O jedzeniu i cukrzycy w POZ

Witam państwa bardzo serdecznie.Postaram się teraz Państwa wprowadzićw świat żywienia, w świat właściwejdiety, skierowany oczywiście do osóbz cukrzycą.

Proszę mi wybaczyć, będę używałasłowa dieta.Jest to teraz może małopoprawne politycznie hasło, ale jest tosłowo krótkie, a że mamdużo do powiedzenia, no to taksobie uproszczę trochę ten wykład.

Postaram się w trakcie swojejwypowiedzi odpowiedzieć również na następujące pytania.Czy właściwie mówić o tymjedzeniu w warunkach gabinetowych?Co mówić i jeśli co,to w jaki sposób?To też jest bardzo ważnei kto właściwie za to odpowiada?Gdzie są granice tych naszychkompetencji?

Zaczynając niestety od takich antyprzykładów, to są niestety naprawdę cytatyz życia wzięte.To są hasła, które nousłyszeli kiedyś moi pacjenci z ustlekarzy i lekarek.W ten sposób, drodzy państwo,poradnictwo żywieniowe na pewno się nieodbywa.Są to hasła, po pierwszemało poprawne, mało merytoryczne, ale teżtak naprawdę mało wnoszące wżycie pacjenta.

No sformułowanie proszę już nigdynie jeść owoców, proszę spróbować dietetykę,to proszę schudnąć, proszę wziąćsię w garść.Ta dieta nie ma znaczenia,włącza GLP-1.

No bardzo mało poprawne hasłai tak naprawdę pacjent nadal zostajez wieloma pytaniami i niewie co ma robić, no żebywiedzieć co mówić temu pacjentowiw takim razie, no to oczywiścietrzeba zapoznać się z wszystkimirekomendacjami.

Dlatego też fragment wytycznych odPTD z najnowszych z tego roku.Jak widzicie wątek żywieniowy, wątekedukacji dietetycznej się przewija i jestwskazywana tutaj konieczność uwzględnienia równieżw rozmowie z pacjentem edukacji żywieniowej.

Właściwie w trakcie każdej konsultacji,każdej wizyty u każdego pacjenta zcukrzycą.Powinna to robić oczywiście osobado tego uprawniona.Ja bym też dodała wyedukowana.

Kontynuując zaleceniami PTD, tutaj Państwowidzicie dużo takich magicznych liczb, którenie wiem, czy umiecie przełożyćna realne zalecenia żywieniowe.Natomiast no to jest to,skąd się biorą dalsze diety, dalszestyle odżywiania, które będziemy zalecaćpacjentom.

Główne pytania ile węglowodanów, ilebiałka, ile tłuszczu?Zacznijmy może od tego, cojest prostsze, czyli białko.Pomijam pacjentów nefrologicznych z powikłaniaminerkowymi.Taki standardowy pacjent z cukrzycą,minimalne spożycie to jest gram białkana kilogram masy ciała, aletak naprawdę będzie tutaj szereg sytuacji,kiedy powinniście Państwo wspomnieć, żebyspożywać tego białka więcej To jestprosta wskazówka, prosta rada.Te sytuacje to oczywiście pacjencistarsi, niedożywieni czy na granicy niedożywienia.Warto wyłapać ten moment izaproponować większe spożycie białka.To nie będą tylko osobybudujące masę mięśniową, ale także którerozpoczynają odchudzanie.Tutaj będziemy walczyć o utrzymaniejak największej masy mięśniowej.To białko w większych ilościachniż zdecydowanie ten jeden gram tobędzie za mało, będzie pożądane.

Jeśli chodzi o tłuszcz.Ile?Pomińmy może na razie tękwestię.Pytanie tak naprawdę o jakośćtego tłuszczu i na tym sięw pierwszej kolejności skupiamy.Mniej nasyconych kwasów tłuszczowych, więcejnienasyconych i stanoli steroli roślinnych.Zaraz powiem może bardziej ludzkimjęzykiem, co to właściwie oznacza, alew skrócie generalnie ograniczamy tłuszczodzwierzęcy.W nadmiarze no nie będzieon pożądany absolutnie u pacjentów diabetologicznych.

