Zaloguj się

Zapomniałaś/eś hasła?

lub
Logujesz się na komputerze służbowym?
Nie masz konta? Zarejestruj się
Ten serwis jest chroniony przez reCAPTCHA oraz Google (Polityka prywatności oraz Regulamin reCAPTCHA).
Treść sponsorowana

Panel dyskusyjny 3

100%
17 listopada
Odcinek 14

Pierwsze kroki w POZ – gastroenterologia (jesień 2026)

Gastroenterologia w POZ rzadko sprowadza się do jednego objawu i jednego rozpoznania – częściej wymaga rozstrzygnięcia, kiedy wystarczy leczenie objawowe, kiedy pogłębić diagnostykę, a kiedy nie wolno zwlekać ze skierowaniem.

Odcinek 14

Jaka dawka alkoholu zwiększa ryzyko zapalenia trzustki? Czy SSRI mogą nasilać objawy IBS? Czy maślan sodu może wspierać zdrowie jelit? W trzecim panelu prof. dr hab. n. med. Jarosław Daniluk, dr hab. n. med. Dorota Waśko-Czopnik i prof. dr hab. n. med. Michał Kukla rozmawiali o sytuacjach, w których pozornie niespecyficzne objawy mogą prowadzić do zupełnie różnych rozpoznań – od zaburzeń czynnościowych po poważne choroby organiczne.

Bardzo dziękuję wykładowcom za bardzo ciekawewykłady.I mamy kilka pytańproszę państwa, które dotyczą właściwiewszystkich wykładów, ale na początkuzwrócę uwagę, że rzeczywiście warto dbaćo kulturę bakteryjną, a niestetyu niektórych ludzi jest to jedynakultura jaką posiadają, więc wzwiązku z tym warto o niądbać.

Pierwsze pytanie do pana profesora:ile alkoholu trzeba wypić, żeby miećPZT niegenetyczne?

[śmiech] Doskonałe pytanie.Może tak, pijąc alkoholznacznie szybciej, możemy nabawić sięchoroby wątroby niż choroby trzustki.To po pierwsze.Po drugie uważa się,że przyjmując mie-więcej niż cztery jednostki,alkoholu na dobę możemyzwiększyć ryzyko chorób trzustki.Co to znaczy?Już mówiłem jedna, a-- jednajednostka alkoholu to są z dziesięćgramów, alkoholu czystego.Czyli mówiąc krótko jedno piwoma dwadzieścia pięć gramów.Także to, no dużo nietrzeba pić dziennie, ale regularnie, żebyjednak, rozwinąć chorobę trzustki.Pamiętajmy, że kobiety mogą mniejwypić.Zwykle o połowę mniej niżmężczyźni.

Dodajmy tu jeszcze, palenietytoniu, prawda, które nie tylko zwiększaryzyko zapalenia trzustki, ale jeżelijuż jest przewlekłe zapalenie trzustki, tosz-przyspiesza progresję, ale również zwiększaznacznie ryzyko rozwoju raka trzustki utych pacjentów.I o tym należy równieżpamiętać, że to nie tylko ryzykoprogresji, ale ryzyko, rozwojuraka.Dodatkowo jeszcze dieta bogatotłuszczowa, prawda?Jeżeli to wszystko razem połączymy,to jest taki wybuchowy koktajl, któryistotnie zwiększa ryzyko i progresjiPZT, ale to, co mówisz, czyliraka trzustki.

Kolejne pytanie to leczenie enzymamitrzustkowymi.Ogólne pytanie, no ale pewniechodzi tutaj o podejrzenie niewydolności egzokrynnejtrzustki albo w ogóle leczenie,no kiedyś się mówiło przeciwbólowe, prawda?Czy to jeszcze dalej obowiązuje,czy już nie?

