Program Moje Zdrowie – co wiemy po roku realizacji – praktyczne wskazówki dla POZ i PPZ 2.0

Ruszamy z pierwszą sesją w trakciedzisiejszego wydarzenia.Ruszamy od tematu bardzo mocnegoi aktualnego, czyli tematu profilaktyki „MojeZdrowie”.Co wiemy tak naprawdę poroku od rozpoczęcia realizacji programu „MojeZdrowie”?Prawie miesiąc minął od tejinauguracji rocznicy, właśnie tego programuprofilaktycznego.A więc co tam się,zadziało przez ten okres czasu?

Myślę, że to będą bardzoważne informacje dla wszystkich, którzy wpodstawowej opiece zdrowotnej pracują imyślą o tym, w jaki sposóbwykorzystywać dobrze, optymalnie zasoby, któremamy do dyspozycji.A jednocześnie będę chciał zwrócićuwagę na kilka bardzo istotnych szczegółówzwiązanych z realizacją tego programu.

Widzimy już, co się zmieniło,co pojawiło się w trakcie, wciągu tych kilkunastu miesięcy realizacji,na jakie problemy możemy napotykać, realizującten program.Więc chciałem was uczulić nakilka kwestii i tych związanych zezmianami w indywidualnym planie zdrowotnym,i tych związanych na przykład zrealizacją takich badań jak badanieFIT-OC.

Chciałem także podkreślić kilkawątków, które może nie są oczywiste,kiedy pomyśli się o programie„Moje Zdrowie”, ale widzimy już potym pierwszym roku realizacji, żemoże one nie idą nam optymalniei chcielibyśmy na nie szczególnąuwagę tutaj, przyłożyć.No i powiem także okilku kwestiach, których możemy się spodziewaćna tym pograniczu dwa tysiącedwudziestego szóstego i dwudziestego siódmego roku.Mam nadzie-- mam nadzieję, żeto będą dla was praktyczne iinteresujące informacje.

Jeszcze raz zachęcam do zadawaniapytań.Jeśli chodzi o cały tenobszar związany z realizacją „Mojego Zdrowia”,to myślę, że możemy powiedziećo ogromnym sukcesie nas jako środowiskamedycyny rodzinnej, osób pracujących wpodstawowej opiece zdrowotnej.

Zwróćcie uwagę, że w trakcie,trwania tego programu do właśnietego momentu, powiedzmy pierwszegoroku pełnego, czyli do kwietnia dwatysiące dwadzieścia sześć, od majadwa tysiące dwadzieścia pięć licząc, trzyi sześć dziesiątych miliona wypełnionychankiet.Jeśli chodzi o kwestionariusz bilansuzdrowia osoby dorosłej, no to jestponad dziesięć procent dorosłej populacji,która mogłaby się kwalifikować do udziałuw tym program-programie w pierwszymroku, więc myślę, że przekroczyliśmy oczekiwaniazarówno Ministerstwa Zdrowia, jak iNarodowego Funduszu Zdrowia.

Widzimy, że umiemy korzystać ztego narzędzia, jeśli chodzi o wsparcienaszych pacjentów.Co więcej, jesteśmy w tymbardzo aktywni i to niezwykle cieszy.Zwróćcie uwagę, że najczęściej odwypełnienia kwestionariusza bilansu zdrowia do realizacjiwizyty podsumowującej mijało zaledwie siedemdni, a więc naprawdę bardzo krótkiczas.Średnio natomiast było to dwadzieściasześć dni.

Wiadomo, że te przesunięcia sązwiązane, no, najczęściej z tym,lekko opóźnionym na początku startemsamej realizacji programu.Pewnie ci z was, którzygo realizują aktywnie, pamiętają, że czymaj, czy czerwiec dwa tysiącedwadzieścia pięć to był trudniejszy momentna realizację.Dopiero się uczyliśmy, jak tenprogram realizować.

Zwracam uwagę na pierwsze wyzwanie,które przed nami stoi jako medycynąrodzinną w kontekście tego programu.

