Panel dyskusyjny 2
Pierwsze kroki w POZ – gastroenterologia (jesień 2026)
Gastroenterologia w POZ rzadko sprowadza się do jednego objawu i jednego rozpoznania – częściej wymaga rozstrzygnięcia, kiedy wystarczy leczenie objawowe, kiedy pogłębić diagnostykę, a kiedy nie wolno zwlekać ze skierowaniem.
Odcinek 10
Ile maksymalnie powinien trwać cykl steroidoterapii w zaostrzeniu nieswoistego zapalenia jelit? Jakie leki przeciwbólowe są bezpieczne u tej grupy chorych? Jak często należy wykonywać u nich badania endoskopowe? W drugim panelu dyskusyjnym prof. dr hab. n. med. Michał Kukla, prof. dr hab. n. med. Grażyna Rydzewska, dr n. med. Edyta Tulewicz-Marti, dr hab. n. med. Michał Łodyga i dr n. med. Olga Kaczmarczyk przyjrzeli się problemom, w których trafna diagnostyka, skuteczne leczenie i dobra komunikacja z pacjentem są równie ważne.
[muzyka intro] Szanowni Państwo, dziękujemy zapytania.Czas na dyskusję.Dziękuję wykładowcom za wspaniałe wykłady.I pierwsze pytanie.
Czy w przypadku zaostrzeń zapalenijelit i zastosowaniu sterydoterapii systemowej należyoprócz zastosowania witaminy D iwapnia rutynowo jeszcze dodać inhibitor pompypo-protonowej i potas?
Pozwolę sobie odpowiedzieć.Nie, proszę państwa, absolutnie niema takiej potrzeby, abyśmy rutynowo uwszystkich pacjentów, u których decydujemysię na włączenie glikokortykosteroidoterapii, wdrażali dodatkowoinhibitor pompy protonowej.Natomiast oczywiście musimy rozważyć takąsytuację indywidualnie.Być może pacjent ma innewskazania do takiego leku, natomiast samsteryd absolutnie nie jest powodemdo tego, abyśmy musieli takie po-postępowaniewdrażać.
Podobnie jeżeli chodzi o potas.Tutaj również nie ma koniecznościu każdego pacjenta.Natomiast biorąc pod uwagę, zwłaszczakiedy stosujemy przez kilka tygodni sterydy,no musimy liczyć się ztym, że mogą być jakieś działanianiepożądane.A więc musimy monitorować tegopacjenta.Między innymi oznaczenie potasu jest,dobrą praktyką, zwłaszcza w sytuacji,kiedy pacjent zgłasza nam jakieśdolegliwości, które mogłyby być z tymzwiązane i wówczas jak najbardziejczęść pacjentów może taką korzyść ztego, z tego uzyskiwać.Natomiast rutynowo tak nie działamy.
Dziękuję.Kolejne pytanie.Jak długo można stosowaćsterydy systemowe?
Zgodnie z wytycznymi maksymalny okres,który stosujemy sterydy to jest osiemdo dwna-dwunastu tygodni.My również wiemy, że tepowtarzane i przedłużane cykle steroidoterapii działajązez-- niekorzystnie dla naszych pacjentów,więc na pewno nie chcemy przedłużaćtakiego leczenia.A jeżeli pacjent tego wymaga,to jest znak dla nas, żepacjent wymaga intensyfikacji leczenia.Dlatego takich chorych powinniśmy kierowaćdo-- powinniście państwo kierować do ośrodków,które zajmują się leczeniem nieswoistychchorób zapalnych jelit.
