Botoks i wypełniacze pod kontrolą. MZ porządkuje zasady medycyny estetycznej

Zabiegi medycyny estetyczno-naprawczej, np. z użyciem toksyny botulinowej, kwasu hialuronowego czy zaawansowanych laserów, to świadczenia zdrowotne, obarczone ryzykiem powikłań i wymagające wiedzy medycznej. Ministerstwo Zdrowia w najnowszym komunikacie określa, kto ma prawo je wykonywać. 

Procedury medycyny estetyczno-naprawczej mogą wykonywać wyłącznie lekarze specjaliści dermatologii i wenerologii oraz chirurgii plastycznej, a także inni lekarze i lekarze dentyści z prawem wykonywania zawodu na czas nieokreślony, którzy odbyli dodatkowe szkolenia i uzyskali odpowiednie certyfikaty

– poinformowało Ministerstwo Zdrowia.

Resort podkreśla, że zawód lekarza jest zawodem regulowanym, a procedury medycyny estetyczno-naprawczej od lat stanowią element szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie dermatologii i wenerologii oraz chirurgii plastycznej. Ministerstwo zwraca uwagę, że wykonanie zabiegu estetycznego nie ogranicza się do samej techniki podania preparatu czy obsługi urządzenia. Każdorazowo wymaga ono przeprowadzenia badania podmiotowego i przedmiotowego, oceny wskazań i przeciwwskazań, a często także dodatkowej diagnostyki. Niezbędna jest również ocena ryzyka związanego z podaniem leków i wypełniaczy, prowadzenie dokumentacji medycznej, przestrzeganie zasad aseptyki oraz gotowość do wdrożenia leczenia w przypadku wystąpienia powikłań.

Procedury medycyny estetyczno-naprawczej są świadczeniami zdrowotnymi o dużym ryzyku wystąpienia powikłań, zagrożenia życia lub zdrowia, dlatego podlegają regulacji przez ministra zdrowia 

– czytamy w komunikacie resortu.

Kto nie może wykonywać zabiegów? 

W komunikacie wskazano, że „osobą nieuprawnioną do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej jest każda osoba nieposiadająca kwalifikacji zawodowych lekarza, a zatem nieuprawnieni do ich wykonywania są pracownicy innych zawodów medycznych, kosmetolodzy, kosmetyczki i inne osoby, pomimo, że posiadają certyfikaty odbytych szkoleń z zakresu jakiejkolwiek procedury medycyny estetycznej. Uzyskane na szkoleniach czy kursach przez osoby nieuprawnione certyfikaty z zakresu procedur medycyny estetyczno-naprawczej świadczą wyłącznie o odbyciu takiego szkolenia, natomiast nie nadają uprawnień do ich wykonywania”.  

Jakie zabiegi zarezerwowane dla medyków? 

W komunikacie resort szczegółowo wymienił procedury, które mogą być wykonywane wyłącznie przez lekarzy w ramach certyfikowanej umiejętności zawodowej. 

Obejmują one:

• zabiegi z użyciem toksyny botulinowej,
• zabiegi z użyciem kwasu hialuronowego usieciowanego (wolumetria, liftingowanie, modelowanie),
• zabiegi z użyciem kwasu polimlekowego,
• zabiegi z użyciem hydroksyapatytu wapnia,
• zabiegi z użyciem polikaprolaktonu,
• mezoterapia z użyciem kwasu hialuronowego nieusieciowanego, aminokwasów, witamin, polinukleotydów, kolagenu, mikro- i makroelementów, peptydów, enzymów, koenzymu oraz leków w celu leczenia, odbudowy, rewitalizacji, profilaktyki przeciwstarzeniowej,
• zabiegi z użyciem osocza bogatopłytkowego i fibryny,
• urządzenia medyczne stosowane w medycynie estetyczno-naprawczej oparte na różnych technologiach posiadające certyfikaty medyczne zgodnie z rejestracją, w tym: lasery wysokoenergetyczne (lasery frakcyjne ablacyjne i nieablacyjne, CO2, pico- i nanosekundowe, tulowy, KTP, pulsacyjny barwnikowy, Nd:YAG, Q-switch, Er:YAG, Er:glas, aleksandrytowy, diodowy, Excimer), IPL (również światło szerokopasmowe), radiofrekwencja mono- i bi-polarna, ultradźwięki, HI-FU, krioterapia, plazma, elektrochirurgia, karboksyterapia, lampa LED, fala uderzeniowa,
• peelingi medyczne średniogłębokie i głębokie oparte na dopuszczonych substancjach chemicznych,
• wszelkie procedury iniekcyjne związane z podaniem leków: hialuronidaza, glikokortykosteroidy, fosfatydylocholina,
• procedury związane z medycyną naprawczą: zabiegi przywracające wygląd oraz przywracające funkcję po urazach, chorobach, operacjach w tym leczenie powikłań pozabiegowych i ich skutków,
• procedury medyczne z użyciem nici medycznych, skleroterapia, lipotransfer (przeszczepianie autologicznej tkanki tłuszczowej), lipoliza iniekcyjna.

Jednocześnie zaznaczono, że zakres ten nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej i zabiegów wykonywanych urządzeniami dopuszczonymi do użytku przez osoby inne niż lekarze.

Odpowiedzialność producentów wyrobów medycznych

Ministerstwo odniosło się także do odpowiedzialności producentów wyrobów medycznych. To oni, w procesie rejestracji i w dokumentacji urządzeń, określają warunki ich stosowania oraz kwalifikacje osób uprawnionych do ich obsługi.

Jeżeli zatem producent określa dane urządzenie jako medyczne, nie wskazując dodatkowych parametrów oraz kwalifikacji innych użytkowników, to należy uznać, że urządzenie takie może być użytkowane wyłącznie przez lekarza lub w zależności od rodzaju urządzenia także przez innych pracowników medycznych (np. do celów rehabilitacji). Jeżeli z kolei producent urządzenia wskazuje w ulotce innych użytkowników niż lekarzy, to tym samym określa jego parametry użytkowania jako niestwarzające ryzyka zagrożenia zdrowia i wystąpienia powikłań. Wykonywanie procedur medycyny estetyczno-naprawczej winno odbywać się w oparciu o rejestrowane w Polsce produkty i urządzenia 

– czytamy.

Przypomnijmy, że Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti-Aging apelowało do resortu zdrowia o uregulowanie rynku medycyny estetycznej. Również Naczelna Rada Lekarska domagała się podjęcia działań legislacyjnych w sprawie regulacji wykonywania zabiegów medycyny estetycznej w Polsce.