MZ przypomina zasady opieki psychiatrycznej dzieci i młodzieży

Ministerstwo Zdrowia przypomina, jak funkcjonują trzy poziomy referencyjne opieki psychiatrycznej dzieci i młodzieży. Podział obejmuje pomoc środowiskową, konsultacje psychiatryczne i leczenie dzienne oraz hospitalizację. Z perspektywy POZ istotne pozostają zasady dostępu: skierowanie nie jest wymagane ani do ośrodków I poziomu, ani do poradni zdrowia psychicznego na II poziomie.

Opublikowany 13 października komunikat resortu ma charakter informacyjny i przypomina o istniejącej organizacji świadczeń. Poszczególne poziomy referencyjne mają umożliwiać dobór pomocy do potrzeb pacjenta, od wsparcia psychologicznego i psychoterapeutycznego blisko miejsca zamieszkania po wysokospecjalistyczną opiekę całodobową.

Podstawę systemu stanowią zespoły i ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży. Świadczenia obejmują m.in. diagnozę psychologiczną, psychoterapię indywidualną, rodzinną i grupową oraz wizyty domowe lub środowiskowe.

Pomocy udzielają psychologowie, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi. Pacjent może zgłosić się bez skierowania, a ze względu na charakter świadczeń zalecany jest wybór placówki blisko miejsca zamieszkania. Ten poziom zapewnia dostęp do wsparcia również poza gabinetem lekarskim, z uwzględnieniem środowiska codziennego funkcjonowania dziecka.

Drugi poziom tworzą centra zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży. Zapewniają świadczenia ambulatoryjne w poradniach zdrowia psychicznego, a część również leczenie na oddziałach dziennych psychiatrycznych rehabilitacyjnych.

Na tym poziomie dostępna jest opieka lekarzy psychiatrów, psychologów i psychoterapeutów. Do poradni zdrowia psychicznego dla dzieci skierowanie nie jest wymagane. Rodzina może więc zarejestrować pacjenta bez wcześniejszej wizyty w POZ służącej wyłącznie uzyskaniu tego dokumentu. Dostępność leczenia dziennego zależy od zakresu świadczeń konkretnego centrum.

Trzeci poziom obejmuje ośrodki wysokospecjalistycznej całodobowej opieki psychiatrycznej. Leczenie stacjonarne co do zasady wymaga skierowania, które może wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego lub lekarz przyjmujący prywatnie.

W stanie nagłego zagrożenia życia pacjent może zgłosić się do szpitala bez skierowania. Dostęp do pilnej pomocy nie jest zatem uzależniony od wcześniejszego korzystania ze świadczeń niższych poziomów.

Informacje o placówkach wszystkich trzech poziomów można znaleźć na stronie NFZ oraz na portalu pacjent.gov.pl. Fundusz udostępnia wykaz ośrodków według stanu na 7 września 2026 r., natomiast portal pacjent.gov.pl umożliwia wyszukiwanie placówek i sprawdzanie ich danych kontaktowych. To praktyczne źródło informacji przy wskazywaniu rodzinie miejsca dalszej diagnostyki i leczenia.