No i bardzo podobne pytanietutaj właśnie.Co zrobić, jak pojawi siępogorszenie objawów przy redukcji sterydów powstępnym poprawie?Dodatkowo bym tu jeszcze możezwróciła uwagę na to, że zastanówmysię w takiej sytuacji, czyna pewno było ro-było to, byłowykonane te dodatkowe badanie wkierunku różnicowania na przykład, współistniejącejkoinfekcji Clostridioides difficile, bo czasamiten element może być, może byćpominięty, więc na pewno wartobyłoby stwierdzić, czy przypadkiem nie matowarzyszącego zakażenia tym patogenem.I w takiej sytuacji tymleczeniem powinno być wdrożenie wankomycyny, anie kontynuacja tej steroidoterapii.
Jeżeli jednak, brak pogorszeniaw trakcie steroidoterapii wynika ze sterei-steroidoopornościchoroby, to oczywiście kierujemy pacjentado jednostki zajmującą się leczeniem tychschorzeń.
I myślę, że zapytam tupanią profesor Rydzewską, jak długo budesonidpo osiągnięciu poprawy?
Budesonid zarówno w chorobie Leśniowskiego-Crohna,jak i we wrzodziejącym zapaleniu jelitagrubego powinien być stosowany doośmiu tygodni i po tym czasiestaramy się już tego lekunie stosować.On ma oczywiście, tak jakpani doktor mówiła, duży efekt pierwszegoprzejścia, więc na obwodzie jestgo mało i ma mniejsze działanianiepożądane.Tym niemniej dalej jest tosteryd.Dale-dale-dalej jest to steryd, którynie jest zarejestrowany w leczeniu podtrzymującym.
Ja jeszcze nawiązując do tego,o czym mówiła pani doktor, chciałamprzestrzec przed tym, że pacjentz-zmniejsza steroidy i zaczyna się czućźle to mu znowu zwiększamydawkę.My to w kółko widzimyi niestety to jest najgorsze, comożemy zrobić.Więc lepiej pomyślmy dlaczego ilepiej skierujmy tego pacjenta wcześniej doleczenia, do innego leczenia.
W chorobie Leśniowskiego-Crohna ciągle możemy,stosować azatioprynę czy metotreksat.We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubegorzeczywiście coraz mniej danych wskazuje nato, że monoterapia azatiopryną masens, więc może warto wcześniej pacjentaskierować do leczenia innowacyjnego, anie eskalować, a nie powtarzać kursysteroidoterapii czy zwiększać dawki, czyznowu, zwiększać dawki już przypróbie zejścia ze steroidów.
Kolejne pytanie dotyczące IBD.Jakie leki przeciwbólowe sąbezpieczne, a których unikać?Pani profesor, jeżeli mogę prosić.
No, powiem tak nie maleków zupełnie bezpiecznych, leków przeciwbólowych.To znaczy zależy jakie bóle.Jeżeli to są bóle brzucha,to pamiętajmy proszę państwa, staramy sięo tym mówić, napisaliśmy nawetrekomendacje na ten temat.My stosujmy leki rozkurczowe,a nie przeciwbólowe.To jest pierwsza rzecz.Jeżeli musimy, jeżeli nie wystarcząleki rozkurczowe, zastanówmy się, dlaczego pacjentma bóle brzucha.Może jest nieodpowiednio leczony, boodpowiednio leczony pacjent tych bólów brzuchanie powinien mieć.Niesteroidowe leki przeciwzapalne niestety mogą,mogą być induktorem zaostrzenia choroby, więcstaramy się unikać.A paracetamol w bólach trzewnychnie zawsze się sprawdza, chociaż jestbezpieczniejszy.Więc generalnie poza rozkurczowymi todobrych rad dla tych pacjentów niemamy.
I kolejne pytanie tutaj.To są dwa podobne.Jak długo stosować, mesalazynę?No to wiemy, że tutajpewnie cały czas.Natomiast tutaj jest jeszcze jestdrugie bardzo podobne pytanie, jak długostosować mesalazynę per rectum preparati ewentualnie kiedy rozważyć zmniejszenie dawkimesalazyny?
