Wyszukaj w publikacjach

Kaszel to fizjologiczny odruch obronny, który oczyszcza drogi oddechowe i chroni przed aspiracją. Może przebiegać z odkrztuszaniem wydzieliny lub bez niego. Nieproduktywny kaszel wskazuje na podrażnienie lub stan zapalny ścian dróg oddechowych, bez nadmiernej produkcji wydzieliny [1].
Przyczyny suchego kaszlu
Suchy kaszel najczęściej jest objawem infekcji górnych dróg oddechowych [2]. Może występować także w fazie poinfekcyjnej, utrzymując się do 8 tygodni. Poza infekcyjnymi przyczynami, suchy kaszel może być efektem zatorowości płucnej, astmy, nowotworów, POChP czy śródmiąższowych chorób płuc. Warto też pamiętać o pozapłucnych przyczynach kaszlu – aspiracji ciała obcego, refluksie żołądkowo-przełykowym, niewydolności serca oraz stosowaniu leków z grupy ACEI [2].
Kaszel może znacząco obniżać jakość życia [3, 4], dlatego lekarze powinni nie tylko skutecznie leczyć jego przyczyny, ale także zadbać o złagodzenie dyskomfortu, jaki ten objaw wywołuje u pacjentów, co można osiągnąć, stosując leki przeciwkaszlowe [3].
Hamować czy nie hamować?
Odpowiedź na powyższe pytanie należy uzależnić od postaci kaszlu. Leki przeciwkaszlowe, zawierające na przykład lewodropropizynę, są przeciwwskazane w kaszlu produktywnym [5, 6]. Bez obaw można je natomiast stosować w kaszlu ostrym i podostrym, jeśli nie występuje odkrztuszanie wydzieliny. W przypadku kaszlu przewlekłego powinno się postawić na odpowiednią diagnostykę i postępowanie przyczynowe [7].
Suchy kaszel, który dla dorosłych podczas infekcji jest zwykle uciążliwą niedogodnością, u dzieci może uniemożliwiać normalne funkcjonowanie i skłania zaniepokojonych rodziców do wizyty u lekarza.
Leczenie suchego kaszlu
Suchy kaszel angażuje wiele grup mięśni, powodując zmęczenie, które pogłębiane jest przez trudności ze snem czy przyjmowaniem posiłków. Jest to szczególnie uciążliwe dla młodszych dzieci i powoduje upośledzenie procesu zdrowienia [8]. W takich przypadkach zastosowanie leków przeciwkaszlowych jest poprawnym postępowaniem. Pamiętać należy o rekomendacji ich jak najkrótszego stosowania, przede wszystkim w godzinach wieczornych i nocnych [8].
W leczeniu objawowym kaszlu do dyspozycji są substancje o działaniu ośrodkowym i obwodowym. Działające ośrodkowo leki dzieli się na nieopioidowe (np. butamirat) i opioidowe (np. kodeina, dekstrometorfan). Substancje te są obarczone większym ryzykiem działań niepożądanych niż leki działające obwodowo i mają niską skuteczność u dzieci [4, 9].
Co na suchy kaszel dziecka?
Polecanym lekiem o dobrym profilu bezpieczeństwa jest lewodropropizyna [9], substancja działająca na obwodowe części układu oddechowego. Dopuszczono ją do stosowania u dzieci już od 2. roku życia [5, 9].
Stosowanie lewodropropizyny nie wiąże się z poważnymi skutkami ubocznymi i obarczone jest mniejszą liczbą działań niepożądanych niż w przypadku leków działających ośrodkowo [9]. Lek skutecznie redukuje częstość kaszlu, jego nasilenie i liczbę nocnych przebudzeń spowodowanych kaszlem [4, 7, 8]. Hamuje odruch kaszlowy poprzez blokowanie wydzielania neuropeptydów z zakończeń włókien C oraz zmniejsza skurcz oskrzeli wywołany histaminą, serotoniną i bradykininą [7, 9].
Nie prowadzono badań oceniających zdolność prowadzenia pojazdów czy obsługiwania maszyn po zażyciu lewodropropizyny, jednak warto pamiętać, że nawet przyjmowana zgodnie z zaleceniami może zmieniać czas reakcji i osłabiać zdolność do aktywnego uczestnictwa w ruchu drogowym [5, 6]. Co więcej, ograniczenia w stosowaniu leku obejmują okres ciąży i laktacji w związku z kwalifikacją leku do kategorii C [5, 6].
