Zasady kwalifikacji do szczepienia na gruźlicę się nie zmienią

Federacja Porozumienie Zielonogórskie krytykuje plany przeniesienia szczepień BCG ze szpitali do opieki ambulatoryjnej, wskazując na ryzyko spadku wyszczepialności i osłabienia ochrony zdrowia publicznego. Z kolei prof. dr hab. Tomasz Jerzy Szczapa, nowy konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii, podkreśla, że wprowadzenie pilotażu badań przesiewowych w kierunku SCID nie zmienia obowiązujących zasad kwalifikacji do szczepienia przeciw gruźlicy, a dzieci zagrożone powikłaniami poszczepiennymi będą objęte specjalistyczną opieką.

Federacja Porozumienie Zielonogórskie wyraziła zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji szczepień noworodków przeciw gruźlicy. W liście do Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektora Sanitarnego organizacja podkreśla, że przeniesienie szczepień BCG ze szpitali do opieki ambulatoryjnej może zagrozić terminowości i kompletności programu.

Dotychczasowy model szczepień w szpitalach zapewniał wysoką skuteczność programu i pełne zabezpieczenie populacyjne niemowląt. Szczepienie BCG ma udowodnione znaczenie w zapobieganiu najcięższym postaciom gruźlicy u dzieci, w tym gruźliczemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i gruźlicy prosówkowej, które występują głównie w pierwszych miesiącach życia. Podanie szczepionki w pierwszej dobie życia jest rozwiązaniem medycznie uzasadnionym i zgodnym z celem ochrony noworodków w okresie największego ryzyka 

– podkreślają przedstawiciele Porozumienia Zielonogórskiego.

Zdaniem lekarzy z federacji, podstawowa opieka zdrowotna nie dysponuje narzędziami, które pozwoliłyby zapewnić pełną zgłaszalność noworodków, co ich zdaniem, będzie prowadzić do spadku wyszczepialności i osłabienia ochrony zdrowia publicznego. Organizacja wzywa do pilnego przywrócenia obowiązkowych szczepień BCG w szpitalach, w pierwszej dobie życia. 

Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia (PPOZ) również ostrzega, że przychodnie POZ nie są przygotowane, ani organizacyjnie, ani kadrowo do realizacji szczepień BCG u noworodków. 

Konsultant krajowy: wprowadzenie pilotażu nie zmienia zasad kwalifikacji do szczepienia przeciw gruźlicy

Do sprawy szczepień przeciwko gruźlicy w czasie pilotażowego badania przesiewowego obejmującego ciężkie złożone niedobory odporności odniósł się również prof. dr hab. Tomasz Jerzy Szczapa, nowy konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii. Jak wyjaśnia ekspert, zgodnie ze stanowiskiem MZ i GIS, wprowadzenie tego pilotażu nie zmienia zasad kwalifikacji do szczepienia przeciw gruźlicy, a dzieci z wykrytym SCID, które zostały zaszczepione BCG mają zostać niezwłocznie objęte specjalistyczną opieką uwzględniającą profilaktyczne leczenie przeciwprątkowe.

SCID jest bardzo rzadką chorobą układu odpornościowego (około 5 przypadków rocznie w Polsce), która zwiększa podatność na zakażenia. Nowe badanie przesiewowe umożliwia wczesne wykrycie SCID i szybkie rozpoczęcie leczenia oraz postępowania profilaktycznego. U noworodków z zespołem SCID, które zostały zaszczepione przeciw gruźlicy występuje istotnie podwyższone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, dlatego zgodnie z komunikatem MZ i GIS będą one obejmowane specjalistyczną opieką uwzględniającą wdrożenie profilaktycznego leczenia przeciwprątkowego w celu zapobieganiu występowania niepożądanych odczynów poszczepiennych 

– mówi prof. Szczapa.

Konsultant krajowy zaznacza, że w przypadku trwałego wprowadzenia badań przesiewowych w kierunku SCID po zakończeniu pilotażu należy podjąć dyskusję w interdyscyplinarnym gronie ekspertów uwzględniając: możliwość przyspieszenia realizacji badania w kierunku SCID w celu uzyskania wyniku przed wypisaniem noworodka ze szpitala, optymalizację organizacji odroczonych szczepień BCG w trybie ambulatoryjnym, ewentualne modyfikacje programu szczepień obowiązkowych.

Według danych GIS, w Polsce co roku notuje się ponad 4 tysiące zachorowań na gruźlicę, w tym rośnie liczba szczepów wielolekoopornych.

Dzięki sprawnej realizacji Programu Szczepień Ochronnych, który obejmuje obowiązkowe szczepienie przeciwko gruźlicy, liczba zachorowań u dzieci pozostawała dotychczas w naszym kraju na niskim poziomie 

– wskazuje konsultant krajowy.

Przypomnijmy, że prof. Ewa Helwich, była konsultant krajowa w dziedzinie neonatologii publicznie krytykowała niedostateczne przygotowanie pilotażu i została odwołana z tej funkcji.