Spór o kształcenie położnych. PTGiP ostrzega przed osłabieniem autonomii zawodu

Projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej wywołał sprzeciw nie tylko pielęgniarek i położnych, ale również środowiska lekarskiego. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) krytykuje przede wszystkim nowy model uzyskiwania kwalifikacji przez położne, uznając go za systemowo niewłaściwy i potencjalnie niebezpieczny.

Najwięcej kontrowersji budzi art. 75 projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej z dnia 13 maja 2026 roku dotyczący trybu uzyskania kwalifikacji zawodowych przez położną. Zakłada on, że przyszła położna uzyskiwałaby kwalifikacje zawodowe po ukończeniu studiów I stopnia na kierunku pielęgniarstwo, następnie 18-miesięcznego kształcenia położniczego (minimum 3000 godzin) oraz rocznego stażu.

W efekcie, jak wskazuje PTGiP, „czas trwania nauki będzie wynosił 5,5 roku, po których absolwent dopiero wejdzie na rynek pracy jako licencjat”. Towarzystwo ocenia, że takie rozwiązanie „osłabia autonomię położnictwa jako odrębnej dziedziny wiedzy, praktyki klinicznej i tożsamości zawodowej”. W stanowisku Towarzystwa pada również ostrzeżenie o konsekwencjach systemowych: „zaproponowane kształcenie specjalistyczne (…) stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i jakości opieki nad kobietą w każdym okresie jej życia”.

PTGiP zwraca uwagę nie tylko na kwestie kompetencyjne, ale również demograficzne i organizacyjne. Według prognoz, do 2035 r. aż 60 proc. obecnie pracujących położnych osiągnie wiek emerytalny, co, w ocenie Towarzystwa, przy niewystarczającym napływie nowych kadr może doprowadzić do luki pokoleniowej.

Wprowadzenie rozwiązań zniechęcających do podejmowania kształcenia w tym zawodzie (5,5 lat nauki) doprowadzi do dramatycznego niedoboru kadry 

– wskazano.

Skutkiem mogłoby być ograniczenie dostępności świadczeń, szczególnie w regionach peryferyjnych i w grupach wrażliwych.

PTGiP zwraca uwagę, że proponowane w Polsce rozwiązania stoją w sprzeczności z trendami międzynarodowymi.

Na świecie obserwuje się działania wzmacniające rolę położnych jako samodzielnych specjalistów. International Confederation of Midwives wskazuje na globalny niedobór kadry i konieczność jej zwiększania. Dyrektywy europejskie rygorystycznie oddzielają zawód pielęgniarki od zawodu położnej 

– informują lekarze.

Towarzystwo podkreśla, że „położna nie może być specjalizacją pielęgniarską, lecz samodzielnym zawodem o unikalnych kompetencjach klinicznych, psychospołecznych i edukacyjnych oraz autonomii decyzyjnej”.

Osłabienie samodzielnego modelu kształcenia położnych może mieć długofalowe konsekwencje nie tylko dla środowiska zawodowego, lecz także dla bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, dzieci i rodzin 

– podkreśla PTGiP.

Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników domaga się wykreślenia zapisu w art. 75 ust. 1 projektu ustawy i utrzymanie dotychczasowego modelu kształcenia w ramach 3-letnich studiów I stopnia na kierunku położnictwo.