To jest przede wszystkim, jakwe wszystkich programach profilaktycznych w Polsce,kwestia związana z tym, ktodo tego programu się zgłasza.Widzicie na slajdzie, żesześćdziesiąt trzy procent tych osób, któresię zgłaszają, to kobiety, awięc mamy nadreprezentację kobiet względem mężczyzn.Jeżeli popatrzymy na choroby zdrowotne,które próbujemy-- problemy zdrowotne, które próbujemytym bilansem wyszukać, no tojednak to przesunięcie jest dla nas,kłopotliwe i chcielibyśmy, żebypanowie się również angażowali.A więc to jest ta--ten pierwszy obszar, w którym rzeczywiścieta praca z pacjentami płcimęskiej pewnie powinna być intensywniejsza, jeślichodzi o edukowanie w zakresiepotrzeb profilaktycznych.

Zwracam uwagę na bardzo pozytywnąkwestię związaną z obecnością w programietakże tych pacjentów w starszychgrupach wiekowych, czyli po sześćdziesiątym rokużycia.To, co jest trzydzieści czteryprocent tej populacji, która została,w ramach, „Mojego Zdrowia”przebadana przez nas w, trakciejego trwania.I to myślę, że jestbardzo dobra wiadomość, bo to znaczy,że nie wykluczyliśmy tych pacjentówz profilaktyki, a no wiecie, żetam są doskonałe narzędzia dotego, żeby także tymi pacjentami sięzaopiekować.Myślę tutaj czy o ocenieryzyka sercowo-naczyniowego u tych chorych, ocenieryzyka onkologicznego, ale także,myślę tutaj, o całym tymobszarze związanym z zaburzeniami funkcjipoznawczych u tych pacjentów, do czegonarzędzie jest zaszyte w ramach„Mojego Zdrowia”.

No i niez-niez-niezwykle zwraca uwagęten obszar wypełnień online.W nim, w tych osiemdziesięciuczterech procentach mieści się zarówno dostępprzez, stronę internetową, jaki przez aplikację mobilną.I myślę, że to jestdla nas duże też wyzwanie, żebyśmyrzeczywiście, walczyli o to,żeby tych pacjentów wypełniających także pozaonlinem było, więcej.

Na co należy zwrócić uwagę?Bardzo duża część naszej populacjideklaratywnie w ramach kwestionariusza wskazuje nauzależnienie od nikotyny jako istotnyproblem zdrowotny.Dwadzieścia trzy procent populacji tosą dane wskazujące na przyrastającą liczbęosób palących w Polsce.Mieliśmy taki spadek przed okresemCOVID-u, teraz mamy z powrotem wzrost,a więc, więc widzimy, żetutaj te interwencje antynikotynowe, edukacja wtym zakresie są niezwykle istotnei nam potrzebne.

No i to, co myślę,zwraca szczególną uwagę nas jako,lekarzy pracujących w POZ-cie: ogromnagrupa populacji, która wypełniła, odpowiedziała twierdzącona pytania z kwestionariusza PHQ-2,czyli ma, wskazania do pogłębieniadiagnostyki w kierunku zaburzeń depresyjnych.To jest aż trzydzieści procenttych ankiet, a więc naprawdę bardzo,bardzo duże wyzwanie przed nami.

W tym zakresie chciałem teżzwrócić uwagę, że pacjenci mają tendencjędo, tak by się wydawałojednak, pewnego naciągania rzeczywistości w tychankietach.Zwróćcie uwagę na kwestie związanez aktywnością fizyczną, ilością wypijanych płynów,że no mogą dziwić tetak bardzo pozytywne wyniki, tego,tych, tych odpowiedzi w kontekściejakby świadomości samych pacjentów.I myślę, że to jestwłaśnie ten obszar, który powinien byćprzez nas w praktyce ewaluowany.Czyli tak naprawdę w czasiewizyty podsumowującej powinniśmy zwracać uwagę, czypacjenci rzeczywiście rozumieją właśnie topod tym pytaniem, co się tamkryło, czy, czy rozumieją, czymjest ta dawka soli na przykład.