No i najważniejsze pytanie częstotak główny wątek, który interesuje pacjentówile właściwie tych węglowodanów?Bo oczywiście taka prosta myślim lepiej, tym lepiej, im mniejtym lepiej, a może najlepiejwcale?No to są takie pomysły.Oficjalnie odnosząc się do rekomendacji,uśredniamy to do tych czterdziestu pięciuprocent węglowodanów Pytanie, co tooznacza?W pierwszej kolejności skupiamy sięznowu na jakości.Podobnie jak z tym tłuszczem.Czym innym będzie, nie wiem,sto pięćdziesiąt gramów węglowodanów pochodzących zwarzyw, ze strączków i produktówpełnoziarnistych, a czym innym sto pięćdziesiątgramów, ta sama ilość główniez produktów takich dosładzanych, z białejmąki przy niskim spożyciu warzyw.Te czterdzieści pięć procent odnosisię do zapotrzebowania kalorycznego pacjenta.To też trzeba umieć wyliczyći te czterdzieści pięć procent będzieprzekładało się na inną zawartośćgramów węglowodanów w diecie pacjenta.

Natomiast oczywiście będą sytuacje, kiedywęglowodanów pacjenci będą spożywali więcej albomniej.Pacjenci aktywni bardzo fizycznie.Czy zdarzy się Wam pacjentna przykład pracujący gdzieś fizycznie nabudowie?No trudno jest zalecać takiemuczłowiekowi dwa skromne posiłki o bardzoniskim spożyciu węglowodanów.W drugą stronę oczywiście możemysię ośmielić bardziej i zredukować węglowodanydo takich niższych wartości.Ja w swojej praktyce zazwyczajnie schodzę poniżej trzydziestu procent, ale

te trzydzieści procent będzie naprzykład oznaczało przekładając na jakieś realneilości jedzenia, prawdziwe produkty, żebędzie miejsce, żeby umieścić w tymśniadaniu kromkę, dwie pieczywa pełnoziarnistego,w obiedzie kaszę gryczaną, a wkolacji płatki owsiane.To są głównie węglowodany złożone,produkty wysokobłonnikowe, a błonnik to jestbardzo ważny składnik dla naszychpacjentów Więc idziemy zgodnie z rekomendacjami.Widzicie, nawet jak obcinamy dojuż niższych wartości te węglowodany, nadalmożemy umieścić trochę tych produktóww naszej diecie.

To wszystko jest prawidłoweEee, mojaogromna prośba — nie wskazujmy bezpiecznychilości spożycia alkoholu.Nie dawajmy takiej, furtkipacjentom na umieszczanie alkoholu w codziennejdiecie i kombinowanie gdzie mogę,ile i jak.No umówmy, że każda ilośćalkoholu szkodzi.Oczywiście pacjent zrobi co uważa,ale my dawajmy od razu,dobry przekaz.

Też tutaj pacjenci często zapominają,że alkohol wpływa na glikemię.Te czyste procenty stwarzają czasemryzyko niedocukrzenia, szczególnie jeśli pacjent wtym czasie nic nie je,a szczególnie jeśli to nie będąwęglowodany, a bardziej białko itłuszcz.Też przy zwiększonej aktywności fizycznejw tym czasie.Więc też trzeba poinformować pacjentao takim ryzyku hipoglikemii Przekładając teraz

