W przyszłym roku w kasie NFZ może zabraknąć około 22 mld zł. Sytuację pogłębiają rosnące koszty leczenia oraz presja płacowa personelu, którego oczekiwania sięgają 240 zł brutto za godzinę pracy. Kwota na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną w planie na 2027 r. jest niższa od wartości przyjętej na 2026 r.
Projekt planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2027 r. zakłada zrównoważenie przychodów i kosztów na poziomie 237,3 mld zł. Z samej składki zdrowotnej do systemu wpłynie ponad 194 mld zł. Uzupełnieniem będzie dotacja budżetowa w wysokości 35 mld zł, choć wstępne założenia opiewały na 5 mld zł mniej. Oznacza to, że cały system ochrony zdrowia będzie wymagał ponad 50 mld zł wsparcia z innych źródeł niż składki.
Bezpośrednio na świadczenia medyczne przewidziano 219,9 mld zł. Tradycyjnie najwięcej pochłonie leczenie szpitalne, na które zarezerwowano prawie 108 mld zł. Podstawowa opieka zdrowotna będzie kosztować 25,6 mld zł. Na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną zaplanowano około 17,3 mld zł - jest to kwota nieznacznie niższa od tej, którą przyjęto w planie na 2026 r.
Główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich ocenia zaplanowane finansowanie jako zdecydowanie niewystarczające.
Aby pokryć pełne koszty funkcjonowania NFZ wynikające z obowiązujących regulacji ustawowych, dotacja musiałaby zostać zwiększona o około 22 mld zł.
Łukasz Kozłowski
Ciągłe korekty planu finansowego
Dokumenty finansowe Funduszu są nieustannie modyfikowane. W ciągu roku plan zmieniano już ponad 20 razy, a do końca grudnia ta liczba może zbliżyć się do 40. Skalę niedoszacowania dobrze obrazują dane z 2025 r. Pierwotnie przewidywano wówczas dotację w wysokości 18,3 mld zł, ale ostatecznie wzrosła ona do 32,9 mld zł. Podobny mechanizm zastosowano w 2026 r., kiedy to początkową kwotę 26 mld zł również trzeba było podnieść.
Presja płacowa personelu medycznego
Głównym źródłem presji na budżet pozostają wynagrodzenia. Koszty leczenia rosną obecnie 2,5 razy szybciej niż inflacja. Oczekiwania płacowe personelu medycznego mogą wkrótce zakotwiczyć się wokół stawki 240 zł brutto za godzinę pracy.
Ministerstwo Zdrowia otwarcie przyznaje, że faktyczne skutki wprowadzanych regulacji płacowych poznamy dopiero po ich wejściu w życie. Dokładne dane o zarobkach medyków ma w najbliższym czasie zebrać i przeanalizować Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Długoterminowa luka finansowa
Historycznie NFZ finansował ze składki aż 95 proc. swojej działalności. Prognozy wskazują jednak, że do 2028 r. poziom pokrycia wydatków przychodami składkowymi może spaść do 66-67 proc. W skrajnym wariancie oznacza to, że ponad jedna trzecia budżetu Funduszu będzie musiała pochodzić bezpośrednio z budżetu państwa.
Zgodnie z raportem ekspertów FPP i Instytutu Finansów Publicznych łączna luka finansowa NFZ w latach 2025-2028 wyniesie od 216,5 do 249 mld zł. Jeśli model finansowania nie ulegnie zmianie, niedobór środków w scenariuszu bazowym drastycznie wzrośnie. Szacuje się, że osiągnie on 171 mld zł w 2040 r. oraz 434 mld zł w 2060 r.
