Publikacje
Wiadomości
Pogarsza się stan psychiczny medyków

Pogarsza się stan psychiczny medyków

Zapisuję
Zapisz
Zapisane

Co trzeci medyk w Polsce sygnalizuje, że ma stany depresyjne czy lękowe. Wielu wstydzi się do tego przyznać i nie szuka pomocy. Konsekwencje takiego postępowania mogą być bardzo poważne - o problemach psychicznych pracowników ochrony zdrowia rozmawiano podczas konferencji „Bezpieczny medyk to bezpieczny pacjent” zorganizowanej przez Fundację Nie Widać po Mnie oraz Naczelną Izbę Lekarską. 


Z badań Fundacji Nie Widać Po Mnie wynika, że personel medyczny częściej doświadcza objawów depresyjnych niż osoby niewykonujące tzw. zawodów pomocowych. Ponad 30 proc. medyków wykazuje objawy depresji i innych chorób psychicznych, a połowa deklaruje objawy wypalenia zawodowego.

W 2020 r. prof. dr hab. n. med. Ewa Mojs, psycholog kliniczny, kierownik Katedry Zakładu Psychologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, przewodnicząca Rady Naukowej Fundacji Nie Widać Po Mnie przeprowadziła badania stanu psychicznego pielęgniarek w Polski i w Holandii (gdzie teoretycznie jest modelowy przykład systemu ochrony zdrowia - Holendrzy stawiają m.in. na wellbeing). Wynika z nich, że holenderskie pielęgniarki mają mniejsze poczucie wypalenia, większe poczucie przynależności do organizacji, są zdecydowanie w lepszej kondycji niż nasze.

 Pogarszająca się kondycja psychiczna polskiego personelu medycznego to m.in. efekt pandemii, ale nie tylko. W badaniu medycy zadeklarowali, że są zmęczeni nadmiernymi obowiązkami (biurowe i administracyjne czynności, nadgodziny), skarżą się na źle zorganizowany system ochrony zdrowia, ciągły stres i presję, nie są w stanie sprostać społecznym oczekiwaniom. Na pogarszający się stan zdrowia psychicznego skarżą się już studenci medycyny.

W trakcie studiów czy pierwszych lat pracy, młodzi ludzie zauważają, że praca w polskim systemie ochrony zdrowia jest bardzo trudna, ścieżka kształcenia nie odpowiada wszystkim potrzebom, brakuje odpowiedniego przygotowania choćby np. zajęć z komunikacji z pacjentem. Lekarzy nikt nie uczy, jak rozmawiać z pacjentem o trudnych wydarzeniach, młody lekarz nie jest gotowy na takie emocje, on z nimi zostaje. Wiele młodych pielęgniarek także sobie nie radzi z emocjami, których doświadczają w pracy. To wszystko prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia psychicznego 

– mówi Urszula Szybowicz, prezes Fundacji Nie Widać Po Mnie

Mówienie o zdrowiu psychicznym tematem tabu

Jak podkreślają eksperci, przyznanie się do gorszej kondycji psychicznej to wciąż jest temat tabu, szczególnie w środowisku medycznym.

Pracownicy ochrony zdrowia nie chcą mówić o swoich problemach, nie chcą być pacjentami. Oni są przekonani, że powinni być opoką dla pacjentów, są nastawieni na pomaganie innym. A to błąd. Bezpieczny lekarz to bezpieczny pacjent. Medyk ma prawo do zmęczenia, do odpoczynku. Prosząc o pomoc lekarz pokazuje, że jest odpowiedzialny, bo chce zadbać też o samego siebie 

– mówi Szybowicz.

Jak przypomniała dr Magdalena Flaga-Łuczkiewicz, pełnomocnik Naczelnej Izby Lekarskiej ds. zdrowia lekarzy, od 2017 roku w przyrzeczeniu Światowego Stowarzyszenia Lekarzy jest dodany podpunkt, który mówi o tym, że dbanie o swoje zdrowie jest wyrazem lekarskiego profesjonalizmu. 