Jeżeli mogę odpowiedzieć również nato pytanie, to zmniejszenie dawki mesalazynyrozważamy wtedy, kiedy pacjent jestw remisji.Natomiast proszę państwa u pacjentawysokiego ryzyka nawrotu choroby, u pacjentaz rozległym zajęciem jelita mynie zmniejszamy tak szybko dawki mesalazyny.Te trzy, cztery gramy- Tojest naprawdę bardzo dobra dawka wedługnaszego badania opublikowanego świeżo UCIncrease trzy lub cztery, wcale niekonieczniecztery, ale wyższa dawka iona może również być stosowana wleczeniu podtrzymującym.Jeśli chodzi o leczenie miejscowe,to zależy, czy ono jest dołożonedo doustnej mesalazyny, bo wtedyono może być po ośmiu tygodniachmożemy, czy dwunastu tygodniach, redukować,czy też pacjent z na przykładz proktitis leczony jest wyłączniepreparatami doodbytniczymi.No to wtedy na ogół,
tak łatwo nie redukujemy albostaramy się podawać na przykładdwa, trzy razy w tygodniu, żebyw tym leczeniu podtrzymującym jakiśefekt był.Natomiast ja chciałam powiedzieć jeszczeo jednej bardzo ważnej rzeczy.Nowe rekomendacje ECHO, które, októrych wspominała pani doktor, po razpierwszy, ale to jest bardzosłaba rekomendacja, rekomendują odstawienie mesalazyny upacjentów na terapii innowacyjnej, prawda?To na razie pewnie ostrożniez tym, bo musimy naprawdę miećpacjenta w stabilnej remisji, nietylko klinicznej, ale także endoskopowej.Więc mesalazyna raz włączona narazie jest na stałe.We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubegow chorobie Leśniowskiego-Crohna w ogóle jejnie włączamy, aczkolwiek wiemy, żew rzeczywistości bywa inaczej, ale staramysię nie włączać proszę państwa,naprawdę.
Panie profesorze, pytanie tutaj dopana.Kiedy endoskopia po uzyskaniu poprawy?Czy w ogóle, no możnasię zastanowić jeszcze.Czy endoskop-- wygojenie śluzówkowe, czyliocena endoskopowa jest jednak tym, tymcelem długoterminowym.Czyli nie powinniśmy robić badań,nie, nie oceniamy na początku skutecznościleczenia na podstawie badania endoskopowego.Staramy się, tak jak mówiłapani doktor, w ciągu między tymsześciu, między sześć a dwanaściemiesięcy od początku leczenia wykonać jednakbadanie endoskopowe, ale nie zawcześnie.Nie za wcześnie.Wcześniej możemy posłużyć się naprzykład kalprotektyną, badaniem USG.Po to też robimykalprotektynę na początku, żebyśmy potem moglina podstawie dynamiki tego, tego,tego stężenia do tego markera ocenićsobie, efektywność leczenia.Tak samo badanie USG.Badanie, o którym mówimy corazwięcej.Badanie, które jest nieinwazyjne, proste,zatem też jest idealnym badaniem domonitorowania, monitorowania leczenia.Ale pamiętajmy, że to zmniejszenieobjawów będzie szybkie, natomiast zmniejszenie, zmniejszeniestanu zapalnego i poprawa wyglądujelita będzie, będzie długa.Dziękuję.
I do pani doktor pytanieiberogast a inne prokinetyki.Czy można łączyć?Czy trzeba łączyć?Jak to wygląda?No właśnie, bardzo dobre pytanie.
Według mnie STW5 nie wymagałączenia z innym prokinetykiem, ponieważ jestto preparat, który już madosyć mocne, działanie prokinetyczne.W związku z tym wydajemi się, że w zależności trzebazadać sobie pytanie, jakie sąwskazania do stosowania u danego pacjenta,przeanalizować jego historię i możezastanowić się nad innym typem leczenia,którego leku, który byśmy chcielidołączyć, ale nie łączyłabym dwóch STW5razem z innym prokinetykiem.Niezależnie który?Chyba że na przykład mamyinną sytuację.STW5 nie jest, pacjent naSTW5 na przykład nie do końcajeszcze ma odpowiedź.W związku z tym wróciłabymdo historii pacjenta, dokładnie przeanalizowałabym, porozmawiałabymz pacjentem, a może zmienićpo prostu, taktykę leczenia utakiego pacjenta.
