Samorząd lekarski podsumował 2025 rok

2025 rok nie był dla ochrony zdrowia czasem stabilizacji. Narastające problemy finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia, ataki na lekarzy, zapowiedzi ograniczania nakładów, coraz ostrzejsza retoryka polityczna sprawiły, że lekarze znaleźli się w centrum publicznego sporu. W mijających miesiącach Naczelna Rada Lekarska doprowadziła do rozmów na najwyższych szczeblach władzy, zainicjowała ogólnopolską debatę o bezpieczeństwie personelu medycznego i wymusiła korekty w przepisach, które mogły zagrozić jakości leczenia pacjentów.

W 2025 r. na sile przybrał spór o wynagrodzenia lekarzy. Politycy, komentując trudną sytuację NFZ, zaczęli wskazywać na rzekomo „rekordowe zarobki” medyków jako jedną z przyczyn kryzysu. NIL bazując na danych AOTMiT pokazała, że skrajnie wysokie kontrakty dotyczą marginesu środowiska, a mediana wynagrodzeń lekarzy specjalistów pozostaje daleka od medialnych sensacji.

Z raportu AOTMIT jednoznacznie wynika, że drastyczne przykłady (od 100 000 do 300 000 zł miesięcznie) były marginalne, odsetek rekordowych wynagrodzeń w ramach kontraktu wynosi bowiem około 0,3% całej populacji lekarskiej. Dane AOTMiT, zebrane z 95 procent szpitali sieciowych, wykazały, że mediana wartości pojedynczego kontraktu specjalisty wynosiła 24 600 zł brutto. Z kolei mediana całkowitego wynagrodzenia specjalisty na umowie o pracę, wliczając wszystkie dodatki i dyżury, wynosiła 21 500 zł brutto. NIL wykorzystując realne i rzetelne dane stanęła po stronie każdego ciężko pracującego lekarza, chroniąc go przed stygmatyzacją 

– przypomina samorząd lekarski.

Samorząd w akcji: kampanie, rozmowy na szczycie  

NIL zwracając uwagę na brak dialogu z resortem zdrowia, zdecydowała się wyjść poza klasyczne formy komunikacji. Kampania „O lekarzach bez lekarzy, to nie jest dialog” oraz mocny przekaz skierowany do Ministerstwa Zdrowia jasno pokazały, że środowisko nie zamierza być biernym adresatem decyzji podejmowanych bez konsultacji. W efekcie prezes NRL zaproponował spotkania na najwyższym szczeblu państwowym. Rozmowa w Pałacu Prezydenckim doprowadziła do zorganizowania przez prezydenta szczytu zdrowotnego, a kolejne spotkania, m.in. z marszałkiem Sejmu otworzyły przestrzeń do konsultacji legislacyjnych. Równolegle strona rządowa zorganizowała własny szczyt medyczny. Doszło też do spotkania prezesa NRL z minister zdrowia. Prezes NRL poruszył kwestie dotyczące stażu, systemu no-fault, automatyzacji refundacji. Minister zdrowia zadeklarowała, że postulaty samorządu lekarskiego będą przedmiotem prac w resorcie.

Działania Naczelnej Izby Lekarskiej w momencie poważnego kryzysu ochrony zdrowia, wizerunkowych ataków ze strony polityków oraz impasu w kontaktach z resortem pokazały NIL, jako instytucję alarmującą, gdy polityka zagraża życiu chorych, a jednocześnie jako merytorycznego partnera proponujące konkretne rozwiązania. To najlepszy dowód bezprecedensowej skuteczności dyplomatycznej samorządu. NIL pokazała pełną podmiotowość, stając się partnerem niezbędnym w tematach zdrowia, prowadząc dialog na osi rządowej, parlamentarnej i prezydenckiej

– podkreśla NRL.

Bezpieczeństwo medyków 

Rok 2025 był rokiem, w którym nasiliły się przypadki agresji wobec personelu medycznego. Tragiczne wydarzenia, w tym śmierć lekarza w Krakowie i ratownika medycznego w Siedlcach, stały się impulsem do zdecydowanych działań. Samorząd lekarski rozpoczął intensywne rozmowy m.in. z premierem, policją, prokuraturą, Rzecznikiem Praw Obywatelskich i innymi instytucjami państwowymi. Efektem było powołanie Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Medyków oraz wydanie wytycznych przez Prokuratora Generalnego, które zobowiązują organy ścigania do natychmiastowej reakcji na przestępstwa wobec personelu medycznego.

