Coraz więcej zwolnień z powodu zdrowia psychicznego

Lawinowy wzrost zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych zaczyna obciążać polski rynek pracy. Dane z raportów Antal oraz ZUS pokazują nie tylko skalę zjawiska, ale też jego dynamikę – problemy zdrowotne pracowników coraz wyraźniej przekładają się na funkcjonowanie firm.

Najnowsze dane z raportu Antal „Aktywność specjalistów i menedżerów na rynku pracy” oraz statystyki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z „Raportu o absencji chorobowej” wskazują na wyraźne pogorszenie kondycji zdrowia psychicznego pracowników w kontekście funkcjonowania na rynku pracy. Z danych ZUS wynika, że w ostatnich siedmiu latach liczba wystawionych L4 znacząco wzrosła. W 2025 roku wystawiono 1,8 mln zaświadczeń lekarskich związanych ze zdrowiem psychicznym - o ponad połowę więcej niż sześć lat wcześniej. Jeszcze bardziej wymowny jest wzrost liczby dni absencji, który sięgnął 34,1 mln, co oznacza niemal 70-procentowy skok względem 2019 roku. Dane pokazują, że zwolnienia lekarskie związane z pogorszeniem się zdrowia psychicznego pracownika obecnie stanowią 7,9% wszystkich wystawianych oraz aż 14,1% wszystkich dni absencji chorobowej. 

Najczęstsze przyczyny pozostają niezmienne: reakcje na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia lękowe oraz epizody depresyjne. Wyraźnie rośnie jednak znaczenie kategorii związanych z wypaleniem zawodowym i przeciążeniem życiowym - w ciągu roku wzrost liczby zaświadczeń w tej kategorii wyniósł 32%, a liczby dni absencji aż 38,8%.

Dane z firm: pogarszający się dobrostan

Tendencje widoczne w statystykach publicznych znajdują odzwierciedlenie w badaniach rynku pracy. Z danych Antal wynika, że już niemal połowa specjalistów i menedżerów deklaruje pogorszenie swojego samopoczucia psychicznego w ciągu ostatniego roku. Jednocześnie tylko niewielka grupa (16 proc.) nie doświadcza objawów wypalenia lub przewlekłego stresu. Dominują symptomy charakterystyczne dla przeciążenia: chroniczne zmęczenie, spadek energii, emocjonalny dystans wobec pracy. 

Problem zarządzania, nie tylko zdrowia

Raport Antal wykazuje też silny związek między dobrostanem psychicznym a sytuacją zawodową pracowników.

Badani, których samopoczucie się poprawiło, znacznie częściej deklarowali też poprawę swojej sytuacji na rynku pracy (54%). Z kolei pracownicy, u których stan psychiczny się pogorszył, częściej oceniają swoją sytuację zawodową negatywnie i patrzą w przyszłość z niepewnością (62%) 

– czytamy w raporcie.

Karolina Korzeniewska, Strategic Client Advisor w Antal wyjaśnia, że czynniki emocjonalne coraz częściej decydują o zmianie pracy.

42% respondentów wskazuje na złe zarządzanie jako główny powód odejścia, 39% na negatywną atmosferę w pracy, a 30% na stres i problemy komunikacyjne. W efekcie rośnie zjawisko tzw. quiet quitting, czyli emocjonalnego wycofania się z pracy przy formalnym pozostaniu w organizacji 

– mówi.

Jak podkreśla, dane wskazują też, że zmiana pracy może działać jako czynnik poprawiający dobrostan – 42% osób, które zmieniły pracodawcę, zadeklarowało poprawę zdrowia psychicznego wobec 23% wskazujących na jego pogorszenie.

Rosnące koszty i wyzwanie dla firm

Długie nieobecności, narastająca rotacja i gwałtowny spadek zaangażowania – to rzeczywistość, z którą mierzą się niektóre współczesne firmy. Eksperci Antal alarmują: kondycja psychiczna pracowników stała się kluczowym czynnikiem kształtującym rynek pracy. Dla pracodawców to sygnał do zmiany strategii. Aby ratować wyniki, organizacje muszą postawić na realne wsparcie: od walki z wypaleniem zawodowym, przez wdrażanie mechanizmów wsparcia pracowników w zakresie radzenia sobie ze stresem i przeciążenie, po transparentne ścieżki awansu i nową jakość zarządzania i komunikacji.

Firmy, które zignorują te sygnały, muszą liczyć się nie tylko z rosnącą absencją, ale także spadkiem zaangażowania oraz produktywności pracowników. Z kolei organizacje, które potraktują dobrostan psychiczny jako element strategii biznesowej, mogą budować bardziej odporne i zaangażowane zespoły 

– mówi Marta Lebuda, Sector Manager w Antal Sales & Marketing.