Dziękuję.I kolejne pytanie tutaj dotyczącepewnie pacjentów z IBD, to waspekcie anemii w przebiegu tejchoroby.Czy i kiedy podawać preparatyżelaza?A jeżeli to jakie?
Nie.Może- Panie profesorze, bardzo proszę.A!Czekam jeszcze- To może Edyta,bo to jest temat pani doktorTulewicz.Ona pracuje w naszej klinice.Bardzo proszę pani Edyto.
Dziękuję.No nie ukrywam, że tou pani profesor zgłębiałam ten temat,co znalazło swoje zwieńczenie wpostaci doktoratu.Więc jeśli chodzi o preparatyżelaza u pacjentów, którzy mają nieswoistąchorobę zapalną jelit, ale niesą w momencie, nie mają zaostrzenia,w takiej sytuacji możemy jaknajbardziej preparaty doustne żelaza, zastosować.Jeśli widzimy, że niektóre preparatyrzeczywiście także mają inny troszkę mechanizmdziałania i to wchłanianie mimowszystko w preparacie doustnym można stosowaćrównież w łagodnym zaostrzeniu.Natomiast jeśli widzimy, że niema poprawy u pacjenta po trzymiesięcznejsuplementacji preparatami doustnymi albo naprzykład jest nietolerancja takich preparatów wtakiej sytuacji i częściej mimowszystko zgodnie z polskimi zaleceniami, takżezaleceniami ECHO, stosujemy jednak preparatydożylne, które są skuteczniejsze i trochęszybsze.Ale istnieje jeden z preparatów,który rzeczywiście ma działanie, nie madziałań niepożądanych, a jest skutecznyrównież w stanie zapalnym.Z tym, że jeżeli hemoglobinajest poniżej dziesięciu- Oczywiście ...To jednak stosujemy dożylnie.Dożylnie, mhm.
Więc to też szybciej, szybciejuzupełniamy.Nie narażamy pacjenta na reakcjęFentona, czyli bóle brzucha po większościpreparatów doustnych.
I jeszcze kolejne pytanie tutajwłaśnie związane z wynikami badań.Niby poprawa, ale stale podwyższonailość płytek krwi.Czy ma to jakieś znaczenie?
Płytki krwi są parametrem zapalnym,więc powinniśmy się temu przyjrzeć.To jest reakcja ostrej fazy.To jest parametr zapalny, więcto znaczy, że zapalenie się tli.Poprawa.Co to znaczy?My nie chcemy poprawy.My chcemy wygojenia błony śluzowej.
Nawiązując do tego, o czymmówił przed chwilą pan profesor Łodyga,no ja raczej sięskłaniam do kontroli po dwunastu miesiącach,a nie po sześciu, boto my wszyscy dążymy do tego,żeby robić jak najrzadziej kolonoskopię,nie robić jej niepotrzebnie.
W wrzodziejącym zapaleniu jelita grubegomożemy krótkie badanie zrobić, jeśli jesteśmyzaniepokojeni, ale w takim wypadku,kiedy mamy stale podwyższone parametry zapalne,pomyślałabym o kalprotektynie i ewentualnieo badaniu ultrasonograficznym czy nawet endoskopowym,prawda?Żeby szukać jednak zaostrzenia.Czyli tak naprawdę podstawą jesttutaj badanie nieinwazyjne, czyli oznaczenie kalprotektyny,ewentualnie innych parametrów biochemicznych morfologii,a unikanie szybkiego wykonywania endoskopii.