Znaczy na dobrą sprawę niktnie udowodnił, że, że, podawanieenzymów trzustkowych, prawda, ma działanieprzeciwbólowe.Nie zostało to udowodnioneu ludzi, ale na pewno jeżeliktoś ma cechy niewydolności zewnątrzwydzielniczejtrzustki, czyli ma, biegunki, biegunkitłuszczowe, spytajmy się po prostu,czy-czy-czy te stolce, które oddaje pacjentna przykład nie spłukują sięz muszli klozetowej, czy ma kłopoty.To mó-- to świadczy otym, że to jest stolec tłuszczowy.

Powinniśmy takim chorym,ten chory chudnie, ma częstowzdęcia brzucha.Powinniśmy dawać mu, substytucjęenzymów trzustkowych.Ważne jest, żeby toprzyjmował w trakcie posiłku, prawda?i-i żeby w odpowiedniejdawce, czyli czterdzieści, pięćdziesiąt tysięcy dogłównego posiłku, dwadzieścia, dwadzieścia pięćdo, do przekąsek.

I krótka jeszcze odpowiedź: czyzawsze usuwać złogi z przewodu Wirsunga?jeżeli są to złogibezobjawowe, niewielkie złogi nie dają jakichśintensywnych objawów, to takiej koniecznościnie ma.Usuwamy głównie złogi objawowe, złogi,które powodują powikłania.Dobrze, czyli generalnie i endoskopowonajczęściej jeżeli jest taka możliwość alboza pomocą fali akustycznej.No tak, ESWL jest słabodostępne w Polsce.Ja nie wiem, jak winnych regionach.

Akurat ja-ja pochodzę z Podlasiai tutaj nie mamy takiej możliwości,także staramy się usuwać endoskopowo.To głównie zależy wszystko właśnieod dostępności metody i od,doświadczenia zespołu.

I pytania do pani profesor:czy leki z grupy SSRI, jakescytalopram lub sertralina często stosowanew zaburzeniach depresyjnych i lękowych mogąnasilać objawy IBS u pac-pacjentówcierpiących z tego powodu?

i tak, i nie,bo to w zależności od tego,w jakich dawkach ijak długo.Natomiast my wykorzystujemy bardzo małedawki.To są podstawowe dawki tychleków, które stosowane są wpsychiatrii.Czasami największym powikłaniem, jestnasilenie objawów biegunkowych u tych chorych.

Więc generalnie zawsze jeżeli mamy,objawy z, ze stronyjelita drażliwego na, głównieodnoszące się do, właśnie takiejpostaci biegunkowej, do zwiększonej tendencjido luźnych wypróżnień, nawet nie biegunek,to powinniśmy także,skonsultować to z psychiatrą, ewentualnie zmienićleki, ponieważ bardzo często,eskalacja dawek, leków, właśnieprzeciwdepresyjnych może również wpływać.To także jest zależne odtego, ile k-- jaki pacjentma receptorów dla serotoniny, atego nigdy nie wiemy, w związkuz czym jest to trochęmetodą prób i błędów.

Zazwyczaj włącz- my jeśliwłączamy, to włączamy najniższe dawki.Natomiast jeżeli pacjent do nasprzychodzi, jest na SSRI-ach i,ma biegunkę, ma objawy,zespołu jelita drażliwego należy także zweryfikować,leki, które przyjmuje.

Czyli tu widać z tegojest ważna postać, prawda?Tak.Czy jest to postać biegunkowa,zaparciowa- Zdecydowanie tak ...Czy też mieszana.Bo tu leki mogą miećróżne działanie i nazwijmy to różneefekty uboczne u tych pacjentów-Dokładnie ...I różną skuteczność.

I kolejne pytanie: jeżeli upacjenta z IBS obserwujemy poprawę powłączeniu probiotyku przez osiem, dwanaścietygodni, to czy w późniejszym okresiewłączamy na stałe ten probiotyk?

możemy przedłużyć terapię probiotykiem,natomiast nie ma zaleceń takich, któreby mówiły o tym, żeprobiotyk może być stosowany na stałe.Nawet nie powinno być na--nie powinien być stosowany na stałe.Po jakby uregulowania, mikrobiotyjelitowej powinniśmy właśnie zadbać o,odpowiednie dokarmianie w cudzysłowiu,bakterii, czyli właśnie ten styl życia.Dieta, która działa prebiotycznie iod tej strony również wzmacniać tośrodowisko mikrobioty.

