NIK: Czas oczekiwania do psychiatry dziecięcego sięga 201 dni mimo reformy

Liczba pacjentów z rozpoznaniem ADHD wzrosła o 64 proc. Z danych NFZ na 2026 rok wynika, że średni czas oczekiwania do poradni dziecięcej wynosi 63 dni, choć w województwie zachodniopomorskim sięga aż 201 dni. Raport NIK pokazuje wyraźnie, że pomimo wdrażania trójpoziomowego modelu opieki „rozbudowa sieci i wzrost finansowania nie są równoznaczne z krótszym oczekiwaniem”.

Proces wdrażania reformy psychiatrii dzieci i młodzieży zainicjowano jeszcze przed 2024 rokiem. Na przestrzeni dwóch lat zwiększono liczbę ośrodków pierwszego poziomu referencyjnego.

nastąpiły widoczne zmiany w organizacji systemu opieki psychiatrycznej, rozwijano sieć placówek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej oraz zwiększano dostępność świadczeń psychologicznych i psychoterapeutycznych, a także kontynuowano działania zmierzające do zwiększenia liczby specjalistów

– stwierdza NIK w komunikacie.

Analiza danych Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 rok ukazuje trudną sytuację pacjentów. W przypadku poradni zdrowia psychicznego dla dzieci średni czas oczekiwania wynosi 63 dni dla pacjentów stabilnych oraz 43 dni w trybie pilnym.

Wizyta w poradni psychologicznej wiąże się z koniecznością odczekania odpowiednio 30 i 13 dni. Dostępność tych świadczeń jest przy tym silnie uzależniona od regionu kraju:

• do poradni zdrowia psychicznego najdłużej czekają dzieci z województwa zachodniopomorskiego (201 dni), lubuskiego (118 dni) i pomorskiego (116 dni),
• do psychologa najdłużej czekają pacjenci z województwa lubelskiego (121 dni), lubuskiego (56 dni) oraz warmińsko-mazurskiego (47 dni).

Rozbudowa sieci i wzrost finansowania nie są równoznaczne z krótszym oczekiwaniem

– podaje NIK.

Profil kliniczny zgłaszających się pacjentów ulega dynamicznym przemianom. Zestawienie statystyk z lat 2023 i 2025 obrazuje wyraźne trendy:

• wzrost liczby pacjentów z rozpoznaniem ADHD o 64 proc. (z 23,9 tys. do 39,2 tys. osób),
• wzrost rozpoznań całościowych zaburzeń rozwojowych o 43 proc. (z blisko 58 tys. do 82,8 tys. pacjentów),
• wzrost liczby osób z zaburzeniami lękowymi o 33 proc. (z 17,4 tys. do 23,2 tys. pacjentów).

W tym samym okresie liczba pacjentów diagnozowanych z powodu epizodu depresyjnego pozostała stabilna. Utrzymała się ona na poziomie około 14 tysięcy osób.

Pomiędzy rokiem szkolnym 2021/22 a 2025/26 liczba psychologów wzrosła o 222 proc., co przełożyło się na skok z 4787 do 15 448 etatów.

Pomimo tak znaczącego przyrostu kadr, w roku szkolnym 2025/26 nadal 13,4 proc. placówek oświatowych funkcjonowało bez wsparcia psychologa. Cztery lata wcześniej odsetek ten wynosił 17,59 proc.

Wyniki kontroli „Niewydolna pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna dla dzieci i młodzieży” z 2024 roku obnażyły krytyczne przeciążenie systemu. Średnie obłożenie oddziałów psychiatrycznych wynosiło 110 proc.

Sytuacja w lecznictwie ambulatoryjnym również pozostawała trudna. Czas oczekiwania do wybranych poradni psychologiczno-pedagogicznych sięgał 12 miesięcy. Dodatkowo aż 80 proc. szkół raportowało poważne trudności z rekrutacją psychologów.