Resort zdrowia odpowiada na protest szpitali powiatowych

W dniu protestu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych Ministerstwo Zdrowia deklaruje gotowość do przyjęcia postulatów protestujących i przedstawia pakiet rozwiązań. Kluczowe mają być: konsolidacja świadczeń, korekty w ustawie podwyżkowej oraz dodatkowe miliardy na nadwykonania.

Dziś w Warszawie protestują przedstawiciele szpitali powiatowych zrzeszonych w Ogólnopolskim Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych pod hasłem „Nie będziemy umierać na kolanach”. Dyrektorzy szpitali oraz samorządowcy oczekują działań naprawczych i wsparcia finansowego. Resort zdrowia poinformował, że jego przedstawiciele będą rozmawiać z uczestnikami manifestacji, ale Jolanta Sobierańska-Grenda, szefowa resortu zdrowia nie wyjdzie do protestujących, bo w tym czasie bierze udział w posiedzeniu Rady Ministrów. 

Ponad 800 szpitali, większość w rękach samorządów

Resort zdrowia w komunikacie poinformował, że ma plan, który odpowiada na postulaty protestujących, a „efektywność działań zależy od współpracy i współodpowiedzialności”. Z danych resortu wynika, że w Polsce działa ponad 800 szpitali, z czego zdecydowana większość podlega jednostkom samorządu terytorialnego. Jak zaznacza resort, to ich rola jest kluczowa w inicjowaniu procesu konsolidacji, co znacząco wpływa na kształtowanie efektywnej sieci świadczeń zdrowotnych, odpowiadającej na zmieniające się potrzeby pacjentów. Ministerstwo podkreśla, że od miesięcy prowadzi dialog dotyczący wyzwań systemowych w ochronie zdrowia.  

Konsolidacja jako odpowiedź na kryzys kosztowy i demograficzny

Ministerstwo Zdrowia przedstawiło narzędzia dostępne na bazie już dziś obowiązujących przepisów, z których mogą skorzystać szpitale, a w przygotowaniu jest pakiet kolejnych regulacji, które mają dodatkowo wesprzeć szpitale w procesie konsolidacji świadczeń.

Konsolidacja świadczeń zdrowotnych daje możliwość łączenia potencjałów różnych placówek oraz eliminację dublujących się usług. To szereg korzyści dla pacjentów: wyższa jakość leczenia, kompleksowa opieka, krótszy czas oczekiwania na świadczenia, lepszy dostęp do nowoczesnej diagnostyki i przede wszystkim większe bezpieczeństwo pacjentów. Z prowadzonych rozmów jasno wynika, że ten temat budzi zainteresowanie zarówno po stronie organów założycielskich, jak i samych szpitali 

– powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia.

Wśród proponowanych narzędzi znalazły się m.in.: wsparcie procesów konsolidacyjnych w ramach Funduszu Medycznego, 50-procentowy mechanizm stabilizacyjny na czas transformacji, mechanizm pożyczkowy z Banku Gospodarstwa Krajowego oraz pomoc przy sporządzaniu planu naprawczego. Resort zaznacza, że zmiana modelu funkcjonowania szpitali wymaga aktywnej roli dyrektorów i marszałków województw.

My jako urzędnicy zapewnimy wsparcie merytoryczne i mechanizmy, które ją ułatwią. Ale kluczową rolę odegrają organy właścicielskie

– dodała minister.

Ustawa podwyżkowa do korekty?

Jednym z głównych punktów sporu pozostaje mechanizm waloryzacji wynagrodzeń wynikający z ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników podmiotów leczniczych. Rozmowy w tej sprawie toczą się w ramach Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. Jak czytamy w komunikacie resortu, „Ministerstwo Zdrowia jest świadome wagi wyzwań organizacyjnych i finansowych szpitali z tytułu podwyżek dla personelu medycznego. Jednocześnie resort zdrowia konsekwentnie podkreśla potrzebę ustalenia godnych warunków płacowych dla wszystkich pracowników ochrony zdrowia”. 

Wierzymy, że kompromis między stroną reprezentującą pracodawców, a przedstawicielami zawodów medycznych jest w tej sprawie możliwy 

– podkreśla resort.

Ministerstwo proponuje rozwiązanie, polegające na dostosowaniu terminów realizacji waloryzacji najniższych wynagrodzeń do kalendarza przygotowywania budżetu państwa, NFZ, podmiotów leczniczych oraz do terminów na zawieranie porozumień i wydawanie zarządzeń z ustawy. A to oznacza, że waloryzacja najniższych wynagrodzeń odbywałaby od stycznia danego roku, począwszy od 2027 r. Zmianie miałby również ulec wskaźnik waloryzacji na ustalony w ustawie budżetowej wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Temat wynagrodzeń ma wrócić w połowie marca podczas kolejnego posiedzenia Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. 