Natomiast jeżeli pacjent widzi, żeewidentnie po zmniejszeniu, probiotyku, poodstawieniu probiotyku dolegliwości wracają, tonależy włączyć go ponownie, imoże być utrzymywany tak długo,jak długo utrzymują się objawy.Takie są też również,zalecenia, związane ze stosowaniemprobiotyków.

A czy do probiotyków ewentualnieprebiotyki?Tak.No jak najbardziej, mogąbyć stosowane, nawet powinny być stosowanechociażby w związku ze zmianądiety.No bo też jest toutrzymanie określonego środowiska.Już nie mówiąc o,produkcji kwasu masłowego, o którym siętyle mówi.To także jest efekt,prebiotyczny.

I pytanie do pana profesora.To już ode mnie, żebyteż u-ściślić.

Mówimy, że nadzorem w PZTjest, ko-- po rozpoznaniu iw czasie trwania choroby USG,prawda?Ale czy istnieje konieczność, ajeżeli istnieje, to kiedy i jakczęsto wykonanie innych badań obrazowych,na przykład tomografii czy rezonansu?może tak.

Na pewno wtedy, zawszewtedy, kiedy mamy zwiększone ryzyko rozwojuraka trzustki, prawda?Czyli, tło dziedziczne,przewlekłego zapalenia trzustki.Na pewno wtedy tak.Wykonujemy badania obrazowe typu rezonans,tomografia komputerowa, rodzinne występowanie rakatrzustki i pacjent z PZTjak najbardziej.No i zawsze wtedy, kiedyk-- zmienia się obraz, klinicznychoroby, kiedy podejrzewamy jakiekolwiek podejrze--kiedy mamy podejrzenie powikłań, które rozwinęłysię w przebiegu przewlekłego zapaleniatrzustki.W tych sytuacjach wykonujemy badanieobrazowe z kontrastem.

A czy CA 19-9 oznaczeniemarkera nowotworowego ma jakiś sens utych pacjentów?

u pacjenta z PZT,który nie ma zwiększonego ryzyka rakatrzustki nie.Natomiast ci, którzy są obciążeni,prawda, dziedzicznym rakiem trzustki to tak.

I teraz widzę pytanie domnie.Jak często wykonywać USG wprzypadku torbieli prostych?Czy wykonywać, je wzależności od wielkości torbieli?

No proszę państwa, tak jakpowiedziałem przy rozpoznaniu torbieli, jak tojest torbiel jeden cen-- czydwa centymetry, która nie budzi wątpliwości,ja nie widzę tutaj koniecznościwykonywania jakichś częstszych USG, a wiemy,że tak naprawdę raz doroku każdy pacjent powinien mieć badanieultrasonograficzne wykonane.

Natomiast jeżeli to jest większatorbiel cztero czy pięciocentymetrowa, to pokazałemtutaj państwu na slajdzie, żetak naprawdę powinniśmy to wykonywać wprzeciągu pierwszych dwóch lat cosześć miesięcy, a następnie, jeżeli tatorbiel nie rośnie, możemy zakończyćdiagnostykę albo we-ewentualnie wykonywać takie badanie,raz do roku.Natomiast, no w przypadku innychdużych torbieli, no to musimy tutajwykonywać badania oczywiście częściej, alerównież sugerować się objawami klinicznymi.Jeżeli pojawią się bóle czyinne objawy związane na przykład zuciskiem na dwunastnicę czy zuciskiem na drogi żółciowe, żółtaczka, noto predyz-- to obliguje nasto do wykonania takiego badania częściejalbo wykonania bardziej zaawansowanego badania,jakim jest na przykład, tomografiakomputerowa.

