Jak wygląda ścieżka pacjenta od podejrzenia do rozpoznania?

Choroby nowotworowe cechują się dużą dynamiką zmian i potencjalnie szybkim postępem procesu nowotworowego, dlatego pacjenci z podejrzeniem nowotworu mają szczególne uprawnienia w dostępie do szybkiej diagnostyki i leczenia.

Jeżeli lekarz (również POZ) na podstawie przeprowadzonych badań uzna, że istnieje podejrzenie choroby nowotworowej i konieczne jest skierowanie do specjalisty, wystawia kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego (DiLO).

Karta ta:

• należy do pacjenta,
• zastępuje skierowanie,
• dokumentuje cały proces diagnostyki i leczenia.

Kartę DiLO może wydać:

• lekarz POZ,
• lekarz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
• lekarz realizujący program zdrowotny,
• lekarz udzielający świadczeń szpitalnych – w przypadku stwierdzenia podejrzenia lub rozpoznania nowotworu złośliwego.

Pacjent potwierdza otrzymanie karty podpisem. Od tego momentu zostaje formalnie objęty szybką ścieżką onkologiczną.

Co dzieje się po wystawieniu karty DiLO? – diagnostyka wstępna

W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz kieruje pacjenta na diagnostykę wstępną do właściwej poradni specjalistycznej, wskazując jedną poradnię adekwatną do lokalizacji podejrzenia – np. podejrzenie nowotworu piersi → poradnia chirurgii onkologicznej lub onkologii.

Diagnostyka wstępna realizowana jest w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej i obejmuje wypełnienie odpowiednich sekcji karty (CA–CD) przez lekarza specjalistę.

Na tym etapie:

• potwierdza się lub wyklucza nowotwór,
• wpisuje się kod jednostki chorobowej,
• podejmuje się decyzję o dalszym postępowaniu.

Poradnia specjalistyczna ma 28 dni na przeprowadzenie diagnostyki wstępnej, której celem jest potwierdzenie lub wykluczenie nowotworu.

• Jeżeli rozpoznanie nowotworu nie zostanie potwierdzone  → karta może zostać zamknięta.
• Jeżeli istnieją podstawy do dalszej diagnostyki → pacjent kierowany jest na diagnostykę pogłębioną.

Diagnostyka pogłębiona – określenie typu i stopnia zaawansowania

Diagnostyka pogłębiona (sekcje DA–DD karty) realizowana jest przez lekarza ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Jej celem jest:

• ustalenie typu nowotworu,
• określenie jego lokalizacji,
• określenie stopnia zaawansowania choroby.

Etap ten powinien trwać nie dłużej niż 21 dni.

Po zakończeniu diagnostyki pogłębionej możliwe są dwa scenariusze:

• ustalenie planu leczenia onkologicznego,
• zamknięcie karty, jeżeli brak wskazań do leczenia onkologicznego.

W niektórych sytuacjach pacjent może zostać skierowany bezpośrednio na zabieg diagnostyczno-terapeutyczny w oddziale szpitalnym. Wówczas kolejne wpisy w karcie dokonywane są w sekcjach dotyczących leczenia szpitalnego.

Konsylium i plan leczenia – koordynowana opieka onkologiczna

Pakiet onkologiczny wymaga, aby pacjent z rozpoznanym nowotworem był objęty opieką zespołu specjalistycznego. O sposobie i harmonogramie leczenia decyduje konsylium, w którego skład wchodzą:

• onkolog,
• radioterapeuta,
• chirurg,
• radiolog.

W posiedzeniu mogą uczestniczyć także inne osoby, np. psycholog czy pielęgniarka.

Czas od zgłoszenia się pacjenta do szpitala do zebrania konsylium i rozpoczęcia leczenia nie powinien przekroczyć 2 tygodni.

Na etapie ustalenia planu leczenia wypełniane są sekcje FA–FE karty DiLO, w tym:

• dane lekarzy uczestniczących w wielodyscyplinarnym zespole terapeutycznym,
• plan leczenia onkologicznego,
• dane koordynatora leczenia onkologicznego.

Koordynator odpowiada za przekazywanie informacji pacjentowi, wsparcie administracyjne i organizacyjne oraz towarzyszenie pacjentowi do zakończenia leczenia.

System opieki onkologicznej, zgodnie z celami Narodowej Strategii Onkologicznej, ma zapewniać koncentrację działań wokół chorego i jego potrzeb oraz równy dostęp do koordynowanej i kompleksowej opieki onkologicznej.

Zakończenie leczenia i dalsza opieka – powrót do POZ

Po zakończeniu leczenia lekarz wypełnia sekcję podsumowania leczenia (HA), wskazując datę rozpoczęcia i zakończenia terapii oraz zalecenia. Koordynator przekazuje kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego do lekarza POZ wskazanego przez pacjenta w deklaracji wyboru. W dokumentacji zawarte są informacje niezbędne do dalszej opieki.

Zgodnie z zasadami pakietu onkologicznego, po zakończeniu leczenia dokumentacja i zalecenia przekazywane są specjaliście prowadzącemu dalszą opiekę, a następnie – w przypadku stabilizacji stanu zdrowia – pacjent kierowany jest do lekarza POZ wraz z rekomendacjami dotyczącymi opieki długofalowej.

Podsumowanie dla pacjenta pytającego „co dalej?”

• Diagnostyka wstępna – do 28 dni

Celem jest potwierdzenie lub wykluczenie nowotworu w ramach diagnostyki wstępnej w poradni specjalistycznej.

• Diagnostyka pogłębiona – do 21 dni

Jeżeli nowotwór zostanie potwierdzony, przeprowadza się diagnostykę pogłębioną w celu określenia typu, lokalizacji i stopnia zaawansowania choroby.

• Konsylium i ustalenie planu leczenia – do 2 tygodni od zgłoszenia do szpitala

Po zakończeniu diagnostyki odbywa się posiedzenie konsylium, które ustala plan leczenia.

• Leczenie zgodnie z planem – czas zależny od rodzaju terapii

Leczenie realizowane jest według planu ustalonego przez wielodyscyplinarny zespół terapeutyczny i dokumentowane w karcie DiLO.

• Zakończenie leczenia i dalsza opieka

Po zakończeniu leczenia sporządzane jest podsumowanie terapii, a dokumentacja przekazywana jest lekarzowi POZ wskazanemu przez pacjenta.

Od momentu wystawienia karty DiLO do ustalenia planu leczenia proces diagnostyczny powinien zamknąć się w ramach:

28 dni (diagnostyka wstępna) + 21 dni (diagnostyka pogłębiona) + 14 dni (konsylium i rozpoczęcie leczenia)

Nowy element systemu: elektroniczna karta e-DILO

Zgodnie z projektem nowelizacji przepisów dotyczącym Krajowej Sieci Onkologicznej planowane jest pełne wdrożenie elektronicznej karty diagnostyki i leczenia onkologicznego (e-DILO).

Przewidziano okres przejściowy:

• od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. karta DILO będzie mogła być prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej,
• od 1 stycznia 2027 r. obowiązywać ma wyłącznie forma elektroniczna.

Celem tych zmian jest usprawnienie koordynacji procesu diagnostyki i leczenia onkologicznego oraz ograniczenie obciążeń administracyjnych, przy jednoczesnym zachowaniu efektywności monitorowania jakości opieki.