Lekarze przeciw skracaniu stażu podyplomowego

Planowane przez Ministerstwo Zdrowia zmiany w systemie kształcenia lekarzy ponownie wywołały sprzeciw środowiska medycznego. Tym razem Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy (OZZL) krytykuje pomysł skrócenia stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów o pół roku, a w dalszej perspektywie – przeniesienia całego przygotowania praktycznego na etap studiów. Zdaniem związkowców takie rozwiązanie może obniżyć bezpieczeństwo pacjentów i jakość wykonywania zawodu.

Z niepokojem odbieramy sygnały, że powrót do tej koncepcji motywowany jest przede wszystkim względami finansowymi oraz trudnościami organizacyjnymi wynikającymi z masowego kształcenia lekarzy. Oszczędności nie mogą być jednak realizowane kosztem jakości kształcenia i bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Próbę skrócenia stażu podyplomowego odbieramy jako jawną dyskryminację zawodu lekarza, tym bardziej, że Ministerstwo Zdrowia przekazuje wysokie dotacje dla niektórych zwodów medycznych na mentoring dla absolwentów po ukończeniu studiów 

– podkreśla Grażyna Cebula–Kubat, przewodnicząca OZZL.

Staż jako kluczowy etap wejścia do zawodu

Jak podkreśla OZZL, staż podyplomowy nie jest formalnym dodatkiem do studiów, lecz kluczowym momentem wejścia młodego lekarza do zawodu.

To czas realnej pracy z pacjentem w warunkach szpitalnych i ambulatoryjnych, pod stałym nadzorem doświadczonych specjalistów. To właśnie wtedy młodzi medycy uczą się odpowiedzialności klinicznej, podejmowania decyzji diagnostycznych i terapeutycznych, pracy zespołowej oraz funkcjonowania w systemie ochrony zdrowia. Żaden, nawet najbardziej rozbudowany program studiów,  w tym szósty, „praktyczny” rok, nie jest w stanie zastąpić tego doświadczenia 

– wskazuje w stanowisku OZZL.

Ograniczenia kształcenia praktycznego na studiach

Związek zwraca uwagę, że obecny poziom praktycznego kształcenia na części uczelni medycznych nie pozwala na bezpieczną rezygnację lub skrócenie stażu. Zajęcia kliniczne często odbywają się w licznych grupach, a dostęp studentów do samodzielnego wykonywania procedur medycznych jest ograniczony. Ponadto, znacząca część nauczania opiera się na symulacjach i egzaminach, które nie zastępują bezpośredniego kontaktu z pacjentem. Dodatkowym problemem, na który wskazuje OZZL, jest dynamiczne zwiększanie liczby wydziałów lekarskich, któremu towarzyszy deficyt kadry dydaktycznej i niedostateczna infrastruktura kliniczna, co, zdaniem lekarzy, obniża jakość szkolenia praktycznego.

Bezpieczeństwo pacjentów i odpowiedzialność systemowa

Według związkowców, staż podyplomowy pełni także istotną funkcję bezpieczeństwa systemowego.

Młody lekarz pracuje wówczas w warunkach zwiększonego nadzoru, ma możliwość konsultowania wątpliwości i uczenia się na błędach w bezpiecznej atmosferze. Rezygnacja z tego etapu oznacza wzrost ryzyka błędów medycznych i zdarzeń niepożądanych, obciążenie odpowiedzialnością lekarzy o niewystarczającym doświadczeniu, ogromne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów i chaos organizacyjny w placówkach ochrony zdrowia 

– czytamy w stanowisku OZZL.

Wybór specjalizacji pod znakiem zapytania

Staż podyplomowy ma również znaczenie dla planowania ścieżki zawodowej – daje młodym lekarzom możliwość świadomego wyboru specjalizacji, poprzez realne sprawdzenie własnych predyspozycji w różnych dziedzinach medycyny. Zdaniem środowiska lekarskiego ograniczenie tego etapu może prowadzić do przypadkowych decyzji.  

Apel o dialog z resortem zdrowia

OZZL apeluje do minister zdrowia o odstąpienie od planów skracania stażu podyplomowego i o podjęcie rzeczywistego dialogu ze środowiskiem lekarskim. Związek deklaruje gotowość do merytorycznej współpracy nad rozwiązaniami, które poprawią jakość kształcenia lekarzy, bez obniżania standardów i bez narażania pacjentów.

Zbieżne stanowisko samorządów lekarskich

Krytyczne opinie wobec likwidacji lub ograniczania stażu podyplomowego nie są nowe. Przeciwko takiemu rozwiązaniu są m.in. Porozumienie Rezydentów OZZL czy okręgowe izby lekarskie. Przypomnijmy, że Komisja Wyższego Szkolnictwa Medycznego Parlamentu Studentów RP wspólnie z Polskim Towarzystwem Studentów Stomatologii prowadzą ogólnopolskie badanie dotyczące roli stażu podyplomowego w systemie kształcenia medycznego.