Chciałem zwrócić uwagę na kilkaogromnych sukcesów tego programu.Pierwszym jest kwestia wykrywania-Ym, obecności,

ym, HCV w populacji, ogólnejpoddawanej temu badaniu.Sześćset tysięcy takich badań wykonanoi u dwóch procent wyszedł wynikdodatni.To oczywiście jeszcze nie świadczyo aktywnym zapaleniu, ale to sąpacjenci do potencjalnie dalszej diagnostyki.A więc widać bardzo wyraźnie,że faktycznie to są chorzy, którzy,no inaczej by nigdy niezostali wyłapani.

Zwracam uwagę waszą na pacjentóww kontekście określania ryzyka sercowo-naczyniowego, zwłaszczaw tej młodszej grupie.W tej starszej wiadomo mamyz-- wskaźniki SCORE dwa, SCORE dwa,dla pacjentów w starszychgrupach wiekowych.Natomiast dla tych młodszychdo tej pory narzędzia nie było.Teraz wreszcie mamy jako jedenz bardzo niewielu krajów na świecietak-taką możliwość, diagnostyczną.I spośród dwustu tysięcybadań, które włączono tutaj do analizy,widać wyraźnie, że sześć isześć dziesiątych procenta ma to,ryzyko umiarkowanie podwyższone, a ażdwanaście i pół procenta ma ryzykowysokie.A więc to s-nasza interwencjaw kontekście właściwego postępowania i,zapanowania nad tymi pacjentami, cona szczęście też się dzieje, bojak zwrócicie uwagę, ponad stoczterdzieści tysięcy nowych terapii dyslipidemii zainicjowanou pacjentów po tym, jakprzeszli program „Moje Zdrowie”.

Przypominam, że Polskie Towarzystwo MedycynyRodzinnej przygotowało i wciąż przygotowuje materiałyaktualne, które znajdują się nastronie „Moje Zdrowie” w POZ.Strona jest absolutnie dostępna dlawszystkich za darmo, bez żadnych opłat.Wszystkie materiały są aktualizowane iwśród tych materiałów znajdziecie także teprzygotowane przez zespół, wspólniez, kolegami kardiologami, gdzie lipoproteinaA jest bardzo dobrze omówiona.Jest tam także materiał dlapacjentów, więc można go wydrukować ipacjentom przekazać w praktyce.Bardzo dobrze się tosprawdza.

Chciałem zwrócić także uwagę nakilka kwestii związanych z nowościami, którepojawiły się po roku.Zespół, który przygotowywał indywidualny plan,zdrowotny, przy-- pochylił sięjeszcze raz nad tym dokumentem.Jest tutaj dzisiaj ze mnąpani doktor Justyna Ledwoch, która miałateż, okazję pracować przytym dokumencie.Zwróciliśmy tam uwagę na kilkaobszarów, między innymi wyszczególniliśmy zaburzenia związanez chorobami, wątroby, takżeby było łatwiej je wyszukać.

Natomiast to, co myślę szczególnie,na co chciałbym zwrócić waszą uwagę,to jest właśnie ta ocenaryzyka sercowo-naczyniowego.Ono zostało szczegółowiej niż dotej pory, w-- było opisanei zwróciliśmy tam uwagę właśniena tą ocenę ryzyka globalnego.No bo mamy grupy pacjentów,którzy trafiają do programu profilaktycznego wcalenie zdrowi, czyli mają jużjakiś zasób chorób na, swojejhis-swojej historii chorób.

No i wiadomą jest, żeocena takiego pacjenta pod kątem ryzykasercowo-naczyniowego jest trudna.I o ile dobrze myślę,rozumiemy kontekst na przykład, wpływu,otyłości, u pacjentówczy, na przykład przebytych incydentówsercowo-naczyniowych, czy przewlekłej choroby nerekjako tych czynników, które nam toryzyko przesuwają w kierunku bardzowysokiego, tak trzeba zwrócić uwagę napewną szczególną grupę pacjentów, czylipacjentów z przewlekłą uburacyjną chorobą płuc,która również tą dynamikę ocenybędzie nam zmieniała.Za chwilkę do tego jeszczeprzejdę.

