Anafilaksja - ujednolicone standardy postępowania dla personelu medycznego

Szybkie rozpoznanie i natychmiastowe leczenie pozostają kluczowe w anafilaksji. Polskie Towarzystwo Alergologiczne opublikowało ujednolicone schematy postępowania w anafilaksji, które mają stanowić praktyczne narzędzie dla lekarzy, pielęgniarek oraz zespołów ratownictwa medycznego.

Jak przypomina Polskie Towarzystwo Alergologiczne, w przypadku anafilaksji czas na podjęcie skutecznego działania jest ograniczony. Do nieodwracalnych zmian może dojść już w ciągu kilku minut – zwykle w przedziale 5–30 minut, zależnie od drogi ekspozycji na alergen. Dlatego decydujące znaczenie ma szybkie rozpoznanie i natychmiastowe wdrożenie właściwego postępowania. 

Dwa plakaty informacyjne 

PTA opracowało plakaty informacyjne dla pacjentów oraz personelu medycznego tworzące jeden spójny standard postępowania. Pierwszy z nich umożliwia szybką identyfikację objawów anafilaksji z podziałem na układy – skórny, oddechowy, krążenia i pokarmowy oraz prowadzi przez podstawowy algorytm działania. 

Drugi zawiera szczegółowe wytyczne diagnostyczno-terapeutyczne, ułatwiające podejmowanie decyzji w bardziej złożonych przypadkach klinicznych, w tym o nietypowym przebiegu. 

W stanach nagłych, takich jak wstrząs anafilaktyczny, nie ma miejsca na wahanie czy sięganie do podręczników. Personel musi mieć przed oczami jasny schemat postępowania 

– podkreśla prof. Marek Niedoszytko, przewodniczący Sekcji Anafilaksja, Alergia na Jady Owadów, Mastocytoza Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, współautor opracowania.

Jak postępować w przypadku anafilaksji? 

Centralnym elementem schematów jest jednoznaczne wskazanie adrenaliny podawanej domięśniowo jako leczenia pierwszego wyboru. Algorytm precyzyjnie określa dawkowanie dla trzech grup pacjentów: dzieci poniżej 6. roku życia, dzieci w wieku 6–12 lat oraz młodzieży i dorosłych o masie ciała powyżej 40 kg. Jak zaznaczają autorzy, żadna z terapii wspomagających – w tym płynoterapia, tlenoterapia czy leki rozszerzające oskrzela – nie może zastępować adrenaliny.

Naszym celem było stworzenie narzędzia, które wspiera szybkie i prawidłowe działanie, szczególnie w zakresie natychmiastowego podania adrenaliny domięśniowo oraz uporządkowania dalszych kroków postępowania. Liczymy, że schematy przełożą się na większą konsekwencję w decyzjach klinicznych i poprawę bezpieczeństwa pacjentów.

– wskazuje prof. Radosław Gawlik, prezydent PTA.

PTA rekomenduje umieszczenie plakatów w widocznych miejscach w placówkach medycznych, w szczególności w gabinetach zabiegowych, punktach szczepień, izbach przyjęć oraz placówkach POZ i medycyny szkolnej. 

Materiały można bezpłatnie pobrać tutaj.