Diagności laboratoryjni chcą większej roli w systemie - przekazali minister zdrowia 10 postulatów do reformy ochrony zdrowia

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych przedstawiła minister zdrowia pakiet 10 propozycji zmian, które, zdaniem samorządu, mają m.in. usprawnić diagnostykę, skrócić ścieżkę pacjenta i poprawić jego bezpieczeństwo, ograniczyć biurokrację i odciążyć lekarzy. Wśród postulatów znalazły się m.in. wprowadzenie laboratoryjnej porady diagnostycznej, możliwość kierowania na dodatkowe badania oraz utworzenie w Ministerstwie Zdrowia Departamentu Medycyny Laboratoryjnej.

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych przekazała Jolancie Sobierańskiej-Grendzie, minister zdrowia list z 10 rekomendacjami zmian systemowych. Kopię pisma skierowano także do premiera Donalda Tuska. Jak podkreśla Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych, medycyna laboratoryjna jest jednym z fundamentów współczesnej ochrony zdrowia. 

Wyniki badań laboratoryjnych są wykorzystywane w zdecydowanej większości decyzji diagnostycznych i terapeutycznych, wpływając bezpośrednio na bezpieczeństwo pacjentów, skuteczność leczenia oraz efektywność wydatkowania środków publicznych 

– podkreśla Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych.

Przedstawiciele samorządu przekonują, że większe wykorzystanie kompetencji diagnostów laboratoryjnych pozwoli skrócić proces diagnostyczny, ograniczyć liczbę zbędnych wizyt lekarskich oraz zmniejszyć obciążenia administracyjne.

Diagnosta laboratoryjny posiada kompetencje, by być pierwszym profesjonalnym ogniwem w diagnostyce pacjenta, a system ochrony zdrowia powinien te kompetencje w pełni wykorzystać. Wdrożenie proponowanych zmian ma skrócić ścieżkę diagnostyczną pacjenta i ograniczyć biurokrację, jednocześnie zwiększając bezpieczeństwo pacjentów i wzmacniając samodzielną rolę zawodu diagnosty 

– mówi dr Monika Pintal-Ślimak, prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.

Samorząd postuluje utworzenie Departamentu Medycyny Laboratoryjnej w Ministerstwie Zdrowia. Alternatywą miałoby być powołanie Krajowego Koordynatora Medycyny Laboratoryjnej, pełniącego rolę eksperta i doradcy ministra zdrowia, odpowiedzialnego za rozwój diagnostyki laboratoryjnej, opiniowanie programów zdrowotnych oraz koordynację współpracy z innymi zawodami medycznymi. Zdaniem autorów rekomendacji pozwoliłoby to prowadzić spójną politykę państwa w zakresie diagnostyki laboratoryjnej oraz skuteczniej wdrażać nowe standardy jakości.

Jednym z ważniejszych postulatów jest wprowadzenie laboratoryjnej porady diagnostycznej. Zgodnie z propozycją diagnosta laboratoryjny mógłby samodzielnie interpretować wyniki badań, wskazywać konieczność wykonania badań uzupełniających oraz współpracować z lekarzem bez konieczności każdorazowego uzyskiwania skierowania.

Diagnosta laboratoryjny posiada kompetencje, by być pierwszym profesjonalnym ogniwem w diagnostyce pacjenta, a system ochrony zdrowia powinien te kompetencje w pełni wykorzystać 

– podkreśla prezes KRDL.

Powiązaną propozycją jest przyznanie diagnostom prawa kierowania pacjentów na dodatkowe badania, jeśli uzyskane wyniki wskazują na potrzebę pogłębienia diagnostyki.

Jak argumentuje KRDL, takie rozwiązania odciążyłyby lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i przyspieszyły postawienie rozpoznania.

Wśród propozycji znalazły się także działania dotyczące jakości badań laboratoryjnych. KRDL postuluje wzmocnienie systemu nadzoru nad jakością badań laboratoryjnych, niezależnie od miejsca ich wykonywania, w tym badań realizowanych w modelu Point of Care Testing (POCT). Samorząd wskazuje, że rosnąca liczba badań wykonywanych przy pacjencie wymaga jednolitych zasad walidacji metod, kontroli jakości oraz określenia odpowiedzialności za wynik.

Diagności postulują również większy udział w programach profilaktycznych. Jako przykład wskazują program „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”, rekomendując stosowanie ilościowych testów immunochemicznych FIT wykonywanych wyłącznie w medycznych laboratoriach diagnostycznych.

Lepsze wykorzystanie potencjału diagnostów laboratoryjnych w profilaktyce pozwoli zwiększyć skuteczność programów zdrowotnych i objąć badaniami większą liczbę pacjentów 

– dodają.

W pakiecie rekomendacji znalazły się także postulaty dotyczące zakończenia prac nad ustawą o badaniach genetycznych i ochronie genomu ludzkiego, rozszerzenia ochrony prawnej diagnostów laboratoryjnych do poziomu przysługującego funkcjonariuszom publicznym oraz zapewnienia ustawicznego rozwoju zawodowego.

Samorząd proponuje również utworzenie Komisji Wspólnej Dialogu Ministra Zdrowia i Medycznych Zawodów Zaufania Publicznego, która miałaby opiniować rozwiązania systemowe i wypracowywać standardy dotyczące organizacji opieki zdrowotnej.

W ocenie Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych wdrożenie przedstawionych propozycji pozwoli lepiej wykorzystać kompetencje blisko 18 tys. diagnostów laboratoryjnych, skrócić ścieżkę diagnostyczną pacjentów, ograniczyć biurokrację i zwiększyć bezpieczeństwo oraz jakość udzielanych świadczeń.