NFZ chce zmienić zasady rozliczania nadwykonań

Narodowy Fundusz Zdrowia proponuje zmianę sposobu finansowania części świadczeń wykonanych ponad limity wynikające z umów. Zamiast kwartalnego rozliczania nadwykonań świadczeniodawcy mieliby składać wnioski raz w roku, po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Nowe zasady miałyby obowiązywać dla wybranych świadczeń udzielanych od 1 lipca 2026 r. Według NFZ rozwiązanie ma poprawić przewidywalność wydatków i wzmocnić stabilność finansową systemu.

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował projekty zarządzeń zmieniających mechanizm finansowania części świadczeń ponadlimitowych. Propozycje przewidują odejście od obowiązującego obecnie kwartalnego trybu rozliczania nadwykonań na rzecz rozliczeń rocznych. Fundusz uzasadnia projekt analizami dotyczącymi wzrostu kosztów świadczeń oraz wpływu obecnego mechanizmu finansowania nadwykonań na planowanie wydatków.

Rozwiązania są kompromisem pomiędzy potrzebą zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń a obowiązkiem zachowania stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia 

– informuje NFZ.

Projektowane przepisy dotyczą świadczeń udzielanych od 1 lipca 2026 r. Na obecnym etapie są przedmiotem procesu legislacyjnego i nie weszły jeszcze w życie.

Najważniejsza zmiana dotyczy terminu składania wniosków o sfinansowanie świadczeń wykonanych ponad wartość określoną w umowie z NFZ. Obecnie świadczeniodawcy rozliczają nadwykonania w cyklu kwartalnym. Po zmianach wniosek będzie można złożyć dopiero po zakończeniu całego roku rozliczeniowego, w którym świadczenia były udzielone. Zmiany będą dotyczyć świadczeń udzielonych od 1 lipca 2026 r. Fundusz zapłaci za nie pełną stawkę, ale po zakończeniu danego roku. Nowy mechanizm ma dotyczyć wyłącznie części świadczeń udzielanych pacjentom powyżej 18. roku życia. Chodzi o: 

• leczenie zaćmy w ramach świadczeń szpitalnych,
• rehabilitację leczniczą dla osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• porady specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS).

Jak przekazuje NFZ, rozwiązania nie obejmą świadczeń AOS dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia, świadczeń w poradniach położniczo-ginekologicznych, diagnostyki wstępnej i pogłębionej dla pacjentów z kartą DiLO, pacjentów pierwszorazowych oczekujących na pierwszą wizytę u specjalisty. 

Jednym z argumentów przedstawionych przez NFZ są dane dotyczące ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Fundusz wskazuje, że obecnie wydaje na świadczenia AOS ponad trzykrotnie więcej niż w 2018 r., podczas gdy liczba pacjentów korzystających z tego poziomu opieki wzrosła w tym okresie jedynie o około 3%. Według NFZ dane te wskazują na potrzebę zmian w sposobie finansowania świadczeń ponadlimitowych, tak aby wydatki były bardziej przewidywalne i lepiej dostosowane do możliwości finansowych systemu.

Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych krytycznie ocenił projekt zarządzenia Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczący rozliczania świadczeń wykonanych ponad limit, m.in. w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Według organizacji propozycje mogą pogłębić problemy finansowe szpitali powiatowych i przełożyć się na ograniczenie dostępności świadczeń dla pacjentów. OZPSP ocenia, że projekt NFZ „nie jest początkiem potrzebnej reformy systemu. To próba szukania oszczędności kosztem pacjentów oraz przerzucanie odpowiedzialności na szpitale powiatowe”. W ocenie organizacji rozwiązania zawarte w projekcie mogą prowadzić do dalszego osłabienia stabilności finansowej szpitali powiatowych.

Szpitale powiatowe już dziś zmagają się z brakiem środków na bieżącą działalność. Propozycja NFZ w praktyce oznacza wymuszenie kredytowania funduszu przez nasze placówki, zamiast zapewnienia im stabilnego finansowania. To krok, który może przyspieszyć proces likwidacji szpitali powiatowych w Polsce 

– dodają przedstawiciele OZPSP.

Organizacja apeluje o:

• wycofanie projektu zarządzenia prezesa NFZ dotyczącego rozliczania świadczeń ponadlimitowych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej,
• zapewnienie pełnego i regularnego finansowania świadczeń wykonanych ponad ustalone limity,
• rozpoczęcie realnych rozmów dotyczących przyszłości szpitali powiatowych oraz bezpieczeństwa pacjentów.