te wszystkie magiczne liczby narealne produkty właśnie — czego więcej,czego mniej?No to jest coś, comoże państwo już kojarzycie — więcejtłuszczów roślinnych i rybich: orzechy,pestki, nasiona awokado, olej z oliwy,olej rzepakowy.Mniej tłuszczu od zwierzęcego.Kierujemy się również w stronęproduktów roślinnych, białka roślinnego.Naprawdę jesteśmy na tyle wstanie dobrze skomponować posiłki, wegańskieczy wegetariańskie, aby uzyskać kompletaminokwasów, to nie jest żaden problem.To białko naprawdę jest wysokiejjakości Jeśli bardziej wybieramy mięso inabiał, to jednak w tejwersji o-o niższej zawartości tłuszczu zewzględu właśnie i na tenasycone kwasy tłuszczowe, ale również, żebyobniżyć kaloryczność posiłków.W tłuszczu jest największa kondensacjakalorii.

To jest łatwy sposób, abytych kalorii spożywać mniej Bardzo ważnyskładnik — to, na czymbardzo często się skupiam — błonnikpokarmowy, w tym skrobia oporna.Im więcej, tym lepiej.To jest produkt, który obniżaładunek glikemiczny posiłków, zwiększa uczucie sytości.Co jest ważne, żeby nasipacjenci po drodze nie podjadali, żebyta glikemia utrzymywała się nastabilnym poziomie.Zapobiega zaparciom, usprawnia właśnieperystaltykę.Świetnie dba o mikrobiom jelitowy.Także ten błonnik pokarmowy konieczniew naszej diecie powinien się unas wszystkich tak właściwie znajdowaćA drodzy Państwo, to są właśnieprodukty węglowodanowe, tylko te węglowodanyzłożone, pełne ziarno w skórce, wtej łupince, w pestkach, nasionach.Ograniczamy cukier oczywiście.

Dobrym rozwiązaniem, może nie docelowym,ale pośrednim będą słodziki.Więcej tych naturalnych niż sztucznychwłaśnie w kontekście zachowania dobrego mikrobiomujelitowego.Mniej soli, więcej pozostałych przypraw.Nawadniamy się płynami, które niemają kalorii, które nie mają węglowodanów.No i zwiększamy jakość tejdiety, tą gęstość odżywczą tak zwaną,a kaloryczną zazwyczaj ograniczamy.

No bo to są pacjenciczęsto, którzy muszą zredukować masę ciałano pacjenci lubią prosteschematy, więc to jest jeden ztych sposobów, który może, nonie wygląda jakoś bardzo profesjonalnie, alepo prostu się sprawdza.

Tak, pokazuję w dosyć łopatologicznysposób pacjentom, co z czym łączyć,bo to jest bardzo ważne.Nie tylko ja wiem, któreprodukty są dobre, ale jak terazto połączyć w jeden dobryposiłek Zawsze źródło węglowodanów w postaciwarzyw — im więcej, tymlepiej.Produkt typowo węglowodanowy, taki, którybędzie miał bardzo dużo błonnika pokarmowegoi zawsze w towarzystwie, noraczej chudego białka i zdrowych tłuszczów.Produkty takie czysto cukrowe, ztymi węglowodanami szybko wchłanianymi, no niepomiędzy posiłkami, bo będą zwiększałyzapotrzebowanie na insulinę.Raczej w obrębie posiłku czyzaraz po, oczywiście w mniejszej ilości

Jak nazwać taką dietę?Bo pacjenci oczywiście będą oczekiwali,żeby dać tutaj jakieś konkretne hasło,które będą mogli sobie późniejsprawdzić gdzieś w internecie, poczytać, pooglądać.Może nudy, ale to właśniejest ta dieta śródziemnomorska, która spełniate wszystkie wytyczne, na którychpowinniśmy bazować i też, drodzy państwo,jest możliwa po prostu dozastosowania w takim życiu codziennym.To nie tylko chodzi oto, żeby dieta spełniała tak techniczniewszystkie kryteria dobrej diety wcukrzycy, ale również była bezpieczna imożliwa do w sumie samodzielnegozastosowania przez pacjenta.

