NRL krytykuje propozycje MZ dotyczące kształcenia podyplomowego lekarzy

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie oceniło większość zaprezentowanych przez Ministerstwo Zdrowia propozycji zmian w kształceniu podyplomowym lekarzy i lekarzy dentystów. Samorząd zarzuca resortowi brak dialogu przy przygotowywaniu reform.

Samorząd lekarski wskazuje, że pominięcie głosu środowiska w tak fundamentalnych kwestiach jak organizacja stażu, egzaminów czy zasad dostępu do specjalizacji prowadzi do rozwiązań, które nie tylko nie poprawią jakości systemu, ale mogą ją istotnie obniżyć. W efekcie, jak podkreśla Prezydium NRL, zdecydowana większość propozycji resortu zdrowia nie może liczyć na jego akceptację.

Negatywnie oceniamy brak współpracy z samorządem lekarskim przy opracowywaniu tych propozycji 

– dodaje samorząd lekarski.

Skrócenie stażu podyplomowego

Jednym z najmocniej krytykowanych pomysłów jest propozycja skrócenia stażu podyplomowego do sześciu miesięcy. Samorząd argumentuje, że staż jest sprawdzonym i niezbędnym etapem kształcenia lekarzy prowadzącym do nabywania pełnych uprawnień do samodzielnego wykonywania zawodu.

Drastyczne skrócenie okresu trwania stażu podyplomowego nie zapewni właściwego przygotowania lekarzy i lekarzy dentystów do samodzielnego wykonywania zawodu z zachowaniem bezpieczeństwa pacjentów oraz jakości udzielanych im świadczeń zdrowotnych. Staż podyplomowy stanowi niezbędne uzupełnienie wiedzy, a zwłaszcza umiejętności praktycznych uzyskanych w trakcie studiów. Ta forma kształcenia cieszy się także znacznym poparciem studentów kierunków lekarskich i lekarsko-dentystycznych 

– podkreśla samorząd lekarski.

Przywrócenie obowiązkowej części ustnej PES

Negatywnie oceniono również propozycję przywrócenia obowiązkowej części ustnej Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) dla wszystkich zdających, niezależnie od wyniku testu. Prezydium NRL zwraca uwagę, że to samorząd zabiegał o obecne rozwiązanie, w którym lekarze uzyskujący co najmniej 75 proc. poprawnych odpowiedzi z części pisemnej są zwalniani z egzaminu ustnego. W jego ocenie, mechanizm ten premiuje najlepszych i motywuje do solidnego przygotowania, a statystyki pokazują, że osoby osiągające wysokie wyniki z testu i tak z powodzeniem zdają część ustną.

Uwolnienie szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim

Szczególne obawy budzi także pomysł „uwolnienia” szkolenia specjalizacyjnego w trybie pozarezydenckim poprzez pozostawienie decyzji o przyjęciu lekarza na specjalizację w trybie pozarezydenckim wyłącznie w gestii podmiotu akredytowanego. Samorząd ostrzega, że takie rozwiązanie może naruszać zasadę sprawiedliwości społecznej i sprzyjać nepotyzmowi, a także rezerwowaniu miejsc szkoleniowych dla osób uprzywilejowanych, niezależnie od wyników LEK lub LDEK.

Taki tryb naboru na specjalizacje może także prowadzić do nadużywania przez placówki szkolące wieloletnich zobowiązań lojalnościowych wobec osób, które ubiegają się o przyjęcie na specjalizację 

– dodaje NRL.

Nowy model planowania rozkładu rezydentur 

Kolejnym punktem spornym jest nowy model planowania rezydentur, polegający na przypisywaniu ich do konkretnych szpitali w zależności od sytuacji kadrowej w regionie. Prezydium NRL ocenia, że rozwiązanie to jest sprzeczne z postulatami samorządu i może prowadzić do otwierania rezydentur głównie w miejscach, które dotąd nie cieszyły się zainteresowaniem lekarzy, m.in. z powodu niższego poziomu kształcenia czy słabszego zaplecza kadrowego.

