Kadrowa rewolucja 2027–2031- jak Ministerstwo Zdrowia chce zatrzymać medyków w systemie?

Najnowszy Krajowy Plan Transformacji na lata 2027–2031 kreśli ambitną wizję przyszłości kadr medycznych w Polsce. Resort zdrowia stawia na walkę z luką pokoleniową, lepsze wykorzystanie kompetencji zawodów medycznych, koniec z nauką „pod bazę pytań” na egzaminach lekarskich, lepszą jakość udzielanych świadczeń. 

Krajowy Plan Transformacji (KPT) na lata 2027–2031 Ministerstwa Zdrowia to dokument, który ma stać się drogowskazem dla modernizacji polskiej ochrony zdrowia. 

Celem KPT jest stopniowe stworzenie nowoczesnego modelu ochrony zdrowia, który będzie odpowiadał na potrzeby społeczeństwa, oczekiwania pacjentów oraz dynamiczny rozwój technologii medycznych. Transformacja zakłada wzmocnienie m.in. profilaktyki, e-zdrowia, jakości świadczeń, a także zwiększenie roli opieki koordynowanej. KPT ma nie tylko usprawnić funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia, ale przede wszystkim wzmocnić kapitał zdrowotny społeczeństwa i wyrównać szanse w dostępie do opieki

– czytamy.

Kadry medyczne: wyzwania demograficzne i potrzeba nowych mechanizmów zachęt Jednym ze strategicznych filarów są kadry medyczne. W dokumencie czytamy, że w wielu grupach zawodowych oraz dziedzinach specjalizacyjnych obserwuje się brak zastępowalności pokoleniowej, gdzie liczba osób przechodzących na emeryturę znacznie przewyższa liczbę wchodzących na rynek pracy absolwentów.

Biorąc pod uwagę potrzeby zdrowotne kluczowe jest odpowiednie planowanie i dostosowanie kształcenia zarówno przeddyplomowego jak i podyplomowego, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej jakości 

– czytamy.

Problem nie kończy się jednak na samej liczbie medyków, ale dotyczy także ich rozmieszczenia. Obecnie personel koncentruje się głównie w aglomeracjach, podczas gdy regiony peryferyjne borykają się z dramatycznymi niedoborami kadrowymi. Strategia na lata 2027–2031 zakłada wdrożenie mechanizmów motywacyjnych, zarówno finansowych, jak i pozafinansowych, które mają skłonić kadrę medyczną do podejmowania pracy w regionach deficytowych. 

Ministerstwo planuje również bardziej precyzyjną dystrybucję miejsc specjalizacyjnych, która będzie ściśle powiązana z potrzebami zdrowotnymi i zmianami demograficznymi w poszczególnych częściach kraju. 

Nowe modele pracy: pielęgniarka jako filar systemu

KPT zwraca szczególną uwagę na to, że obecny system nie wykorzystuje optymalnie kompetencji personelu medycznego. Plan zakłada przejście na model zespołów interdyscyplinarnych oraz optymalizację czasu pracy poprzez przekazywanie części zadań pomiędzy zawodami medycznymi. 

Kluczową rolę mają odegrać pielęgniarki. Strategia przewiduje nie tylko działania wspierające ich powrót do zawodu, ale także wzmacnianie prestiżu tej profesji wśród młodych ludzi. 

Konieczne jest dostosowanie kształcenia do potrzeb regionalnych oraz podejmowanie działań wspierających powrót do zawodu osób, które zrezygnowały z pracy przed osiągnięciem wieku emerytalnego 

– czytamy.

Koniec z nauką pod klucz

W planie jest także reforma kształcenia podyplomowego. W ramach poprawy jakości kształcenia przewidziano likwidację jawnej bazy pytań w Lekarskim Egzaminie Końcowym (LEK) oraz Lekarsko-Dentystycznym Egzaminie Końcowym (LDEK). Zaplanowano to na lata 2027-2031. Zmiana ta ma na celu zapewnienie wysokiej jakości kształcenia na kierunkach lekarskich i lekarsko- dentystycznych. 

Równolegle resort planuje położyć większy nacisk na rozwój kształcenia interdyscyplinarnego przyszłej kadry medycznej i szerokie wykorzystanie symulacji medycznych w szkoleniu podyplomowym lekarzy, szczególnie w dziedzinach zabiegowych. 

Oprócz tego, w działania wpisano wsparcie doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów w celu podniesienie kwalifikacji zawodowych i jakości świadczonych usług. 

Planowana jest także poprawa jakości szkolenia specjalizacyjnego pielęgniarek i położnych, by m.in. zapewnić równy dostęp do osiągnięć naukowych w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, wzmocnić jakość kształcenia oraz ujednolicić procedury związane z opracowaniem programów kształcenia podyplomowego. Resort stawia też na rozwój i wsparcie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych. 

Wśród planowanych działań jest również włączenie tematyki medycyny taktycznej do standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, by przygotować przyszłą kadrę na kryzysy w zakresie zdrowia i podnieść jakość świadczonych usług zdrowotnych.

Resort planuje również określić kompetencje poszczególnych zawodów medycznych (pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni, fizjoterapeuci, farmaceuci, diagności i pozostałe zawody medyczne, poza grupą zawodową lekarzy) w celu lepszego wykorzystania potencjału kadr medycznych i zwiększenia dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.

Planowane jest również przygotowanie kampanii promocyjnej zachęcająca do podejmowania kształcenia w zawodach medycznych w deficytowych specjalnościach. 

Krajowy Plan Transformacji na lata 2027–2031 jest dostępny tutaj.