Niemcy: pielęgniarki środowiskowe mają załatać brak 4,4 tys. lekarzy rodzinnych
Niemiecki system ochrony zdrowia zmaga się z niedoborem blisko 4,4 tys. lekarzy rodzinnych. Receptą na ten kryzys kadrowy może okazać się powrót do koncepcji pielęgniarek środowiskowych, inspirowanych popularną w latach 70. „Siostrą Agnes”. W kwietniu 2025 roku w Berlinie wystartuje program pilotażowy. Zakłada on, że pielęgniarka będzie samodzielnie identyfikować pacjentów wymagających wsparcia i koordynować ich dalszą opiekę.
Niemcy wracają do „Siostry Agnes”
Skala braków kadrowych u naszych zachodnich sąsiadów jest ogromna. W całych Niemczech brakuje obecnie blisko 4,4 tys. lekarzy rodzinnych. Aby odciążyć system, od kwietnia 2025 roku na osiedlu Rollberg w berlińskiej dzielnicy Neukölln rozpocznie się innowacyjny pilotaż.
Główną osią projektu jest aktywna rola pielęgniarki środowiskowej. Jej zadaniem będzie samodzielne wyszukiwanie osób potrzebujących pomocy, a następnie kierowanie ich do właściwych służb medycznych lub socjalnych. Rozwiązanie to stanowi bezpośrednie nawiązanie do koncepcji z lat 70. XX wieku, spopularyzowanej przez telewizyjną „Siostrę Agnes”.
Od NRD do współczesnej opieki środowiskowej
Model ten ma głębokie korzenie historyczne. Podobny zawód funkcjonował w NRD już od początku lat 50. Pielęgniarki były wówczas przypisywane do wiejskich przychodni ambulatoryjnych zarządzanych przez opiekę społeczną.
Zakres ich kompetencji był dość szeroki. W ramach codziennych obowiązków robiły zastrzyki, podłączały kroplówki oraz dostarczały leki bezpośrednio do domów pacjentów. W nagłych przypadkach odpowiadały również za transport chorych do szpitala. Ten sprawnie działający system został jednak całkowicie zniesiony po zjednoczeniu Niemiec.
Pierwsze próby reaktywacji modelu
Pierwszą poważną próbę reaktywacji tego modelu podjął w 2004 roku Uniwersytet w Greifswaldzie. Niedługo później, w latach 2005-2008, w kilku wschodnich landach uruchomiono projekty pilotażowe pod akronimem AGnES.
Od pilotażu do standardowego świadczenia
Inicjatywa ta przyniosła wymierne efekty. Od 1 kwietnia 2009 roku tego rodzaju opieka została włączona do koszyka standardowych świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Obecnie zadania te realizują wykwalifikowani asystenci praktyki lekarskiej.