To jest bolączka w Polsce.Po-- najczęściej pacjent dostaje rozpoznaniew gabinecie lekarza endoskopisty i skierowaniena kolonoskopię za dwa, trzymiesiące.Nie ma po co, prawda?To naprawdę szkoda terminu, czasu,no i przygotowania pacjenta, które teżjest bardzo trudne.
Jeśli chodzi o przygotowanie, toto, co pani profesor zaznaczyła, jestważne, aby unikać barwionych płynów,bo pacjenci często myślą o klarownychpłynach, że są to płynyklarowne, a piją na przykład czerwonepłyny, które sztucznie barwione.A to niestety, no sprawia,że endoskopista no wiele rzeczy niewidzi albo przy pobraniu wycinków
dodatkowo dochodzi jeszcze do podbarwienia krwiąi wydaje się, że nomoże to być krwawienie kontaktowe, czymoże to być treść krwista,a w rzeczywistości jest to treśćrzeczywiście tylko i wyłącznie sztuczniezabarwiona i o tym należy pamiętać.
Jeśli mogę też dodać zpraktyki jogurt naturalny, także niesmakowy, bote smakowe również zawierają niestetytakże drobne elementy, które mogą przeszkadzaćw łasiecenie.I pamiętajmy o rosole, którymówiła pani profesor, że warto, żebyon był przecedzony, bo czasamipacjenci rozumieją rosół i przychodzą zzielonymi liśćmi pietruszki na przykład,tak?W naszym- Tak, klarowne płyny.Klarowne.Klarowne płyny, ale nie woda,bo to jednak przeszkadza pacjentowi bardzo.
Y, i, y, myślę, żetutaj jest ważne to, o czymjeszcze wspomniała pani profesor, bopacjenci często przynoszą wynik właśnie imówią, że mieli wykonane badaniei nic tam nie było.Ja już przekonałem się wielerazy, że za każdym razem mówię:„Proszę ten wynik przynieść nanastępną wizytę.Ja panu wierzę, ale niedo końca.Czy pani wierzę, ale niedo końca”.Bo rzeczywiście potem nic niebyło, a okazuje się, że byłpłaski polip w kątnicy, alenie był usunięty, bo było ambulatoryjnie,tak?Ale pacjent tego nie widział.Nie mówiąc już właśnie oprzygotowaniu.
I to, o czym wspomniałapani profesor o wysokiej jakości kolonoskopii,to znaczy, że badanie mabyć kompletne, a kompletne badanie tojest ileokolonoskopia.I tutaj widzę też pytanieodnośnie ileokolonoskopii, bo często zdarza siętak, że pacjent przychodzi iendoskop wprowadzono do kątnicy.Nie wprowadzano dalej tego endoskopu.Oczywiście według mnie nie jestto błędem, jak pacjent miał wykonanena przykład trzy miesiące wcześniejbadanie z innego powodu i mysprawdzamy tylko, czy polip, czynie ma wznowy po polipektomii.No jestem w stanie tozrozumieć.Natomiast jeżeli to jest pierwszebadanie albo badanie po dłuższym okresieczasu, ja uważam, że ileokolonoskopiawedług wytyczne zresztą tak mówią, powinna
być wykonana.I takie badanie, jeżeli niema ileoko-kolonoskopii, nie jest oceniony od--końcowy odcinek jelita cienkiego nopowinno być uważane jako takie niedo końca pełne.
Może- Tak, ja- Zwłaszcza kiedypodejrzewane jest zapalenie.Ja się też z tymzgadzam, bo, bo ja też zawszeweryfikuję, opis, bo częstotak: kątnicę widziano z daleka.Nie wiemy, co to znaczytak naprawdę.Niestety takie opisy się ciąglezdarzają lub nie zaintubowano jelita cienkiego.To się zdarza, ale jawtedy chciałabym, żeby napisał lekarz, żez powodów technicznych nie udałosię albo jest to wskazówka, bona przykład zastawka była zwężona.Więc no z ty-- jakopisze uczciwie to, co zrobił, towtedy no wiemy więcej.Natomiast jeśli tylko napisze, żewidział z daleka kątnicę, to niestetynic nie wiemy.Tak, jeszcze nie wiemy, zjakiego daleka widział kątnicę.To jest, to jest teżproblem.
