Od 2027 roku jednoosobowe orzekanie w ZUS i nowe zasady wystawiania zwolnień

Od 1 stycznia 2027 roku znikną trzyosobowe komisje lekarskie w ZUS. Orzeczenia będą wydawane jednoosobowo w maksymalnie 30 dni. Zmienią się również zasady wystawiania zwolnień lekarskich - pacjent zatrudniony w kilku miejscach będzie mógł otrzymać L4 tylko na jedną z posad, jeśli rodzaj drugiej pracy pozwala na jej wykonywanie w czasie choroby.

Zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych otwierają drzwi dla nowych grup specjalistów uprawnionych do wydawania orzeczeń. Przepisy dopuszczają zawieranie umów o świadczenie usług z orzecznikami oraz przedstawicielami samodzielnych zawodów medycznych. W strukturach ZUS zatrudnienie znajdą między innymi:

• lekarze w trakcie szkolenia specjalizacyjnego w określonych dziedzinach medycyny,
• lekarze bez tytułu specjalisty, legitymujący się pięcioletnim stażem pracy w zawodzie i nieodbywający obecnie szkolenia,
• specjaliści w dziedzinie fizjoterapii (w sprawach dotyczących rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej),
• specjaliści w dziedzinie pielęgniarstwa (w sprawach o niezdolność do samodzielnej egzystencji).

Do głównych obowiązków lekarzy orzeczników ZUS należą:

• orzekanie o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty socjalnej oraz dodatku pielęgnacyjnego,
• kontrola prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy,
• weryfikacja wystawianych zaświadczeń lekarskich.

Od 1 stycznia 2027 roku do historii przejdą trzyosobowe komisje lekarskie ZUS. Orzeczenia będą wydawane wyłącznie jednoosobowo. Dotyczy to wszystkich przypadków, w tym postępowań w drugiej instancji inicjowanych sprzeciwem lub zarzutem wadliwości.

Do czasu wejścia w życie nowych przepisów drugą instancję nadal tworzą trzyosobowe gremia. Reforma ma na celu lepsze wykorzystanie dostępnych kadr medycznych. Pacjenci zachowają przy tym pełne prawo do ponownego rozpatrzenia swojej sprawy.

Nowe regulacje narzucają maksymalny termin 30 dni na wydanie orzeczenia. Udogodnieniem dla pacjentów będzie możliwość przeprowadzenia badania w formie e-wizyty.

Ustawodawca przewidział jednak wyjątki dla spraw o wysokim stopniu skomplikowania. W takich sytuacjach główny lekarz orzecznik lub jego zastępca mogą skierować przypadek do ponownej analizy przez trzyosobowy zespół lekarski.

Zmieni się podejście do pacjentów zatrudnionych u kilku pracodawców. Lekarz nie wystawi już automatycznie zwolnienia na wszystkie miejsca pracy.

Jeśli charakter jednego z zajęć pozwala na jego wykonywanie mimo choroby, pacjent otrzyma L4 tylko dla konkretnego stanowiska. Dzięki temu pracownik będzie mógł legalnie kontynuować aktywność zawodową w drugim zakładzie pracy.