Szpitale powiatowe na finansowej krawędzi. Samorządy z Podlasia apelują o pilne zmiany w systemie

Samorządy prowadzące szpitale powiatowe alarmują o pogłębiającej się destabilizacji finansowej placówek. Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego przyjął stanowisko, w którym apeluje do rządu o pilne zmiany w systemie finansowania ochrony zdrowia. Zdaniem przedstawicieli powiatów obecny model finansowania nie pokrywa realnych kosztów leczenia i prowadzi do narastającego zadłużenia szpitali.

Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego przyjął stanowisko w sprawie pilnej potrzeby zmian w systemie ochrony zdrowia. Samorządy prowadzące szpitale powiatowe wskazują, że sytuacja finansowa wielu placówek systematycznie się pogarsza, a obecny model finansowania świadczeń nie odpowiada rzeczywistym kosztom ich udzielania.

Wyniki finansowe zdecydowanej większości szpitali są ujemne, pogarszają się także wskaźniki płynności oraz poziom zobowiązań 

– zwracają uwagę samorządowcy.

I podkreślają, że działania Ministerstwa Zdrowia nakierowane na poszukiwanie oszczędności w systemie ochrony zdrowia w praktyce uderzają w szpitale powiatowe. Wśród przykładów wymieniają m.in. likwidację od stycznia 2026 r. dodatku do żywienia pacjentów, obniżenie wycen części badań diagnostyki obrazowej oraz zapowiedzi likwidacji współczynników 1,06 i 1,07, które miały korygować zaniżone wyceny wybranych świadczeń. Skutki finansowe tych zmian dla podlaskich szpitali liczone są, jak podkreślono, w milionach złotych.

Konwent zwraca uwagę, że w pojawiają się również wypowiedzi przedstawicieli resortu zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia sugerujące, że liczba szpitali w Polsce jest zbyt duża. W ocenie Konwentu rodzi to pytania, czy ograniczanie finansowania nie prowadzi w praktyce do stopniowej likwidacji części placówek.

Postulaty wobec rządu

Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego poparł postulaty Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych. Jednym z kluczowych jest natychmiastowa zapłata za wszystkie świadczenia medyczne udzielone pacjentom w 2025 r. – zarówno limitowane, jak i nielimitowane. Jak podkreślono w stanowisku, niedopuszczalna jest sytuacja, w której szpitale realizują konstytucyjny obowiązek udzielania świadczeń zdrowotnych, a następnie ponoszą finansowe konsekwencje przekroczeń wynikających z rzeczywistych potrzeb zdrowotnych mieszkańców.

Brak pełnego rozliczenia świadczeń powoduje utratę płynności finansowej i przerzucanie ciężaru finansowania systemu na samorządy powiatowe 

– czytamy w stanowisku.

Kolejny postulat dotyczy pełnego i trwałego finansowania z budżetu państwa skutków wzrostu wynagrodzeń wszystkich pracowników podmiotów leczniczych, niezależnie od formy zatrudnienia. Samorządy zwracają uwagę, że znaczną część personelu medycznego stanowią osoby pracujące na umowach cywilnoprawnych, a wzrost ich wynagrodzeń nie znajduje odzwierciedlenia w zwiększeniu kontraktów z NFZ. W stanowisku podkreślono, że podwyżki wynikające z regulacji ustawowych i decyzji centralnych nie powinny obciążać budżetów szpitali.

Finansowanie wzrostu kosztów pracy musi mieć charakter gwarantowany i niewliczany w wycenę procedur medycznych 

– zwraca uwagę Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego.

Samorządy domagają się także zaprzestania działań obniżających przychody szpitali powiatowych, w tym likwidacji lub ograniczania współczynników korygujących 1,06 i 1,07. W ocenie Konwentu, mechanizmy te w praktyce zmniejszają przychody placówek i pogłębiają różnice pomiędzy podmiotami różnych poziomów referencyjnych, osłabiając szpitale I, II i III poziomu zabezpieczenia. Kolejnym postulatem jest pilne urealnienie wycen świadczeń zdrowotnych lub, do czasu opracowania nowego systemu taryf opartego na rzeczywistych kosztach, wprowadzenie rozwiązań uwzględniających m.in. rosnące koszty energii, leków, materiałów medycznych, usług zewnętrznych oraz wynagrodzeń. Zdaniem samorządów obecne taryfy nie odzwierciedlają realiów ekonomicznych funkcjonowania placówek, a system finansowania powinien opierać się na rzetelnej analizie rzeczywistych kosztów. W stanowisku znalazł się także postulat przywrócenia odrębnego finansowania podwyższonego standardu żywienia pacjentów wraz z coroczną waloryzacją stawki żywieniowej o wskaźnik inflacji.  

Apel o stabilność systemu

Przedstawiciele powiatów ostrzegają, że utrzymywanie obecnego modelu finansowania może doprowadzić do ograniczenia dostępności świadczeń, pogorszenia jakości opieki zdrowotnej oraz dalszego wzrostu zadłużenia szpitali powiatowych. Podkreślają również, że ochrona zdrowia jest zadaniem państwa i powinna być finansowana w sposób „przewidywalny i sprawiedliwy, a samorządy powiatowe nie mogą ponosić konsekwencji systemowych niedoborów finansowych”.  Konwent Powiatów Województwa Podlaskiego oczekuje pilnego podjęcia działań legislacyjnych i finansowych, które przywrócą stabilność funkcjonowania szpitali powiatowych i zapewnią mieszkańcom regionu realny dostęp do świadczeń zdrowotnych.