Ministerstwo Zdrowia chce zmienić zasady leczenia od lipca

Resort zdrowia chce dopuścić wykonywanie części świadczeń szpitalnych bez formalnego przyjęcia pacjenta na oddział. Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego trafił do konsultacji, a jego wejście w życie planowane jest na 1 lipca 2026 r. Zmiany mają zwiększyć dostępność leczenia i poprawić organizację pracy szpitali. 

Proponowane rozwiązanie zakłada możliwość realizacji wybranych świadczeń szpitalnych bez konieczności formalnego przyjęcia pacjenta na oddział. Dotyczyć ma to procedur, które ze względu na swoją specyfikę mogą zostać wykonane w czasie nieprzekraczającym 12 godzin.

Nie wszyscy pacjenci skierowani do leczenia w ramach hospitalizacji wymagają długotrwałego pobytu w szpitalu, a jedynie zabezpieczenia w postaci dostępu do sprzętu i kadry medycznej podczas udzielanego świadczenia zdrowotnego 

– uzasadnia resort zdrowia.

Obecne przepisy wymuszają hospitalizację także wtedy, gdy pacjent potrzebuje jedynie krótkotrwałego dostępu do specjalistycznego sprzętu i personelu, co zdaniem resortu, ogranicza elastyczność organizacji opieki i utrudnia wykorzystanie potencjału szpitali.

Umożliwienie realizacji specjalistycznych procedur medycznych w ramach elastycznej organizacji, z dostępem do zaplecza szpitalnego, pozwoli skutecznie i bezpiecznie diagnozować oraz leczyć pacjentów, jednocześnie zwiększając efektywność kosztową i poprawiając dostępność świadczeń 

– dodaje resort.

Nowy model ma zwiększyć swobodę organizacyjną świadczeniodawców. Leczenie będzie mogło odbywać się w oparciu o zaplecze szpitalne, ale bez uruchamiania pełnej procedury hospitalizacji. Kluczowa pozostaje decyzja kliniczna – to lekarz zdecyduje, czy pacjent wymaga pobytu na oddziale, czy wystarczy krótkotrwała opieka.

Priorytetem zawsze pozostaje bezpieczeństwo pacjenta, więc świadczeniodawca, w razie konieczności, jest obowiązany zapewnić całodobowy dostęp do hospitalizacji 

– zaznacza Ministerstwo Zdrowia.

Korzyści dla pacjentów i placówek

Resort zdrowia zakłada, że nowe przepisy przyniosą podwójny efekt. Z jednej strony pacjenci mają szybciej uzyskiwać dostęp do diagnostyki i leczenia, a po wykonaniu procedury wracać do domu tego samego dnia. Z drugiej, szpitale będą mogły ograniczyć koszty organizacyjne, niezwiązane bezpośrednio z udzielaniem świadczeń medycznych. Resort oczekuje, że to rozwiązanie „przyczyni się do racjonalizacji wykorzystania zasobów ochrony zdrowia, w tym kadry medycznej, która będzie mogła w większym stopniu zająć się najciężej chorymi pacjentami”.  

Polska dołącza do europejskiego trendu

Projekt wpisuje się w rozwijany od lat w krajach UE i OECD model tzw. leczenia jednego dnia (day-case care). W wielu systemach ochrony zdrowia stał się on standardem dla wybranych procedur – od chirurgii po diagnostykę, interwencje kardiologiczne czy świadczenia psychiatryczne i geriatryczne. MZ podaje, że pionierami są kraje anglosaskie i skandynawskie - NHS już w 2004 r. ustanowiła leczenie jednego dnia jako domyślny tryb planowy z docelowym udziałem 75 % zabiegów, a Szwecja realizuje nawet 43 % wszystkich procedur szpitalnych w pobytach nieprzekraczających doby. 

Projekt jest na etapie konsultacji. Nowe zasady leczenia mogą zacząć obowiązywać już w połowie 2026 r. Projekt jest dostępny tutaj.