I do zapamiętania z tegodzisiejszego, wykładu są takie czerwoneflagi.Kiedy nie leczyć tejgrypy jako zwykłej infekcji?Wtedy, kiedy widzimy duszność, kiedymamy spadek saturacji, kiedy mamy sinice,kiedy mamy ból w klatcepiersiowej, cechy dekompensacji krążenia, zaburzenia świadomości,jakiekolwiek inne objawy, neurologiczne,odwodnienie, podejrzenie zapalenia płuc lubwtórnego nadkażenia bakteryjnego.

A taka checklista dla lekarzypodstawowej opieki zdrowotnej to musimy zidentyfikowaćtych pacjentów wysokiego ryzyka imusimy im zaplanować to szczepienie, sprawdzićto, jakie mamy testy, sprawdzićto, czy jest-- są dostępne, czyjest dostępny lek, tak?ustali-ustalić ścież-ścieżkę dla tych,żeby-- dla ciężarnych, dla dzieci,dla seniorów, żeby oni mieliten dostęp do, wizyt, tak,zarezerwowanych tylko na szczepienia.Nie odkładamy leczenia pacjentówwysokiego ryzyka i antybiotyk nie jestprzeznaczony do leczenia grypy, chybaże mamy do czynienia z nadkażeniem.

Czyli taka najważniejsza zmiana organizacyjnato grypa wymaga planu przed sezonem,a nie improwizacji w szczyciefali.I to, co zostało jużniestety spalone, to czy będzie najpiękniejsza,najgroźniejsza w sezonie dwa tysiącedwadzieścia sześć, dwadzieścia siedem zależy głównieod nas i od naszegoprzygotowania do sezonu.Dziękuję bardzo państwu za uwagę.