NFZ zalega szpitalom ponad 2 mld zł. Nierozliczone programy lekowe za 2025 rok

Narodowy Fundusz Zdrowia nie zapłacił szpitalom ponad 2 mld zł za leczenie pacjentów w programach lekowych w 2025 r. - wynika z danych Federacji Przedsiębiorców Polskich. Chodzi o świadczenia już wykonane, zarówno w programach onkologicznych, jak i nieonkologicznych. Łączna wartość terapii zrealizowanych w ramach programów lekowych w ubiegłym roku sięga niemal 16 mld zł, z czego NFZ rozliczył dotąd niespełna 14 mld zł. Fundusz zapewnia, że rozliczenia trwają i zaległości będą wypłacane. 

Szpitale realizujące programy lekowe muszą najpierw samodzielnie finansować kosztowne terapie, a dopiero później otrzymują refundację z NFZ. Opóźnienia w płatnościach oznaczają w praktyce kredytowanie publicznego płatnika przez placówki medyczne, co, jak podkreślają menedżerowie ochrony zdrowia, coraz częściej nadwyręża ich płynność finansową i ogranicza możliwości dalszego przyjmowania pacjentów.

Zaległości w onkologii i chorobach przewlekłych

Z danych FPP wynika, że problem nie dotyczy pojedynczych terapii ani jednej grupy chorych. Wciąż nierozliczone są m.in. programy leczenia nowotworów hematoonkologicznych, takich jak ostra białaczka limfoblastyczna czy chłoniaki T- i B-komórkowe. Luki finansowe obejmują także leczenie nowotworów kobiecych - NFZ zapłacił jedynie 70 proc. należnych kwot za terapię raka szyjki macicy oraz 55 proc. w przypadku raka endometrium. Podobna sytuacja dotyczy programów nieonkologicznych. Zaległości obejmują leczenie chorób nerek, choroby Parkinsona czy profilaktykę pacjentów po przeszczepach. W leczeniu kardiomiopatii NFZ uregulował 63 proc. zobowiązań, a w programie leczenia miastenii - jedynie połowę należnych środków.

Apel ekspertów o stabilne finansowanie

Ratujmy życie i zdrowie pacjentów poprzez umożliwienie im realnego dostępu do programów lekowych, zapewniając ich stabilne finansowanie 

Zwracała uwagę, że programy te przynoszą nie tylko korzyści terapeutyczne, ale również ekonomiczne, a ich niestabilne finansowanie grozi zaprzepaszczeniem dotychczasowych efektów. Ekspertka podkreślała również, że w neurologii kontrakty regionalne na realizację programów lekowych są średnio o 16 proc. niższe niż rok wcześniej. Skutkiem są nadwykonania, które dla wielu szpitali stały się poważnym problemem finansowym.

Problem zaległych rozliczeń ma być przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Trójstronnego Zespołu do spraw Ochrony Zdrowia, zaplanowanym na 18 lutego 2026 r. Organizacja oczekuje od strony rządowej informacji o terminie uregulowania zaległych zobowiązań oraz przedstawienia zbiorczych danych dotyczących wartości kontraktów na programy lekowe w 2026 r.

NFZ: trwają rozliczenia  

Zapytaliśmy NFZ kiedy ureguluje zaległości.

Narodowy Fundusz Zdrowia za terapie pacjentów w programach lekowych zapłacił w ramach 2025 r. ponad 14 mld zł. Warto zaznaczyć, że w 2024 r. przeznaczyliśmy na ten cel 12,3 mld zł. Zatem rok do roku już wydaliśmy więcej, a przecież jeszcze nie zamknęliśmy rozliczeń za 2025 r. Ostateczne rozliczenie poprzedniego roku, zgodnie z prawem, ma miejsce w drugiej połowie lutego kolejnego roku. Dlatego właśnie teraz oddziały wojewódzkie NFZ podsumowują pod kątem finansowym 2025 rok. Trwa bilansowanie umów i rozliczenie świadczeń jeszcze z budżetu na 2025 r. Dotyczy do także nadwykonań, w tym tych w programach lekowych 

– przekazał nam Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji, NFZ.

Jak podkreśla, NFZ na bieżąco płaci za leki w programach lekowych do wysokości podpisanych umów.

Jeśli świadczeń jest więcej niż wynika to z kontraktu z NFZ mamy do czynienia z nadwykonaniami. W przypadku leków w programach lekowych są to świadczenia limitowane. Ale mimo tego Fundusz zawsze traktuje je priorytetowo i płaci za te nadwykonania zaraz po uregulowaniu nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych. Ostateczną skalę nadwykonań, które nie zostały rozliczone z budżetu na 2025 r., poznamy po zamknięciu rachunków za ubiegły rok, czyli w II połowie lutego 2026 r. Dotyczy to również nadwykonań w programach lekowych 

– dodał.