W jakim schemacie stosowaćalbendazol po leczeniu operacyjnym bąblowca?No tutaj rozumiem, że chodzipewnie o bąblowca wielojamowego.Pamiętajmy, proszę państwa, że jestto choroba, która może dotyczyć nietylko wątroby, ale również innychnarządów.Może się ona ciągnąć, rozciągaćprzez ciągłość albo przez przerzuty.I tak naprawdę w małokie-- praktycznie nie ma przypadku, gdziejest możliwe w stu procentachwyleczenie takiego pacjenta, dlatego że tezmiany najczęściej obejmują duży fragmentwątroby, mogą naciekać naczynie.I jeżeli wiemy, że badań,że operacja była totalna, więc usuniętocałą zmianę, no to tutajmożna by ryzykować po dość długimokresie, nie wiem rocznym, dwulecznymstosowaniu albendazolu przerwę.Natomiast jeżeli nie mamy takiejpewności, to w wielojamowym, bąblowcujest to praktycznie dożywotnie leczenie,albendazolem w dawce dwa razyczterysta miligramów.Oczywiście tutaj jest wymagana konsultacjaparazytologa, chirurga, który operował hepatologa, chirurgadedykowanego do operacji, no boto jest podejście multidyscyplinarne do tegopacjenta.

Natomiast w przypadku, bąblowcajednojamowego, no tutaj możemy leczyć oczywiściealbendazolem, ale możemy również utego pacjenta po włączeniu albendazolu wykonaćzabieg operacyjny z próbą usunięciatej torbieli.Może to być na otwartobądź laparoskopowo, ale istnieją również innemetody nakłucia takich torbieli ws-- bo przez cewnik bądź przezigłę i podanie albendazolu dośrodka do torbieli, a następnie aspiracjitego materiału z torbieli.I tutaj no m-można stosowaćleczenie już po zabiegu operacyjnym wcyklach na przykład co miesiącprzez jakiś tam okres czasu, aleto też jest określone warunkami,co dzieje się po zabieguoperacyjnym, badaniami diagnostycznymi, badaniami obrazowymi.

I kolejne pytanie, czy slajddotyczący, zalecanych badań i markerównowotworowych dotyczy jakichkolwiek, zmian,w tym również torbieli?No, tak jak państwupowiedziałem, w przypadku USG, jeżeli tojest pewna torbiel i niemamy tutaj żadnych wątpliwości, że jestto torbiel łagodna albo ma--nie mamy żadnych wątpliwości, że jestto naczyniak, czy nie mamyżadnych wątpliwości, że jest to FNH,no nie musimy robić żadnychmarkerów nowotworowych, dlatego że one namnie wyjdą podwyższone, ale jeże--a jeżeli wyjdą, to nie zpowodu tej stwierdzonej zmiany.Pamiętajmy, że nawet w przypadkuraka wątrobowokomórkowego to nie wszystkie nowotworydają wzrost alfafetoproteiny.Dlatego te markery nowotworowe niesą ogólnie zalecane do diagnostyki inadzoru na przykład nad rakiemwątrobowokomórkowym u pacjentów z MASLD czypacjentów z marskością wątroby, dlategoże o ile ich specyficzność jestdość wysoka, to czułość jest

bardzo niska i większość małych zmiannie spowoduje wzrostu alfafetoproteiny.Natomiast niewielki wzrost alfafetoproteiny możebyć wykrywany w przewlekłym stanie zapalnymczy właśnie w zaawansowanej marskościz przebudową, włóknistą wątroby.A więc jeżeli mamy pewnerozpoznanie na podstawie jednego czy dwóchbadań, najczęściej dwóch badań obrazowych,że jest to zmiana nie nowotworowa,nie musimy w ogóle takichmarkerów, powtarzać ani wykonywać.

I jeszcze pytanie do paniprofesor na temat: a maślan wIBS?To już częściowo odpowiedziałaś nato pytanie, ale proszę o stosowneuzupełnienie.

