Podejrzenie dżumy w Rosji skutkuje komunikatem GIS

Główny Inspektorat Sanitarny odradza podróże do Rosji w związku z niepokojącymi doniesieniami z Irkucka. Sytuacja ta przypomina lekarzom o konieczności natychmiastowego wdrożenia izolacji kropelkowej oraz antybiotykoterapii w przypadku podejrzenia dżumy płucnej. Choć ryzyko zawleczenia patogenu pozostaje bardzo niskie, leczenie aminoglikozydami trzeba rozpocząć w ciągu doby od wystąpienia objawów. Nie należy przy tym czekać na ostateczne potwierdzenie laboratoryjne.

Według doniesień medialnych 25 września 28-letnia Daria Szypiłowa, pracownica instytutu w Irkucku, rozbiła probówkę z patogenem dżumy płucnej. Zaledwie cztery dni po tym zdarzeniu kobieta trafiła do szpitala z objawami ciężkiego zapalenia płuc. Pacjentka zmarła w nocy z 1 na 2 października.

Rosyjskie służby konsekwentnie nie potwierdzają wersji o wypadku laboratoryjnym. Oficjalnym rozpoznaniem pozostaje „zapalenie płuc o nieznanej etiologii”. Rospotrebnadzor wydał oświadczenie, w którym podkreśla, że testy nie wykryły mikroorganizmów powiązanych z obowiązkami zawodowymi zmarłej. Dodatkowo nie stwierdzono żadnych zakażeń wśród osób z jej otoczenia.

Objęcie obserwacją 197 osób oznacza poszukiwanie ewentualnych zakażeń, nie oznacza rozpoznanych 197 przypadków dżumy

– zauważa prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska.

Profesor Ernest Kuchar ocenia ryzyko zawleczenia jako bardzo niskie. Ostatnie przypadki dżumy na kontynencie europejskim odnotowano ponad 25 lat temu. W Polsce choroba ta nie wystąpiła od końca XVIII wieku. Nawet w przypadku pojawienia się patogenu, wdrożenie podstawowych środków ochrony osobistej skutecznie redukuje wskaźnik zakaźności poniżej 1.

Prawidłowa ocena narażenia pacjenta wymaga precyzyjnego określenia postaci zakażenia Yersinia pestis:

• Postać płucna szerzy się drogą kropelkową bądź przez aerozol. Charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem, a pierwsze objawy kliniczne występują już w ciągu 24 godzin od momentu zakażenia.
• Postać dymienicza jest transmitowana przez pchły i nie przenosi się bezpośrednio między ludźmi. Bakterie potrafią przetrwać w organizmie wektora nawet do miesiąca.
• Postać posocznicowa stanowi najczęściej konsekwencję nieleczonej postaci płucnej lub dymieniczej.

Kluczem w szpitalu przy podejrzeniu dżumy jest szybkie podejrzenie, izolacja kropelkowa i natychmiastowe włączenie antybiotyku, nie czekając na potwierdzenie laboratoryjne

– wskazuje prof. Ernest Kuchar.

Farmakoterapię należy rozpocząć w ciągu doby od wystąpienia pierwszych symptomów. Poniżej przedstawiono aktualny schemat leczenia oraz istotne ograniczenia dotyczące profilaktyki swoistej:

• W przypadku postaci płucnej lub posocznicowej lekiem z wyboru pozostaje aminoglikozyd, taki jak streptomycyna czy gentamycyna. Terapię alternatywną opiera się na fluorochinolonach (cyprofloksacyna, lewofloksacyna) lub doksycyklinie. Leczenie powinno trwać 10-14 dni.
• Zgodnie ze stanem na 8 października 2026 r. szczepionka przeciwko dżumie nie była dostępna na terenie Europy.
• Skuteczność ewentualnych szczepień ogranicza się wyłącznie do postaci dymieniczej. Preparat ten nie chroni przed postacią płucną i nie wpływa na złagodzenie jej przebiegu.