Alivia alarmuje: planowane cięcia w NFZ mogą ograniczyć diagnostykę i leczenie onkologiczne

Projekt zmian w finansowaniu badań diagnostycznych oraz zapowiedzi dalszych oszczędności w systemie ochrony zdrowia wywołały sprzeciw organizacji pacjenckich. Onkofundacja Alivia ostrzega, że redukcja wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia może przełożyć się na pogorszenie dostępności świadczeń i opóźnienia w rozpoznawaniu nowotworów. Organizacja zwróciła się o pomoc do premiera. 

Opublikowany 11 marca projekt zarządzenia prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zakłada zmiany w finansowaniu kluczowych badań diagnostycznych, takich jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia czy kolonoskopia. Celem jest ograniczenie wydatków o około 800 mln zł. Jednocześnie przedstawiciele Funduszu sygnalizują możliwość rozszerzenia działań oszczędnościowych na kolejne obszary. 

Zdaniem Onkofundacji Alivia proponowane rozwiązania mogą pogłębić istniejące problemy z dostępnością świadczeń.

Przyjęcie propozycji cięć w budżecie NFZ doprowadzi do szybkiego i radykalnego pogorszenia sytuacji pacjentów. Konieczne jest niezwłoczne zasilenie budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia oraz przedstawienie planu zapewnienia stabilności finansowej NFZ w tym oraz przyszłym roku 

– podkreśla organizacja. 

Onkofundacja Alivia w apelu skierowanym do premiera Donalda Tuska wskazuje, że ograniczenie wydatków jest niedopuszczalne w obliczu rosnących nierówności oraz niewystarczającej dostępności do leczenia. Zwraca również uwagę na brak poprawy kluczowych wskaźników zdrowia publicznego. Joanna Frątczak-Kazana, przedstawicielka fundacji ocenia, że przy obecnych kolejkach „nie ma przestrzeni na kolejne cięcia”, a ich konsekwencją będzie spadek dostępności świadczeń. W podobnym tonie wypowiada się Dorota Korycińska z Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej, która zwraca uwagę, że ograniczenia w diagnostyce mogą prowadzić do późniejszego wykrywania chorób nowotworowych, częstszego rozpoznawania zaawansowanych stadiów oraz wzrostu kosztów leczenia w dłuższej perspektywie.

To jest dramatyczna sytuacja nie tylko dla pacjentów, ale również dla wszystkich podatników, ponieważ koszty leczenia będą coraz większe, będą się kumulować. Oszczędność jest pozorna, bo nie da się zaoszczędzić na leczeniu raka 

– mówi Dorota Korycińska.

Alivia: pacjenci onkologiczni odczują skutki ograniczeń

Choć Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia, że planowane zmiany nie obejmą bezpośrednio tzw. szybkiej ścieżki onkologicznej, eksperci podkreślają, że w praktyce proces diagnostyczny często rozpoczyna się poza nią – w gabinetach specjalistycznych. Tymczasem, jak wynika z danych Funduszu, nawet jedna trzecia pacjentów onkologicznych nie otrzymała karty diagnostyki i leczenia onkologicznego (DiLO), a z roku na rok odsetek osób bez możliwości skorzystania z szybkiej diagnostyki onkologicznej rośnie. Dlatego, zdaniem ekspertów z Alivii samo wyłączenie „szybkiej ścieżki” z planowanych cięć to za mało.

Pacjenci onkologiczni i tak odczują skutki ograniczeń, ponieważ wielu z nich w ogóle nie ma dostępu do karty DiLO 

– dodają.

W ocenie organizacji pacjenckich, ograniczenia w finansowaniu badań mogą uderzyć również w utrzymanie dotychczasowego postępu w dostępie do terapii onkologicznych. W ostatnich latach poprawiała się dostępność nowoczesnych leków, co odzwierciedla m.in. wzrost wskaźnika Alivia Oncoindex.

Jednocześnie placówki medyczne sygnalizują opóźnienia w płatnościach za świadczenia i leki, a Ministerstwo Zdrowia wstrzymuje refundację kolejnych technologii 

– informuje Onkofundacja Alivia.

Postulaty Alivii 

W swoim apelu oranizacja wzywa rząd do wstrzymania prac nad rozwiązaniami, które, w jej ocenie, mogą prowadzić do ograniczenia dostępu m.in. do diagnostyki obrazowej oraz do przedstawienia długofalowego planu stabilizacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia w 2026 r. oraz 2027 r. Postuluje także przesunięcie ciężaru oszczędności na obszary, w których dochodzi do nieefektywnego wydatkowania środków zamiast ograniczania finansowania świadczeń dla pacjentów. Organizacja domaga się też przedstawienia rozwiązań, które będą prowadzić do utrzymania wieloletniego kierunku udostępniania skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii. 

Apel trafił również do kierownictwa resortów zdrowia i finansów oraz władz Narodowego Funduszu Zdrowia.