Państwowy Egzamin Kompetencyjny w trakcie specjalizacji

Samorząd negatywnie odnosi się także do propozycji wprowadzenia Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego po module podstawowym albo w połowie szkolenia dla specjalizacji realizowanej w ramach modułu jednolitego. W jego ocenie byłby to de facto powrót do systemu specjalizacji dwustopniowej, z którego zrezygnowano ponad 20 lat temu.

Narzucenie lekarzom w trakcie specjalizacji kolejnego egzaminu - Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego wprowadza dodatkowy stres egzaminacyjny, a do tego po stronie państwa wymaga dodatkowych nakładów na jego przeprowadzenie, przygotowanie bazy pytań, utworzenia komisji egzaminacyjnych. Efekt nabywania przez lekarza dodatkowych uprawnień w miarę postępów w odbywaniu specjalizacji można osiągnąć poprzez nadanie pewnych uprawnień np. po dwóch/trzech latach specjalizacji, a nie poprzez wprowadzanie dodatkowego egzaminu. Dodatkowo obawy samorządu budzi fakt, że nie zostały na razie określone skutki, jakie będzie za sobą niosło uzyskanie negatywnego wyniku tego egzaminu. Dla kształcących się lekarzy może to oznaczać potencjalne ryzyko przerwania specjalizacji lub przedłużenia czasu jej trwania 

– uważa samorząd.

Ułatwienia w dostępie do otwierania nowych specjalizacji 

Kontrowersyjna, zdaniem NRL, jest również propozycja ułatwień w dostępie do otwierania nowych specjalizacji (poprzez np. dodatkowe punkty, możliwość otwarcia drugiej specjalizacji w trybie rezydenckim) dla lekarzy posiadających specjalizacje, w których w sposób szczególny odczuwany jest niedobór kadr, takie jak choroby wewnętrzne czy chirurgia. Samorząd ostrzega, że rozwiązanie to może paradoksalnie przyspieszyć odpływ lekarzy z tych właśnie specjalizacji, pogłębiając problemy kadrowe oddziałów internistycznych i chirurgii ogólnej.

Trudno zakładać, że uproszczony dostęp do drugiej, lepiej wynagradzanej specjalizacji nie wywoła efektu drenowania kadr w specjalizacji, w których w sposób szczególny odczuwany jest niedobór kadr deficytowej. Może to stanowić ogromny problem dla oddziałów internistycznych czy chirurgii ogólnej 

– podkreśla NRL.

Kursy doskonalące 

Wątpliwości budzi także pomysł rekomendowania kursów doskonalących przez konsultantów krajowych.

Nie jest to potrzebne, obecnie kursy doskonalące są wpisywane przez okręgowe izby lekarskie lub Naczelną Izbę Lekarską do rejestru, więc istnieje sposób weryfikacji ich przydatności merytorycznej. Samorząd lekarski jest ponadto co do zasady przeciwny temu, aby jedna osoba - i to w dodatku poza ramami postępowania administracyjnego - decydowała o tak istotnych sprawach dotyczących szkolenia specjalizacyjnego 

– podkreślono w stanowisku.

Specjalistyczny Egzamin Weryfikacyjny dla lekarzy spoza UE

Samorząd zwraca również uwagę na propozycję wprowadzenia Specjalistycznego Egzaminu Weryfikacyjnego dla lekarzy spoza UE, u których komisja stwierdzi, że egzamin, który zdawali w swoim macierzystym kraju, nie był równoważny z Polskim. W jego ocenie konieczne jest doprecyzowanie zasad i potrzeby tworzenia nowego egzaminu w sytuacji, gdy istnieje już możliwość weryfikacji wiedzy poprzez PES.

Likwidacja bazy pytań do LEK I LDEK

Wśród nielicznych propozycji resortu zdrowia, które zyskały poparcie Prezydium NRL, znalazła się likwidacja bazy pytań do LEK i LDEK.