Y, kolejny aspekt to jestjeszcze właśnie do przygotowania jelita w,u pacjentów z analogami GLP-1.Już tutaj to było,mówione, że ci pacjenci wymagają specjalnejatencji.Ale tu pani profesor Rydzewskapokazała pacjentów, którzy mają problem.To również pacjenci z samącukrzycą i nie muszą być wcaleleczeni analogami GLP-1.Jeżeli to jest wieloletnia cukrzyca,mogą tu mieć problemy z perystaltykąze względu na neuropatię.I o tym też należypamiętać i, przestrzegać tych pacjentówz wieloletnią cukrzycą, że byćmoże oni wymagają jakiegoś no bardziej,no, intensywnego przygotowania,do kolonoskopii.
Kwestia leków przeciw, krzepliwychno była tu już omawiana, więcmyślę nie będziemy poruszać,tego, tego tematu.Natomiast, więcej pytań niewidzę co do tej sesji.Także dziękuję państwu bardzo izapraszam na przerwę.Po przerwie trzecia sesja, równieciekawe tematy i zapraszam oczywiście dozadawania pytań od samego początkutrwania wykładów.Dziękuję bardzo.Dziękuję państwu, dziękuję wykładowcom ido zobaczenia.
[muzyka] Ostatnio czuję się takizmęczony, bez sił.Co się ze mną dzieje?Czemu nie spytasz swojej wątroby?To może być znak, żetwoja wątroba niedomaga.Weź lek Essentiale Max.To najsilniejsza dawka w jednejkapsułce, która komórka po komórce przyspieszaregenerację wątroby.
To jest lek.Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodniez ulotką dołączoną do opakowania itylko wtedy, gdy jest tokonieczne.W przypadku wątpliwości skonsultuj sięz lekarzem lub farmaceutą.
Esentiale Max.Regeneruj swoje życie komórka pokomórce.
[muzyka w tle] Czy wiesz, co dzieje sięw twoich jelitach, kiedy działaszna piątym biegu?Wszystko dookoła potrafi wywołać dużychaos, który zaburza mikrobiotę i równowagęorganizmu.Wtedy wzywamy sprawdzony skład.Probiotyk wieloszczepowy CDS22 Formula.Najwyższa dawka żywych kultur bakteriiz ośmiu szczepów.Wspiera odbudowę i równowagę mikrobiotyjelit.CDS22 Formula trafia w sedno.[outro muzyka]
Rozdziały wideo

Sterydoterapia: profilaktyka i czas leczenia

Postępowanie przy nawrocie podczas redukcji sterydów

Leki przeciwbólowe i dawkowanie mesalazyny

Leczenie podtrzymujące i monitorowanie endoskopowe IBD

Prokinetyki i leczenie niedokrwistości preparatami żelaza

Podwyższone płytki i ocena utrzymującego się zapalenia

Przygotowanie do kolonoskopii i jakość badania

Ileokolonoskopia, cukrzyca i analogi GLP-1















![PKwPOZ_Gastroenterologia_Sesja_2_panel_dyskusyjny[jesień2025]](https://cdn.remedium.md/image/video_thumbnail/2025/11/27/09/2-png-69280e84bf1bd.png)



![PKwPOZ_Gastroenterologia_Sesja_4_panel_dyskusyjny[jesień2025]](https://cdn.remedium.md/image/video_thumbnail/2025/11/27/09/4-png-69280f62f3e6e.png)