Yhm, w związku z tym,idąc w stronę bardziej rygorystycznych diet,stwarzamy ryzyko, że ten pacjenttemu nie podoła.Też jakby nie sposobem jestutrzymanie czegoś przez dwa, trzy tygodnie,bo później znowu tak, zaczynamytak naprawdę od nowa i kombinujemy,jak tą dietę na nowodobrze zbilansować.

To będą tego typu posiłki.Na pewno tutaj zauważycie trochęwęglowodanów.To są świetne posiłki, bardzodobrze zbilansowane, które umożliwiają uzyskanie prawidłowychglikemii Jakieś alternatywy?Oczywiście nie tylko dieta śródziemnomorska.

Możecie używać Państwo hasła dietadash, która bardzo przypomina właściwie tąśródziemnomorską diety.Dieta MIND, która jest połączeniemjednej z drugą.Dieta portfolio.

Natomiast krążymy cały czas wokółtych samych zasad tak naprawdę Częstepytanie również właśnie od pacjentóww stronę lekarzy, lekarek co zdietami takimi skrajnie niskowęglowodanowymi czywręcz dietą ketogeniczną?Warto?Nie warto?Hit czy kit?

No, podchodząc bardzo merytorycznie dotematu, oczywiście mamy pewne wskazania.Na pewno to będzie lekoopornapadaczka u dzieci.Parę innych potencjalnie — narazie mówię potencjalnie — sytuacji chorób,gdzie być może znajdzie zastosowanie.Natomiast no tutaj nie mamyjeszcze takich oficjalnych rekomendacji.Dużo znaków zapytania Natomiast w

kontekście pacjentów diabetologicznych i pacjentów, którzymuszą zredukować masę ciała, tewszystkie takie korzyści, które się wymieniaw kontekście diety keto.Już mówiąc w skrócie, tochudnięcie oczywiście, no nic dziwnego, wrzucamogromną grupę produktów, jem mniejkalorii, więc chudnę.Natomiast tu nie dzieje siężadna magia.Ja nie chudnę, nie chudnębardziej, tylko szybciej, bo mamy mniejtej treści jelitowej i tracimyglikogen, zapasy glikogenu i również wodęw związku z tym.

W szerszej perspektywie czasu myjuż wiemy na podstawie metaanaliz, żechudniemy podobnie.Poprawa profilu lipidowego, insulinowrażliwości, hemoglobinyglikowanej to jest wszystko to samo,co my możemy uzyskać możew takich bardziej komfortowych warunkach, typuwłaśnie korzystając z diety śródziemnomorskiej.

Wysoki poziom sytości oczywiście tojest ogromny plus tej diety, aleznowu poczucie sytości możemy zwiększaćpoprzez dokładanie większej ilości białka doposiłków czy błonnika pokarmowegoParę minusów,

bo tutaj nam się lampka zapala.No, jest to dieta restrykcyjna,trudna do zastosowania w życiu codziennym.Pacjenci często nie rozumieją tejdiety samodzielnie, nie komponują tych posiłkówprawidłowo.Zazwyczaj spożywają masę tłuszczu odzwierzęcego.Tak?Nie wiem, jakiś boczek, kiełbasa,salami, masło i sery żółte.No to, to nie oto w tej diecie chodzi.

Em, możliwe też jest przyokazji znowu przy nieumiejętnie robionej diecieketo nadmiar białka.Nie zawsze będzie to wskazaneu naszych pacjentów.No i oczywiście potencjalne niedobory,chociażby ten błonnik pokarmowy, który jestbardzo ważny.

W związku z czym, jabym tak populacyjnie, tak nierzucała w stronę pacjenta weter, że a proszę spróbować dietyketo, bo ona nie będziezawsze bezpieczna, wymaga koniecznie kontroli ilekarza i dietetyka w tymczasie i takiej no porządnej edukacji.

I pytanie, czy jest senstak się męczyć tak naprawdę, skoromożemy uzyskać świetne wyniki wtrochę inny sposób?Czyli tak ta dieta niepowinna wyglądać.A to jest to, coczęsto pacjenci robią.Krótko, szybko.