Warto podkreślić, że zły stan psychiczny w konsekwencji często prowadzi do wypalenia zawodowego, do obniżenia jakości pracy i indywidualnego dobrostanu psychicznego pracowników ochrony zdrowia. Ma to wpływ także na bezpieczeństwo pacjentów. Przemęczony lekarz to większe ryzyko popełnienia nieumyślnego błędu. Jak wskazują badania Fundacji, coraz więcej osób zatrudnionych w placówkach medycznych doświadcza zaburzeń lękowych, depresyjnych, obniżonego nastroju, chorób psychosomatycznych, zaburzeń snu, wielu zaczyna nadużywać alkoholu. Jak podkreślają eksperci, wśród objawów wypalenia zawodowego są: niższe poczucie własnej wartości i wiary we własne umiejętności, drażliwość, niepokój, poirytowanie, chroniczne zmęczenie, chwiejność, potrzeba wycofania się z kontaktów zawodowych, zaburzenia snu, bezsilność, zaburzenia gastryczne, kardiologiczne, zburzenia pamięci, kłopoty z koncentracją.

Wielu medyków nie chce zaakceptować, że potrzebują profesjonalnego wsparcia psychicznego. Zaburzenia psychiczne to poważny problem i trzeba zmienić nasze podejście. Mamy niedobór kadry medycznej, o tym się mówi najczęściej, ale powinniśmy też zwrócić uwagę na to w jakim stanie psychicznym jest i będzie personel, który będzie nas leczył 

– dodaje Szybowicz. 

Po pomoc do obcego

W szpitalach czy innych placówkach ochrony zdrowia coraz częściej jest zapewniana pomoc psychologiczna dla personelu, m.in. spotkania z psychoterapeutami, ale zdaniem Urszuli Szybowicz, tego typu działania powinny się odbywać poza miejscem pracy medyka. 

Medyk nie będzie się zwierzał z intymnych problemów swojej koleżance-terapeutce, z którą pracuje na co dzień. Taka forma pomocy się nie sprawdza. Części terapeutycznej nie można w tym przypadku łączyć z częścią zawodową 

– mówi. 

Jedną z form pomocy jest autorski projekt wsparcia pracowników ochrony zdrowia W(y)SPA realizowany od maja 2022 r. przez Fundację Nie Widać Po Mnie. Dotychczas skorzystało z niego ok. 10-15 proc. medyków. Personel medyczny poprzez platformę internetową może umówić się z terapeutą i za pośrednictwem videokonsultacji, konsultacji telefonicznej, czatu porozmawiać o swoim zdrowiu psychicznym. Dodatkowo w ramach projektu można otrzymać dostęp do grupy wsparcia, a także webinarów, szkoleń, warsztatów, których tematyka dotyczy przede wszystkim wzmacniania zasobów, promocji zdrowia psychicznego i rozwoju kompetencji zawodowych.

Z programu W(y)SPA może skorzystać każdy pracownik systemu ochrony zdrowia, a także studenci medycyny. Obecnie w Szpitalu Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Wołominie zakończył się pilotaż.

W(y)SPA jest bezpłatnym, ogólnopolskim projektem. Od nowego roku chcemy także umożliwić medykom wyjazdy terapeutyczne dla poratowania zdrowia. Będziemy też organizować warsztaty, np. grupy Balinta, tworzyć materiały, które pomogą lekarzom zadbać o ich dobrostan 

– mówi Urszula Szybowicz.

Jak wskazują eksperci problem wypalenia zawodowego sam nie zniknie i potrzebne są działania wspierające pracowników ochrony zdrowia.

Edukacja i profilaktyka na temat zapobiegania wypalenia zawodowego w ochronie zdrowia powinna być wdrażana wśród kadry menadżerskiej, dyrektorów szpitali, pracowników medycznych każdego szczebla. Bez specjalnie skrojonych programów edukacyjnych i łatwego dostępu do pomocy psychologicznej problem będzie się tylko pogłębiać 

– dodaje Szybowicz.

 Nagranie z konferencji „Bezpieczny medyk to bezpieczny pacjent” można obejrzeć tutaj
 

Zaloguj się

zdrowie-psychiczne


Agnieszka Usiarczyk
Autor

Agnieszka Usiarczyk

Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, zwłaszcza w obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Dla Remedium pisze o sprawach ważnych dla młodego pokolenia lekarzy.

Polecane artykuły