Pojawiły się tam także wzaleceniach, interwencji pewne uproszczenia, żebynie powtarzać pewnych elementów, którew IPZ-cie do tej pory sięznajdowały.Pojawiła się także, jak widzicie,pojawiło się także zalecenie corocznegowykonywania badań lipidogramu, hemoglobiny glikowanej,a także o-oceny parametrów takichjak: BMI, obwód,talii w pa-- u pacjentów,którzy mają podwyższone ryzyko,właśnie wynikające z lipoproteiny A ito jest w ślad zazaleceniami, kolegów kardiologów, a więcznalazło się to tutaj jakbywprost do zaznaczenia w ramach,tej indywidualizacji planu zdrowotnego.

Natomiast jeśli chodzi o tenobszar pacjentów, którzy rzeczywiście mają swojejednostki chorobowe, przewlekle chorują iw ramach tego przewlekłego chorowania ma—pojawia się przewlekła obturacyjna chorobapłuc, to chciałem zwrócić uwagę,że jeżeli chcielibyśmy dobrze ocenićtych pacjentów pod kątem ryzyka sercowo-naczyniowego,to nie możemy ich oceniaćwyłącznie i tylko pod względem, czyto skali SCORE, ponieważ tonam pokazuje tylko ten jeden obszarw, tym zakresie.Powinniśmy ocenić także nasilenie, wyrównanieobjawów przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Możemy użyć do tego kwestionariusza,który tu widzicie, czyli kwestionariusza CAT.On jest dostępny, możecie go,ściągnąć.Materiał omawiający znajduje się wwydawanym pod patronatem Polskiego Towarzystwa MedycynyRodzinnej magazynie dla zespołów POZ,„Strefa POZ” i tam znajdzieciewłaśnie omówioną tą ocenę ryzyka.I zobaczcie, że nie tylkoocena profilu ryzyka w kontekście wysy--ryzyka kardiologicznego, czyli tego sercowo-naczyniowego,czyli ta pionowa oś na wykresie,ale również ten profil ryzykaprzewlekłej obturacyjnej choroby płuc ma istotneznaczenie.A więc jak-jaka jest kontrolatych objawów?Widzicie tam, właśnie skalęCAT, która jest pod to podpięta.

A więc niezwykle ważny mechanizm,ponieważ pacjenci, którzy będą mieli nawetniższe ryzyko sercowo-naczyniowe, ale mająsłabą kontrolę objawów, będą w wyższymryzyku zaostrzeń kardiologicznych, w wyższymryzyku hospitalizacji z powodu zaostrzenia,sercowo-naczyniowego.A więc na tych pacjentówpowinniśmy szczególnie zwracać uwagę.

Mówiłem na początku, żebędę się starał pokazać kilka takichobszarów, które moim zdaniem sąmocno niezaopiekowane, jeśli chodzi o,nasze działania w ramach programu„Moje Zdrowie”.

I na pewno jednym ztych obszarów są szczepienia ochronne.Zwróćcie uwagę, że zaledwiesześćdziesiąt pięć tysięcy recept wystawiono wokresie do trzydziestego pierwszego styczniadla pacjentów w powiązaniu z,indywidualizacją planu, zdrowotnego utych chorych.No i to, co zwracajeszcze większą uwagę, to jest kwestiatego, że, tylko częśćz tych szczepień, bo tylko czterdzieścidwa tysiące zostało tak naprawdęzrealizowanych.I jeżeli popatrzymy natą liczbę wystawionych szczepień, to naoczywiście króluje grypa, przeciw--szczepionka przeciwpneumokokowa, przeciwwpółpaścowa i przeciwRSV.Tutaj także, ym, myślę, żeze względu na łatwą, dostępność.Natomiast no dla nas myślę,że to jest duże zadanie, ponieważta profilaktyka powinna się zasadzaćo realizację związaną ze szczepieniami ochronnymi.