Tak, to jeszcze.Tak można stosować jak najbardziej.Jest to element, który napewno wspiera mikrobiotę jelitową.Wspiera też stabilność bariery jelitowej.I to jest też takiczynnik, który powinien być wsparciem dla,dla utrzymania tej integralności.Natomiast bardzo dużo pacjentów, towiemy z naszej praktyki, włącza sobiesam ten maślan i wieleosób odczuwa mniej lub bardziej spektakularnąpoprawę.Natomiast na pewno przy przewlekłejterapii można spróbować włączyć go przynajmniejna trzy miesiące w odpowiedniejformie, tak żeby miało, miało tosens.Ale to także można tutajsię odnieść do tego wcześniejszego naszegopytania à propos prebiotyków, czylitakiego łączonego stosowania łącznie z prebiotykoterapią.Jak najbardziej tak.

A jeszcze temat ma-- błonnikarozpuszczalnego.U kogo tak, u kogonie?

Tak naprawdę to błonnik rozpuszczalnymoże być stosowany u każdego.My kojarzymy głównie błonnik przedewszystkim z zaparciami i tutaj jakbyjest pierwsze wskazanie, że powinienbyć on stosowany.Natomiast się okazuje, że jakoprebiotyk ma również dobre działanie, jeżelichodzi o nie tylko regulacjęwypróżnień, ale właśnie również regulację mikrobioty,czyli tą regulację komunikacji międzyośrodkowym układem nerwowym a jelitem, czylistabilności mikrobioty.Co więcej, są badania, którepokazują, że u pacjentów z postaciąbiegunkową zespołu drażliwego również odnosząoni korzyść.Dlaczego?Dlatego, że błonnik chłonie wodę,w związku z czym może wpływaćna lepszą konsystencję i poprawęjakości stolca, co też jest pomocnew utrzymaniu i-i kontroli re--tych dolegliwości u chorych.Więc nie tylko w zaparciach,ale można powiedzieć, że w każdejsytuacji, do której, w którejmamy zaburzoną mikrobiotę, możemy wspomagać siębłonnikiem rozpuszczalnym, jako także prebiotykiem.

Jeszcze raz dziękuję wykładowcom.Dziękuję państwu i spotykamy sięw następnej sesji za dziesięć minut.Dziękuję.

[muzyka] Ostatnio czuję się takizmęczony, bez sił.Co się ze mną dzieje?Czemu nie spytasz swojej wątroby?To może być znak, żetwoja wątroba niedomaga.

Weź lek Essentiale Max.To najsilniejsza dawka w jednejkapsułce, która komórka po komórce przyspieszaregenerację wątroby.To jest lek.Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodniez ulotką dołączoną do opakowania itylko wtedy, gdy jest tokonieczne.W przypadku wątpliwości skonsultuj sięz lekarzem lub farmaceutą.

Essentiale Max.Regeneruj swoje życie komórka pokomórce.

[muzyka] Czy wiesz, co dziejesię w twoich jelitach, kiedy działaszna piątym biegu?Wszystko dookoła potrafi wywołać dużychaos, który zaburza mikrobiotę i równowagęorganizmu.

Wtedy wzywamy sprawdzony skład.Probiotyk wieloszczepowy CDS 22 Formula.Najwyższa dawka żywych kultur bakteriiz ośmiu szczepów.Wspiera odbudowę i równowagę mikrobiotyjelit.CDS 22 Formula trafia wsedno.[muzyka]

Rozdziały wideo

Czynniki ryzyka chorób trzustki i leczenie niewydolności

Czynniki ryzyka chorób trzustki i leczenie niewydolności

00:00:00
·
3 minuty
Leczenie IBS i wpływ probiotyków

Leczenie IBS i wpływ probiotyków

00:03:21
·
3 minuty
Diagnostyka PZT i monitorowanie torbieli

Diagnostyka PZT i monitorowanie torbieli

00:06:21
·
2 minuty
Leczenie bąblowca i znaczenie markerów nowotworowych

Leczenie bąblowca i znaczenie markerów nowotworowych

00:08:40
·
3 minuty
Maślan i błonnik rozpuszczalny w IBS

Maślan i błonnik rozpuszczalny w IBS

00:11:40
·
3 minuty
Reklamy preparatów wspierających wątrobę i mikrobiotę

Reklamy preparatów wspierających wątrobę i mikrobiotę

00:14:13
·
4 minuty