Syrop czy tabletki – co wybrać?
Dla pacjentów dostępne są różne produkty lecznicze zawierające lewodropropizynę, np. Levofree w formie syropu lub tabletek powlekanych. Wybór postaci leku zależy przede wszystkim od wieku pacjenta – syrop wskazany jest do stosowania u dorosłych, młodzieży i dzieci od 2. r.ż. [5]. Dorośli i dzieci od 12 r.ż. mogą sięgnąć po lek także w formie tabletek powlekanych bez laktozy [6], które nie powodują tolerancji ani uzależnienia [9].
Levofree w swoim składzie nie zawiera alkoholu, parabenów, ani barwników. W porównaniu z podobnymi dostępnymi na rynku preparatami, syrop i tabletki Levofree nie zawierają także sacharozy, co jest istotną kwestią pozwalającą zredukować niepotrzebne spożycie cukru i zmniejszyć ryzyko otyłości. Ponadto, lek uznaje się za wolny od sodu [5, 6].
Opakowanie syropu Levofree zawiera miarkę o pojemności 25 ml z podziałką w celu odmierzania precyzyjnych dawek dla dzieci wieku 2-12 lat. Obliczanie odpowiedniej dawki można sobie ułatwić, wykorzystując kalkulator dostępny w karcie leku Levofree.
Dawkowanie syropu Levofree dla osób powyżej 12. r.ż. to 10 ml do 3 razy na dobę, co jest równoważne z 60 mg lewodropizyny na dawkę. Stosowanie tabletek powlekanych zawierających 60 mg lewodropropizyny w jednej tabletce zakłada przyjęcie takiej samej dawki leku na dobę – zalecane jest przyjmowanie 1 tabletki do 3 razy dziennie.
Leczenie powinno być kontynuowane do chwili ustąpienia kaszlu, maksymalnie przez 7 dni [5, 6], a jeśli kaszel utrzymuje się dłużej niż tydzień, należy zweryfikować rozpoznanie oraz postępowanie farmakologiczne.
LVF-PL-00054-09-24
Źródła
- Galway, N. C., & Shields, M. D. (2019). The child with an incessant dry cough. Paediatric respiratory reviews, 30, 58–64. https://doi.org/10.1016/j.prrv.2018.08.002
- Gajewski, P., & Praktyczna, W. M. (2023). Interna szczeklika: mały podręcznik 2023/24.
- French CL, Irwin RS, Curley FJ, Krikorian CJ. Impact of Chronic Cough on Quality of Life. Arch Intern Med. 1998;158(15):1657–1661. https://doi.org/10.1001/archinte.158.15.1657
- Zanasi, A., Lanata, L., Fontana, G., Saibene, F., Dicpinigaitis, P., & De Blasio, F. (2015). Levodropropizine for treating cough in adult and children: a meta-analysis of published studies. Multidisciplinary respiratory medicine, 10(1), 19. https://doi.org/10.1186/s40248-015-0014-3
- TEVA B.V. (2023). Levofree, 6 mg/mL, roztwór doustny. Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- TEVA B.V. (2023). Levofree, 60 mg, tabletki powlekane. Charakterystyka Produktu Leczniczego.
- Krenke, R., Chorostowska-Wynimko, J., Dąbrowska, M., Bieńkowski, P., Arcimowicz, M., Grabczak, E. M., & Mastalerz-Migas, A. (2018). Management of cough in adults – recommendations for family physicians. Lekarz POZ, 4(6), 425–452. https://www.termedia.pl/Journal/-98/pdf-34484-10?filename=postepowanie w kaszlu.pdf
- Hryniewicz, W. H., Albrecht, P. A., & Radzikowski, A. (2016). Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków.
- Krenke, K., Doniec, Z., Mastalerz-Migas, A., Mazurek, H., Bieńkowski, P., & Jackowska, T. et al. (2022). Recommendations for diagnostic and therapeutic management of cough in children – update. Lekarz POZ, 8(3).
Autorstwo
