Krwiodawstwo w Polsce - rośnie liczba donacji, maleją przychody centrów

Choć liczba dawców krwi i jej składników w Polsce systematycznie rośnie, publiczna służba krwi mierzy się z narastającymi problemami finansowymi. Spadające przychody Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa oraz rosnące zadłużenie szpitali stawiają pod znakiem zapytania stabilność całego systemu.

Eksperci podkreślają, że Polska ma jeden z najlepiej funkcjonujących systemów zbiórki krwi na świecie. Liczba dawców krwi i jej składników w Polsce konsekwentnie wzrasta. Z danych Narodowego Centrum Krwi wynika, że w 2022 roku zarejestrowano ponad 600 tys. krwiodawców, rok później ponad 617 tys., a w 2024 roku już blisko 628 tys. Podobny trend dotyczy liczby donacji – z niemal 1,39 mln w 2022 roku do ponad 1,5 mln w roku 2024. Dane obejmują wszystkie Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK). 

Eksperci wskazują, że mimo wzrostu liczby krwiodawców i donacji w ostatnich latach, sytuacja finansowa publicznej służby krwi jest niepokojąca. W 2023 roku RCKiK odnotowały łączny zysk netto prawie o połowę niższy niż w roku poprzednim, a w 2024 roku spadł on do poziomu poniżej 25 proc. wartości sprzed dwóch lat. Liczby te wyniosły odpowiednio: ponad 63,3 mln zł w 2022 roku, prawie 38,5 mln zł w 2023 roku oraz nieco ponad 14 mln zł w 2024 roku. Jak wynika z informacji Narodowego Centrum Krwi, wycena opłat za krew była dotychczas ustalana w sposób mający równoważyć efektywność wydatkowania środków publicznych z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa, jakości i dostępności krwi. Jednocześnie udział kosztów osobowych w całkowitych wydatkach RCKiK utrzymywał się na zbliżonym poziomie. 

Centra krwiodawstwa czekają na prawie 100 mln zł od szpitali.

Problemy finansowe sektora omówiono podczas posiedzenia Podzespołu ds. Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. Strona społeczna apelowała o pilne rozwiązanie kwestii zaległości finansowych szpitali wobec centrów krwiodawstwa. Z danych Federacji Przedsiębiorców Polskich wynika, że na koniec 2025 roku zadłużenie to sięgnęło niemal 100 mln zł w skali kraju. Do sprawy odniesiono się również w lutym podczas posiedzenia sejmowej Podkomisji stałej do spraw organizacji ochrony zdrowia. Narodowe Centrum Krwi przekazało, że monitoruje sytuację finansową centrów oraz prowadzi jej analizę. Pełne dane będą znane pod koniec marca, po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

Eksperci nie mają wątpliwości, że choć polski system krwiodawstwa pozostaje efektywny organizacyjnie i oparty na silnym zaangażowaniu społecznym, jego dalsze funkcjonowanie wymaga stabilnych podstaw finansowych.