Okna żywieniowe.Częste pytanie również o pacjentów.No tu żadnej magii niema.Po prostu jemy mniej, bomamy mniej czasu na zjedzenie posiłków.Dlatego ograniczamy tak chcąc niechcąc, kaloryczność.Natomiast, no drodzy państwo, niewiem, czy znacie jakby pełną definicjęokna żywieniowego.Założenie jest takie, że jemco chcę, ile chcę, byle zmieścićsię w tym czasie,założonym.No a wiemy, że jakość,ilość ma znaczenie, więc czasem wychodzitak, że oczywiście mieszczę sięw oknie żywieniowym, zaczynam chudnąć, alejakość diety bardzo podupada igeneralnie mamy więcej znowu sytuacji problematycznychniż realnych korzyści No tojest to, z czym ja naco dzień walczę.

Czyli to są prawdziwi ekspercidla naszych pacjentów.Trzeba wiedzieć, co w trawiepiszczy, jak chce się uprawiać takieporadnictwo żywieniowe, żeby umieć uargumentować,dlaczego może nie zawsze dieta keto,dlaczego może nie post Dąbrowskiej?Dlaczego nie ma czegoś takiego,oczyszczanie organizmu za pomocą diety?To krąży po internecie całyczas.

Takie pytania odnośnie diety mogąsię Państwu i w ogóle stylużycia i stylu odżywiania, aktywnościfizycznej przydać w gabinecie z tegowzględu, że czasem trzeba tąinsulinoterapię trochę w inny sposób ułożyćNo co innego będzie, kiedypacjent spożywa rzeczywiście trzy posiłki wciągu dnia, ale co jeślion będzie jadł cztery posiłki?Wszystkie węglowodanowe?A co jeśli bardziej bazujewłaśnie na białku i tłuszczu iczęść posiłków w ogóle tychwęglowodanów nie zawiera?Trzeba podpowiedzieć, czy podać tutajtą insulinę, dodać bolus posiłkowy, czymoże jednak nie Co wsytuacji zwiększonej aktywności fizycznej, pracy zmianowej?Nie oszukujmy się, to będąosoby, które spożywają w nocy posiłeki one nie wiedzą, czypodać insulinę, czy nie.Zdarzają się pacjenci z lękiemprzed hipoglikemią, którzy też nie wiedzą,jak obsługiwać prawidłowo CGM-y.Tutaj no ta edukacja obszernaw kontekście takich zaleceń żywieniowych jestpotrzebna i dostosowywania czasem winny sposób samego leczenia.

W związku z tym, skorojest tyle różnych wątków do poruszenia,a tak naprawdę dieta powinnabyć dostosowana indywidualnie, każdy jest inny,to może po prostu itak bym proponowała kierować pacjentów dospecjalistów, którzy może nawet nietyle będą mieli większą wiedzę, alewiększą praktykę i więcej czasuniż państwo Dostęp do dietetyków oczywiście,heh, no, jest mało optymalny,póki co.

Pozostawia wiele do życzenia, noale korzystajmy z tego, co możemy.Fajnie wiedzieć, gdzie ten dietetykobok się znajduje, żeby pokierować pacjentado sprawdzonej osoby, do dietetyka,który się będzie specjalizował w danejjednostce chorobowej.No, tutaj warto zwrócić uwagęoczywiście na istniejącą opiekę koordynowaną.Nie zawsze, nie wszędzie jestdostępna.Natomiast tutaj, z czego jasię ogromnie cieszę, zostało zniesione tenlimit poprzedni, poprzedni na poradyedukacyjne do sześciu, konsultacje dietetyczne dotrzech.Teraz rozliczamy to łącznie, tak,te świadczenia rocznie.Możemy dziewięć takich konsultacji odbyći one mogą być wszystkie poświęconena pracę z dietetykiem.I to zaczyna się taknaprawdę sensowna praca nad zmianami nawykówżywieniowych.To, co tutaj profesor wcześniejteż mówił w trakcie panelu dyskusyjnego.To robi się powoli, robisię przez lata, więc potrzebna jestdługa współpraca z dietetykiem istopniowe przestawianie się na nowy tryb

