RCKiK mają problem z rosnącymi kosztami. MZ chce podnieść stawki za krew

8 z 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa zakończyło 2025 rok ze stratą, a w 13 pogorszył się wynik finansowy netto. Ministerstwo Zdrowia chce podnieść opłaty za krew i jej składniki o 5,65 proc. To może jednak nie wystarczyć, by pokryć rosnące koszty działalności centrów.

Sytuacja finansowa części Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) pogarsza się. Z analizy danych za lata 2024–2025 przeprowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia wynika, że w przypadku 13 z 21 RCKiK wynik finansowy netto się pogorszył. Osiem centrów zakończyło 2025 rok na minusie. Resort zwraca uwagę, że w większości przypadków obowiązujące opłaty za przygotowanie krwi i jej składników do wykorzystania w leczeniu są niższe niż koszty ponoszone przez centra. RCKiK muszą mierzyć się także ze wzrostem cen materiałów wykorzystywanych przy pobieraniu i przygotowywaniu krwi, a także wyższymi kosztami energii, utrzymania infrastruktury chłodniczej, wody i transportu. Na sytuację finansową RCKiK wpływają również wynagrodzenia pracowników. Od 1 lipca obowiązują kolejne ustawowe podwyżki płac w ochronie zdrowia. Według szacunków koszt wzrostu wynagrodzeń dla około 3 tys. pracowników centrów krwiodawstwa wyniesie w tym roku co najmniej 2,6 mln zł. Przy wyliczeniu opartym na medianie wynagrodzeń byłoby to około 3,5 mln zł. RCKiK nie otrzymały jednak dodatkowych środków na sfinansowanie ustawowego wzrostu wynagrodzeń. Koszty podwyżek muszą zostać pokryte z budżetów centrów. W przypadku placówek, które już zakończyły rok ze stratą, oznacza to kolejne obciążenie finansowe. 

Ministerstwo Zdrowia chce odpowiedzieć na rosnące koszty zmianą opłat za krew i jej składniki. Projekt rozporządzenia przewiduje podniesienie obecnie obowiązujących stawek o 5,65 proc. w 2027 roku. Po wejściu w życie nowych przepisów, ceny za poszczególne składniki krwi mają wynosić:

• 368 zł za jednostkę krwi pełnej konserwowanej,
• 247 zł za jednostkę koncentratu krwinek czerwonych z krwi pełnej,
• 351 zł za jednostkę koncentratu krwinek czerwonych z aferezy,
• 654 zł za dawkę terapeutyczną ubogoleukocytarnego koncentratu krwinek płytkowych z krwi pełnej,
• 1 265 zł za dawkę terapeutyczną ubogoleukocytarnego koncentratu krwinek płytkowych z aferezy,
• 1 677 zł za jednostkę koncentratu granulocytarnego,
• 133 zł za jednostkę osocza świeżo mrożonego,
• 260 zł za jednostkę krioprecypitatu.

Wycena została skonstruowana w sposób możliwie zapewniający równowagę między efektywnym wykorzystaniem środków publicznych, a zagwarantowaniem bezpieczeństwa, jakości i dostępności krwi oraz jej składników dla systemu ochrony zdrowia. Wycena opiera się na transparentnym modelu kosztowym, obejmującym pokrycie uzasadnionych kosztów działalności publicznej służby krwi. Uwzględnia zarówno koszty poniesione na wyprodukowanie krwi i jej składników oraz realizację czynności dodatkowych, jak również wszystkie elementy kosztów działalności podstawowej, w tym: koszty zużycia materiałów i sprzętu medycznego, koszty osobowe wynikające z nakładu czasu pracy osób wykonujących pracę, amortyzację sprzętu, koszty działalności pomocniczej, koszty własne sprzedaży, prognozowane zmiany kosztów dodatkowych, a także uzyskane przychody, obejmujące przyznaną dotację na realizację zadań 

– czytamy w uzasadnieniu do projektu.

Skala proponowanej waloryzacji może jednak budzić wątpliwości, jeśli zestawić ją ze wzrostem cen części materiałów wykorzystywanych przez centra. W latach 2022–2025 cena potrójnych pojemników do poboru krwi wzrosła o ponad 20 proc., a filtrów do koncentratów krwinek płytkowych – o ponad 70 proc. 

Resort planuje również działania wykraczające poza zmianę samych stawek. Przyjęto kolejną edycję programu polityki zdrowotnej, którego celem jest zapewnienie Polsce samowystarczalności w zakresie krwi i jej składników w latach 2027–2032. Na realizację programu przeznaczono ponad 130 mln zł. 

To, czy planowane zmiany będą odpowiadały potrzebom publicznej służby krwi, okaże się dopiero po ich wdrożeniu.