Zgodnie z nowymi wytycznymi, prokuratorzy mają obowiązek natychmiastowego podejmowania czynności po uzyskaniu informacji o napaści na lekarzy czy personel medyczny. Każde tego rodzaju zdarzenie ma być traktowane z najwyższym priorytetem. Działania mają być podejmowane z urzędu, a w przypadkach uzasadnionych – postępowania karne powinny być wszczynane bezzwłocznie. Prokuratorzy zostali zobowiązani do stałej współpracy z policją, w celu szybkiego przekazywania informacji i skutecznego ścigania sprawców. W sprawach tych rekomenduje się stosowanie trybu przyspieszonego oraz kwalifikowanie czynów jako przestępstw o charakterze chuligańskim, co pozwala sądom orzekać surowsze kary

– przypomina samorząd lekarski.

Prawo wykonywania zawodu: NIL walczy o standardy i bezpieczeństwo pacjentów

Rok 2025 przyniósł także zaostrzenie sporu o tzw. uproszczone tryby przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza. NIL konsekwentnie wskazywała, że rozwiązania te nie gwarantują rzetelnej weryfikacji kompetencji ani znajomości języka polskiego, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo pacjentów.

Konsekwencja samorządu lekarskiego w sprawie rozwiązań legislacyjnych dotyczących zasad przyznawania wPWZ lekarzom i lekarzom dentystom spoza Polski ma szansę przynieść efekt oczekiwany przez środowisko. Uwzględnienie merytorycznych i legislacyjnych uwag zgłaszanych przez samorząd lekarski do kolejnych wersji rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy daje szansę na uporządkowanie przepisów. Zaproponowane przez NRL rozwiązania mają zapewnić pacjentom właściwy poziom opieki lekarskiej, bez względu na kraj pochodzenia lekarza. Z projektu zniknęły przepisy umożliwiające składanie kolejnych wniosków o PWZ na podstawie tej samej decyzji Ministra Zdrowia, które w praktyce prowadziłyby do procedury ubiegania się o PWZ „do skutku”; doprecyzowano termin 6 miesięcy na złożenie wniosku do ORL, który liczony jest od daty wydania decyzji Ministra Zdrowia, a nie – jak wcześniej – od daty jej doręczenia; zagwarantowano obligatoryjną odmowę przyznania PWZ po przekroczeniu tego terminu, co porządkuje system i zapobiega nadużyciom w postaci składania wniosków po wielu latach od uzyskania decyzji MZ; skorygowano błędne zapisy dotyczące organu właściwego do przyjmowania i rozpatrywania wniosków o PWZ, wskazując jednoznacznie, że jest nim okręgowa rada lekarska 

– przypomina NRL.

Naczelna Izba Lekarska zapewnia, że będzie zabiegać o wykreślenie z polskiego prawodawstwa przepisów utrzymujących w mocy przyznawanie PWZ w tzw. uproszczonych trybach.

Sprawy pacjentów i sprawy środowiska

W tym roku wprowadzono przepisy pozwalające lekarzom wszystkich specjalizacji bez względu na przyjmowanie pacjenta w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia czy prywatnej praktyki na wystawianie recept na bezpłatne leki i wyroby medyczne dla dzieci i seniorów. Samorząd od lat postulował to rozwiązanie. 

Równolegle NIL angażowała się w debatę o przyszłości publicznej stomatologii, ostrzegając przed jej faktyczną marginalizacją. Powołanie Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej było próbą wyjścia poza doraźne spory i zbudowania długofalowej strategii profilaktyki. Wśród priorytetów Koalicji są: zwiększanie świadomości społecznej w zakresie profilaktyki chorób zębów i przyzębia edukacja zdrowotna dzieci już od najmłodszych lat, opracowanie spójnych rekomendacji dla decydentów dotyczących potrzebnych rozwiązań systemowych. Pilotażowy program edukacyjny ma się rozpocząć w 2026 roku.

Okrągły Stół i wspólne cele środowiska

2025 rok nie był wolny od wewnętrznych napięć w samorządzie. Naczelna Rada Lekarska zainicjowała obrady Okrągłego Stołu jako forum otwartej wymiany poglądów dotyczących funkcjonowania samorządu lekarskiego oraz jego sytuacji. Spotkanie to było odpowiedzią na postulaty przedstawicieli ośmiu okręgowych rad lekarskich, którzy zgłaszali potrzebę szerokiej debaty.

Przedstawiciele wspomnianych rad domagali się zwołania nadzwyczajnego zjazdu lekarzy w celu przedyskutowania działalności samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów IX kadencji oraz rozpatrzenia wniosku o odwołanie prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej 

– przypomina samorząd.

Koncepcja zwołania zjazdu lekarzy nie uzyskała jednak akceptacji Naczelnej Rady Lekarskiej. W trakcie spotkania podkreślano, że narastające spory wewnątrz samorządu osłabiają jego pozycję w debacie nad kluczowymi rozwiązaniami dla systemu ochrony zdrowia. Uczestnicy zgodzili się, iż konieczne jest zjednoczenie sił i skupienie się na wspólnych celach, aby skuteczniej reprezentować interesy lekarzy i pacjentów.