funkcjonowania, no-nowy tryb życia Krótkow kontekście farmakologicznego leczenia otyłości.Tutaj, drodzy Państwo, temat dietyrównież powinien się pojawić.To nie jest tak, żemogę jeść, co chcę.Ta jakość żywienia ma ogromneznaczenie.To państwa obowiązkiem tak naprawdęczasem jesteście pierwszym ogniwem, jest ocenastanu odżywienia, dokonanie tak naprawdępomiarów, chociażby masy ciała i wzrostu.Proponuję nie bazować na deklaracjachpacjentów.Oni naprawdę potrafią przedstawić masęciała sprzed pięciu, dziesięciu lat ito waszym zadaniem jest równieżrozpoznanie czy otyłości, czy nadwagi iskierowanie pacjenta, no do dalszegoleczenia, w tym oczywiście farmakologicznego, aleznowu skierowanie też do specjalistyod żywienia.To jest również waszą rolą.

Z takimi wytycznymi możecie sięzapoznać.To są akurat rekomendacje PolskiegoTowarzystwa Leczenia OtyłościŻeby to właśnie niewyglądało tak jak tutaj.To jest dosłownie gdzieś tampost sprzed dwóch, trzech dni, którymi wyskoczył na Facebooku, anależy do wszystkich możliwych grup odnośniediety w cukrzycy, odchudzania, nowychtechnologii w diabetologii i czeka-- czytambardzo często ciekawe posty.No nie powinno to właśnietak wyglądać, jak u tej kobiety,która już jest od parumiesięcy na GLP-1.Udało się zredukować już parękilogramów.Następna konsultacja lekarska dopiero zaparę miesięcy.A po drodze ani jednejrozmowy na temat diety, ani jednejrozmowy z dietetykiem.

Jak dieta wygląda w trakcieleczenia otyłości?Przedstawiam Państwu dokładnie tą samątabelę co wcześniej.To jest dobra baza.Idziemy w stronę właśnie tegotypu nawyków żywieniowych.Natomiast, no nie zawsze jesttak prosto.Czasem tą dietę trzeba zmodyfikowaćbardziej, może w mniej oczywisty sposób,no bo zdarzają się oczywiścieobjawy niepożądane.One najczęściej nie trwają jakośbardzo długo, ale my też jużtutaj możemy wkroczyć i działać,żeby ułatwić trochę życie pacjentów i-inie zniechęcać ich do tejterapii.

To też trochę o tochodzi Więc różne rozwiązania ze stronyżywieniowej na brak odczuwania głodu,na zbyt szybkie uczucie sytości.Co kiedy pojawiają się nudności,wymioty?Takie zalecenia już coraz częściejsię pojawiają i są też doznalezienia przez pacjentów w internecie.Będą pacjenci, którzy bardziej będątutaj cierpieli na zaparcia.Wtedy zwiększamy spożycie błonnika pokarmowego,na przykład więcej fermentowanych produktów, tłuszczu,a będą pacjenci, którzy powinniczasowo stosować dietę łatwostrawną, bo występująbiegunki Kwestia niedoborów to teżcoś, o co powinniśmy, powinniście zahaczyći wkraczać z suplementacją.

Natomiast jeśli chodzi o totempo redukcji masy ciała, drodzy Państwo,jakby tutaj zasady tego odchudzaniato są takie same.Czy ja jestem na GLP-1przykładowo, czy ja po prostu chudnę,bo mam odpowiednie zasoby dotego, jestem w stanie sama ograniczyćkaloryczność diety i zmieniać jąi iść w tą dobrą stronę.Chcemy utrzymać to zdrowe temporedukcji.