I jeszcze jednej ele-jednego elementumi tutaj brakuje, a mianowicie brakujemi tego wątku związanego zzabezpieczeniem pacjentów przeciw, przeciw wirusowiHPV w tej populacji młodychdorosłych.Mamy tam grupę pacjentów międzydwudziestym a trzydziestym rokiem życia, awięc wydaje się, że tosą pacjenci, którzy absolutnie mogliby byćzabezpieczani w tym zakresie.

Zobaczcie, że w PSO nadwa tysiące dwudziesty szósty rok mamytutaj te informacje co dowskazań w tym zakresie, jeśli chodzio część PSO opisującą szczepieniadorosłych.Mamy kraje europejskie, na przykładAustria, Estonia decydują się na szczepieniaprzeciw HPV do trzydziestego rokużycia jako szczepienia refundowane dla całejpopulacji.A więc myślę, że mamytutaj co robić pod kątem edukacyjnym.

Na jeszcze jeden obszar chciałemzwrócić uwagę, mianowicie na kwestię związanąz diagnostyką-Potencjalnego krwawienia z przewodupokarmowego.Mamy do tego badanie, badaniemetodą FIT.Wykonano ponad siedemdziesiąt pięć tysięcybadań na koniec roku 2025, awięc nie za cały tenokres, tylko za, za jego połowętak naprawdę tego okresu realizacjiprogramu Moje Zdrowie.

I zwróćcie uwagę, że prawieponad dziewięć procent tych, tych badańto były badania dodatnie wwyniku.No i tu powstaje pytanie,co dalej z tym pacjentem?Co po dalej powinniśmy zrobić?No i na to ścieżkanie jest taka oczywista i prosta.I na to chciałem zwrócićuwagę.No bo oczywiście od kontekstuklinicznego tego, co z tym pacjentemsię dzieje i jakby innychokoliczności klinicznych będzie zależało tempo naszegopostępowania, bo to może byćpacjent do planowej diagnostyki kolonoskopowej, amoże to być też pacjentdo pilnej diagnostyki w trybie kartyDiLO.Indywidualizacja tej ścieżki będzie zale-zależała

od tego, czego my się spodziewamy,jak widzimy wywiad.Ewidentnego, jednoznacznego kierowania pacjenta wyłączniew trybie karty DiLO do badaniakolonoskopowego póki co w zaleceniachnie ma.Na pewno czekalibyśmy chętnie nato, żeby ten program był spiętyw ramach spójnego programu, czylidodatni wynik automatycznie by pacjenta kwalifikowałdo dalszego postępowania w ramachkolonoskopii.Natomiast póki co tak niejest, więc to od nas, odnaszego wywiadu, historii chorobowej, ocenytego, co się z pacjentem dzieje,zdarzeń występujących w rodzinie będziezależała ta wybrana przez nas ścieżkapostępowania z tym pacjentem.

No i zwracam także uwagęna jeszcze jedną kwestię.To znaczy wszystkie wytyczne międzynarodowewskazują nam na to, że tobadanie powinno być powtarzane, powtarzaneraz do roku.Jeżeli macie pacjenta, u któregokolonoskopia już była wykonana, no tooczywiście tryb dalszego postępowania tojest tryb zależny od tego, cobyło w wyniku kolonoskopii.Natomiast jeśli nie było dotej pory nigdy kolonoskopii, a decydujemysię badać pacjenta metodą FIT-OC,zwracam uwagę, że przy ryzyku naprzykład rezydualnym związanym z chorobamiw rodzinie to jednak powinniśmy iśćw kierunku kolonoskopii.Ale jeśli decydujemy się nabadanie FIT-OC, to wtedy wydaje sięsensowne to powtórzenie tego badaniakażdorazowo po roku.