4 miliardy złotych na nadwykonania

Resort poinformował też o przekazaniu do NFZ 4 mld zł z rezerwy celowej na sfinansowanie nierozliczonej części nadwykonań za 2025 r. Środki obejmują świadczenia nielimitowane oraz finansowanie leków w chemioterapii i programach lekowych. Jak informuje resort, Fundusz przygotowuje się również do wypłat dotyczących części nadwykonań świadczeń limitowanych. Równolegle trwają rozmowy z Ministerstwem Finansów o systemowym rozwiązaniu problemu niedoboru środków w ochronie zdrowia.

Analizujemy też zgłoszony przez stronę społeczną wniosek o przegląd wydatków w KRUS i w innych grupach uprzywilejowanych 

– dodaje resort.

Korekty wycen: wzrosty i obniżki

MZ przypomina, że w Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji trwają prace nad urealnianiem wycen świadczeń. W 2025 r. wzrosły m.in. wyceny w neurologii (o 13,8 proc.), ginekologii (o 20,9 proc.) oraz rehabilitacji leczniczej (o 14,4 proc.). Największymi beneficjentami zmian były szpitale I i II poziomu podstawowego systemu zabezpieczenia. Resort zastrzega jednak, że urealnianie nie zawsze wiąże się ze wzrostem wycen, dlatego korekty dotyczą też świadczeń, których wycena znacznie przewyższa realne koszty. 

KPO i Fundusz Medyczny: miliardy dla powiatów

Resort informuje, że w ramach niemal 1000 inwestycji realizowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Odporności przez Ministerstwo Zdrowia, ponad połowa realizowana jest przez szpitale powiatowe, gminne lub miejskie, a ponad 20 % przez szpitale marszałkowskie.

Do samych szpitali powiatowych ze środków KPO popłynie ok. 4.2. mld zł dla opieki długoterminowej, onkologii, kardiologii i na cyfryzację szpitali. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku Funduszu Medycznego 

– informuje.

W konkursach, w których mogły udział wziąć szpitale powiatowe stanowią one ponad 60% wszystkich beneficjentów, które łącznie otrzymały lub otrzymają ponad 1,8 mld zł. Resort zdrowia podkreśla, że proponowane rozwiązania są efektem dialogu i podlegają dalszym konsultacjom.

Ostatecznym punktem odniesienia są pacjenci oraz bezpieczeństwo i dostępność świadczeń. Dlatego Ministerstwo Zdrowia stawia na spokojny, merytoryczny dialog i wspólne wypracowanie rozwiązań, które będą możliwe do wdrożenia i stabilne w dłuższej perspektywie 

– zaznacza minister zdrowia.

Postulaty Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych 

Przypomnijmy, że dyrektorzy szpitali powiatowych przedstawili resortowi zdrowia sześciu kluczowych żądań. Domagają się m.in.:

1. Natychmiastowej zapłaty za świadczenia wykonane w 2025 r. – zarówno limitowane, jak i nielimitowane – oraz wprowadzenia od 1 kwietnia 2026 r. comiesięcznych płatności za wszystkie świadczenia nielimitowane.
2. Zapewnienia pełnego, wyodrębnionego i trwałego finansowania skutków wzrostu wynagrodzeń z budżetu państwa dla wszystkich pracowników podmiotów leczniczych, niezależnie od formy zatrudnienia.
3. Zaprzestania działań obniżających przychody szpitali powiatowych, w tym likwidacji lub zmniejszenia współczynników korygujących 1,07 i 1,06.
4. Urealnienia wycen świadczeń lub wprowadzenia dodatkowych wskaźników dla szpitali I–III poziomu zabezpieczenia do czasu wdrożenia nowej, kompleksowej wyceny opartej na rzeczywistych kosztach.
5. Przywrócenia odrębnego finansowania podwyższonego standardu żywienia pacjentów z coroczną waloryzacją stawki – ze stawką wyjściową minimum 28 zł za osobodzień i wyrównaniem od 1 stycznia br.
6. Zwiększenia kontraktów od 1 kwietnia br. dla placówek, którym – mimo 100 proc. realizacji świadczeń w 2025 r. – zaproponowano ich obniżenie na 2026 r.