Nie dążymy do tego, żebypacjent w ogóle nic nie jadłJa myślę, mam nadzieję, żetu będę zgodna z tym, co,co było mówione wcześniej przezwszystkich specjalistów, no ale staramy siębyć na tej skutecznej, jaknajniższej dawce, dopóki ona jest skuteczna.Zwiększamy dopiero, kiedy następuje brakdalszych efektów, a nie tak, żeod razu dajemy maksimum możliwe,tak, danego leku Pacjenci boją sięo efekt lodu, jojo.Niektórzy oczywiście mają od razutakie założenie, że kiedyś zrezygnują zastosowanialeków.Pytanie, czy to oczywiście będziesensowne i właściwe.

Natomiast żeby nie było tegoefektu jojo tak zwanego, dbamy omasę mięśniową, zwiększając między innymispożycie białka Znowu moje takie 5wskazówek dla takich pacjentów, żebyzahaczyć o wątki żywieniowe.To co możecie wskazać: więcejbiałka, znowu.Jeśli produkty typowo odzwierzęce tote chudsze, ograniczamy tłuszcze odzwierzęce, więcejteż produktów wysokobiałkowych, ale możeteż powinniśmy wkroczyć z ONS-ami Więcejtłuszczów roślinnych i rybich niżzwierzęcych.Błonnik pokarmowy bardzo ważny aspekt.My możemy suplementować błonnik pokarmowy.Szczególnie fajny jest ten takzwany rozpuszczalny, który jest łatwostrawny, naprzykład babka płesznik albo babkalancetowata.Nawodnienie bez kalorii i treningsiłowy.Tutaj też polecam to powiedzieć,bo niestety bez aktywności fizycznej samymwiększym spożyciem białka, no taredukcja masy mięśniowej będzie zbyt bardzopostępować, tak?Będzie to niekorzystne dla pacjenta

Krótko już ostatnie moje zdania.Zdarzają się pacjenci niedożywieni również.To będą osoby starsze, tak?Pacjenci cukrzycowi, którzy no wchodząw niedożywienie lub są na granicyniedożywienia.Czasem więcej białka, a czasemteż trzeba włączyć żywienie takie kompletnie.Nie tylko więcej białka, ale

wszystkich innych makroskładników Podsumowując, co państwowłaściwie możecie zrobić?Mamy różnego rodzaju narzędzia pracy,materiały dla pacjenta.No ale po kolei.Oceńcie proszę tą, ten stanodżywienia pacjenta.Zwróćcie uwagę, że to jedzeniema znaczenie i że to jestteraz ten moment, żeby tozmieniać.Kiedy pacjent jest zmotywowany, kiedyzaczyna stosować prawdziwe leczenie otyłości farmakologiczne,wtedy tą dietę zmienia się

łatwiej i to wymaga czasu Jeśliczujecie się na siłach, wskażciedwa, trzy konkretne zalecenia żywieniowe.Nie opisujcie wszystkich możliwych diet,bo znowu pacjent wychodzi i niewie, co ma robić.Można coś zapisać, można cośwydrukować.Tutaj wskazuje dobre źródła, gdzie

są przygotowane materiały dla pacjentów ina końcu myślę najważniejsze itak by było idealnie, optymalnie, mamnadzieję, że tak kiedyś będzie,że każdy pacjent będzie miał możliwośćkonsultacji z dietetykiem Proszę toprzedstawiać jako zalecenie lekarskie, kierować dodietetyków w ramach opieki koordynowanej.Jak macie fajną relację jużz jakimś die-dietetykiem, wypracowaną współpracę, toco nam ułatwia życie?Taka ostatnia wskazówka i prośbato przekazanie wcześniej dzienniczka żywieniowego, takabyśmy my już mogli odrazu rozmawiać o konkretach z pacjentem.No bo tego, tego czasutych konsultacji nie jest za wiele.Dziękuję bardzo