No i tutaj także sytuacjapozostaje nie do końca jasna, jeślichodzi o realizację tych badańw ramach profilaktyki Moje Zdrowie.No i oczywiście jest pytanie,co z pacjentami w najstarszych grupachwiekowych, zwłaszcza u tych pacjentówosiemdziesiąt, dziewięćdziesiąt plus?Czy jakby wykonywanie tych badańw generalnej populacji ma sens?Czy nie narażamy pacjenta potencjalniena ryzyko poważnych interwencji zdrowotnych?No, tutaj także jednak uspójnienietych wytycznych by nam się przydało,więc pracujemy nad tym.

Przypominam o kontekście związanym zpraktycznymi wskazówkami związanymi z realizacją badanialipoproteiny i w ramach właśnieprogramu Moje Zdrowie mamy to narzędzie,a na stronie MojeZdrowie wPOZ bardzo dobrze omówiony ten materiał,który został przygotowany właśnie takżepod kątem realizacji w ramach podstawowejopieki zdrowotnej, w ramach edukacjipacjentów, ale także i nas samych.I tam jest bardzo dobrzeopisane, co powinniśmy robić.

Ja tylko zwracam uwagę, żeto nie jest tak, że jesteśmyzupełnie bezradni, bo nie makonkretnego leku łatwo dostępnego dla pacjenta,który obniży lipoproteiny a.Natomiast to, co mamy dozrobienia, to jest cały ten obszardookoła, czyli wyrównanie w zakresienadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, nadmiernej masy ciała.To jest cały obszar związanyze stylem życia tego pacjenta, zaprzestaniempalenia tytoniu.A więc naprawdę bardzo dużotutaj takiej pracy edukacyjnej można zrobić.

Ja zachęcam do korzystania zmateriałów, które są przygotowywane przez PTMR.Towarzystwo przygotowało także dostępne bezpłatnienarzędzie, które wspiera w przygotowywaniu edukacjipacjentów.Jeśli chodzi o szczepienia ochronne,szczepieniadorosłych. info Tam po wejściu możecie zapoznaćsię z materiałami, które sądostępne.Przejdziecie przez cały cykl związanyz zaplanowaniem realizacji kalendarza szczepień pacjentadorosłego, więc można będzie tenmateriał sobie potem na przykład dołączyć,wydać pacjentowi, wydrukować ulotki, materiałydodatkowe, które będą tego pacjenta wpostępowaniu w tym zakresie wspierały.

No i czego się możemyspodziewać w 2026, 2027?Na pewno możemy się spodziewaćdalszej digitalizacji programu, czyli zmierzamy dotego punktu, w którym indywidualnyplan zdrowotny będzie dokumentem elektronicznym, będziewidziany przez pacjenta w jegoaplikacji mobilnej i na koncie pozalogowaniu się na stronie IKPi pacjent będzie mógł sobie dotego progra-harmonogramu swoich zaleceń ustalonychwspólnie z lekarzem, pielęgniarką, położną, profilaktykiemzaglądnąć.

No i to, co nojakby już jest możliwe, chociaż wciążw metodzie takiej pół manualnej,czyli mamy odpaloną rejestrację dla wybranychdalszych działań z tymi pacjentami,więc jeżeli mamy możliwość, to możemytego pacjenta od razu rejestrowaćpo to, żeby pacjent przeszedł dalejw głąb systemu i byłzaopiekowany w tym kontekście dalej.

Bardzo serdecznie dziękuję za wysłuchanietej części i będziemy przechodzić płynniedo następnego wykładu, który jestpowiązany dosyć ściśle, jeśli chodzi owątek tematyczny z obszarem MojegoZdrowia, bo mamy tam badanie, badanieTSH, które pojawia się wramach Mojego Zdrowia, ale nie tylkotam jest dostępne w POZ-ciei w ogóle szeroka diagnostyka zaburzeńendokrynologicznych z obszaru chorób tarczycyjest możliwa w tej chwili wpodstawowej opiece zdrowotnej.I wykład pod tytułem Chorobytarczycy w programie profilaktycznym.Jak wykorzystać Moje Zdrowie, byrozpoznawać? Poprowadzi dla Was pani doktorJustyna Ledwoch, którą serdecznie zapraszam.